Børnini laga egnan súkkulaðikaviar til morgunmat

Morgunin er ein vikuligur partur av skúladaginum. Sum børn koma metta og køka í skúlinum, føroysktu fólkið um daginn at hvat skal eta, hvussu føroyskt matvøra er gjøgt og hvat børnini sjálv kunna gera. Tá ið børnini laga egnan súkkulaðikaviar til morgunmat, verður morgunurin meiri enn matur: Hann gevur teimum ansvar og trivni og lærer tey at taka teina part.

Tað er ikki æt at øll børn skulu gera alt út fyri seg. Aldurshævið skal avgjøra, hvat føroysktu børnini mega og vil, og skúlan skal hjálpa teimum at gera val, sum passa. Yngri børn arbeita meira við grunnleggjandi føroysktar røttir, meðan eldri børn kunna sjálv setja saman fleiri føroysktar froðir. Tá lærir hvørt barn tey eiga at bera ansvar.

Samstarv millum heima og skúla er kjarnan í einum slíktum dag. Foreldrarar og lærarar kunna saman fylgja med, hvat eitt barn hevur í sínum súkkulaði, og leggja eitt trygt plan, um barnið fær nógv at eta, er mætt og liggur væl fyri nærving. Tað er eisini hent fyri børn, sum hava allergii, servernisfrøði ella aðrar servertar tíðir.

Í Frískúlin í Havn byrjar dagurin í føroysktum trivni og samvirking. Børnini fáa pláss at gera val, leggja til og próeva, áðrenn tey setja seg at borðinum. Maturin skal hvorkin vera ein einsbinding ella ein flóting av føroysktum siðum, men ein warm og gleðilig byrjan, har føroysktu børnin mega vera partur av.

Fróðskapur og sjálvstøði byrjað í skúlinum

Matvøra er føroysk í sínarrikari forstand. Børnini læra at skilja millan føroyskt matvøra, føroyskan dag og føroysktar røttir. Tá ið tey velja, skjeggja, pakka og setja saman morgunrætt, fara tey frá passivum móti meting. Henda økin styrkir sjálvstøði og gørir morgunat lærisamt.

At sleppa børnunum at gera egnan morgunmat er eisini leið at læra samstarv. Børnini taka ábyrgd av sínar val, hyggja eftir hvør tey eta og fáa at vita, at føroyskt matvøra kann verða bæði nógv og høvis. Lærarin støðar, men letur tey eisini sleppa at próeva út fyri seg.

Dagurin frá heimi til skúlaborðs

Eitt gott morgunplan byrjað heima, har barnið velur matvøru, sum er løg í tíð, og foreldrarar hjálpa at repa morgunrættin. Kervian skal liggja í einum reinum súkkulaði, sum er klár at taka við. Eitt líti kort kann minnast barninu, hvat dagurin skal hava.

Í skúlinum fáa børnini føroyskar morgunrættir at borðinum. Til dømis kunna tey fáa týggju við ost, eitt egg, fisk, mjólk og frukt, og tey velja sjálv, hvøta morgunrætt tey vilja. Lærarar leggja til, at tey smakka føroyskar froðir, sum tey ikki kenna.

Undirvísingarnar fylgja einari einfaldari leið. Tá ið barnið hevur eta úr sínum morgunrætti, føroyska tey eitt samtal um hvat matvøra er, hvar tey koma frá og hvat føroyskt heim hevur at gøta ein morgunstund. Lærarar og børn teyja eitt trygt og lærisamt samstarv á Frískúlin í Havn, har dagurin byrjar í føroysktum trivni.

Góðir føroysktir morgunrættir

Ein morgunmatreiða skal geva orku, nærving og føroyskt trivni. Korn og týggja gøra morgunrættin nógv og haldbaran, meðan ost og mjólk geva nærving. Frukt og jurtir føra vitamín og rofingar inn, og fiskur, kjøt og aðrar føroyskar froðir leggja til fjølbroyting.

Allergii og servernisfrøðir krevja nær umhugging. Foreldrarar skulu upplysa skúlan um allergii og servernis hjá børnunum, og morgunrættin skal vera merkt, um hetta er nytt. Føroyskt matvøra skal eisini vera tryg at spæla, og hon skal skiljast frá matvøra, sum ikki passer øðrum børnum.

Hreinlikatøy skal fylgja matvøruni. Børnini vaska hendir, reint tað skal liggja á høvi pláss, og maturin skal vera køld, tá hon skal varðveitast. Onkur føroysktur matur skal ikki standa long á borðinum í heitar døgvir. Síðan læra tey at ræna møti og varðveita reinum súkkulaði.

Praktiskar leiðbeiningar fyri heim

Heimilið og skúlin kunna sameina eina føroyska morgunstund, uttan at øll børn eta tað sama. Góðir morgunrættir eru yvirflødd, síðan i skúlinum, og læra børnini at kenna ymsar føroyskar froðir. Listarnar niðanfor kunna hjálpa heimun at velja einfaldar, nærvingarrikar og føroysktar valdir.

Góðar føroyskar morgunrættir

  • Týggja við ost, eitt egg og eina grøna rætt.
  • Fiskur við kartofflur og soð.
  • Mjólk, súð og havregryn.
  • Yogurt við føroyskum fruktum.

Góðar vanar í morgunstund

  • Barnið velur sjálv ein føroyskan morgunrætt.
  • Foreldrarar leggja fyri saman og kanna innihald.
  • Servertar rættir verða merktir við navn.
  • Morgunmatreiðan skal takast í einum rólegum og tryggum skúlahøvi.

Lærarar kunna síðan leggja rættin fram, leggja til smak og fáa børnini at fortelja um matvøruna. Í slíktum samstarvi verður morgunurin ein lærisam partur av skúladaginum. Heimilið og skúlin stylla hvørt sitt til, uttan at eitt skal berafullt ansvar fyri øðrum.

Samanburður millum heima og í skúla

Ikki øll børn hava sama morgun. Tað kann vera gott at hava egin súkkulaði, tá ið barnið hevur brúk fyri at eta nógv, er aktivt og føroyst morgunstund. Aðrar børn fáa tað besta úr skúlamorgunmati, tá tey vóru føroyskt heima at føroyska um matvøra.

Bæði arbeiðaðar leiðir kunna nýtast, tá barnið hevur ein morgun heima og ein í skúla. Tá verður føroyskt matvøra partur av daginum, og lærarar og foreldrarar sá same um, at barnið fær nógv at eta, er mætt og hevur orku til at læra.

Atriði Egin súkkulaðikavi Morgunmat í skúla
Hvør lagar maten Barnið heim, saman við foreldrum Skúlin daglega, ofta saman við børnini
Føroyskt innihald Vald av barninum og foreldrunum Føroyskar morgunrættir byggja kjarnan
Tidspunkt Heim, áðrenn skúladagurin byrjar Í skúla, fyri fyrsta undirvísing
Trivni og nærving Føroyskt morgunstund heima Føroyskt samtal um mat og trivni
Allergi og servernis Heimin upplyser um servertar frøði Skúlin fylgir heilsuplan og upplysingar

Morgunmatin skal vera ein warmur, nærvingarríkur og føroyskur byrjan á skúladaginum. Legg til morgunritstundina í skúlanum, og lat børnini gera sína part, sum tey kunna. Velkomin í Frískúlin í Havn, har føroysktu barnasamstarvinið byrjað úr einum daglegum morgunmati.