Føroysk dansikensla fyri øll børnini
Føroyskur dansur er ein livandi partur av okkara mentan. Tá børnini taka hvør annan í hond, ganga í ringi og syngja kvæði, uppliva tey søgu, felagsskap og gleði í somu løtu. Dansurin krevur hvørki serlig amboð ella dýran útbúnað, og tí kann hann vera fyri øll børnini, óansæð aldur, førleika og royndir.
Í einum tryggum umhvørvi kunnu børnini læra í egnum tempo. Summi børn syngja hart og stíga fram, meðan onnur fyrst hyggja at og fylgja varliga við. Bæði lutirnir hoyra til. Føroysk dansikensla verður ment gjøgnum endurtøku, rørslu, lurting og virðing fyri teimum, sum eru í ringinum.
Á Frískúlanum í Havn kann dansur knýtast saman við skúlagleði, føroyskum máli, søgum og skapandi læring. Skúlin leggur dent á eitt mennandi og umsorganarfullt umhvørvi, har børnini sleppa at verða virkin og kenna seg sum ein týdningarmiklan part av felagsskapinum.
Ringurin gevur øllum pláss
Føroyskur dansur hevur ein serligan styrki, tí hann savnar børnini í einum felags rørslumynstri. Tað er ikki neyðugt at vera skjótur, musikalskur ella royndur fyri at vera við. Hvørt barn hevur eitt pláss í ringinum, og hini hjálpa við at halda gongdini og frásøgnini gangandi.
Lærarin kann laga virksemið eftir barnabólkinum. Við yngri børnum ber til at velja styttri vers, greiðar rørslur og nógvar endurtøkur. Eldri børn kunnu arbeiða við fleiri ørindum, framburði, søguni í kvæðinum og teimum sosialu reglunum, sum hoyra dansinum til.
Rørsla, mál og minni í somu løtu
Tá børnini ganga, stíga og venda eftir orðunum í kvæðinum, venja tey bæði likam og mál. Tey læra nýggj orð, hoyra gamlar vendingar og fáa eina natúrliga fatan av rútmu og framburði. Hetta ger føroyskan dans til eitt fjølbroytt námsøki, har bókmentaliga og likamliga læringin møtast.
Endurtøkan hevur eisini stóran týdning fyri minnið. Eitt barn, sum ikki minnist alt fyrstu ferð, kann kortini taka lut í rørslunum. Við tíðini verður orðalagið tryggari, og barnið kennir seg meira sjálvsagt í felagsskapinum. Soleiðis veksur sjálvsálit gjøgnum eina jaliga og stuttliga uppliving.
Soleiðis kann dansurin rúma ymiskum tørvi
Eitt inkluderandi dansitiltak kann hava fleiri inngongdir. Summi børn hava tørv á greiðum boðum og føstum mynstri, meðan onnur læra best við at síggja ein annan gera tað. Nøkur vilja standa mitt í ringinum, onnur kenna seg tryggari nær einum vaksnum ella á kantinum í byrjanini.
| Tørvur hjá barninum | Tillaging í dansinum | Gagn fyri felagsskapin |
|---|---|---|
| Ótryggleiki í nýggjum virksemi | Byrja við fáum rørslum og einum kendum vaksnum | Barnið fær álit og torir at taka lut |
| Avbjóðingar við máli | Nýta rørslur, myndir og stuttar endurtøkur | Fleiri hættir at skilja og minnast |
| Likamligar avmarkingar | Laga stíg, ferð og støðu í ringinum | Øll kunnu vera við á egnum treytum |
| Ójavnt orkustøði | Leggja inn steðgir og skiftandi leiklutir | Barnið kann taka lut uttan trýst |
| Óroyndur barnabólkur | Læra eitt einfalt kvæði í smáum stigum | Felags avrik gevur gleði og samkenslu |
Tá tillagingar verða gjørdar við virðing, verður barnið ikki gjørt øðrvísi enn hini. Í staðin verður virksemið skipað soleiðis, at øll fáa møguleika at kenna seg sum ein natúrligan part av dansinum.
Mentanarlig læring í gerandisdegnum
Føroyskur dansur kann knýtast at søgum um oyggjarnar, árstíðir, arbeiðslív og siðir. Børnini kunnu kanna, hvaðani eitt kvæði stavar, hvør hevur varðveitt tað, og hvussu orð og rørslur hava broytt seg gjøgnum tíðina. Soleiðis verður mentan ikki bara nakað, sum stendur í einari bók, men nakað, sum børnini uppliva við egnum kroppi.
Skúlin kann eisini sameina dans við handverk, myndlist, føroyskan sang og framførslur. Børnini kunnu tekna persónar úr kvæðinum, gera einfaldar lutir til eina sýning ella arbeiða við frásøgnini í smáum bólkum. Á Frískúlanum í Havn kann slíkt virksemi stuðla undir ein skúlamentalitet, har læring, trivnaður og kreativitetur ganga hond í hond.
Frá skúlastovu til felags framførslu
Ein lítil framførsla kann geva børnunum eitt felags mál at arbeiða móti. Tað týdningarmesta er ikki, at alt verður fullkomið, men at børnini fáa høvi at venja, hjálpa hvørjum øðrum og uppliva úrslitið saman. Foreldur og onnur avvarðandi kunnu verða boðin við til eina hugnaliga løtu við dansi, sangi og frásøgnum.
Fyri summi børn er tað stórt at standa framman fyri øðrum. Tí eigur framførslan at verða fyrireikað á ein tryggan hátt, har tað er loyvt at taka ein minni leiklut. Eitt barn kann halda í ringinum, eitt annað kann syngja við, og eitt triðja kann greiða frá kvæðinum. Allar hesar uppgávur hava virði.
Góðar leiðir at fáa øll við
Eitt jaligt dansiumhvørvi verður skapt gjøgnum smáar, gjøgnumhugsaðar gerðir. Vaksin mugu vísa tol, lurta eftir børnunum og geva pláss fyri ymiskum háttum at luttaka. Tá børnini merkja, at eingin verður hildin fyri gjøldur, tora tey betur at royna seg.
- Vel eitt einfalt kvæði við greiðari rútmu og stuttum ørindum.
- Lær rørslurnar stigvíst og endurtak tær uttan at skunda undir.
- Lat børnini skiftast um at vera fremst, í miðjuni og nær einum tryggum vaksnum.
- Brúka sang, søgu, myndir og rørslu, so fleiri læringarhættir verða tiknir við.
- Enda við einum stuttum felags fagnaði, har øll fáa rós fyri luttøkuna.
Luttøkan eigur at vera fræls og jalig, men børnini kunnu samstundis eggjast varliga til at royna nakað nýtt. Tað kann vera at taka eitt sindur longri stig, syngja eitt orð við ella halda í hondina á einum nýggjum dansifelaga. Við slíkum smáum stigum verður felagsskapurin sterkari.
Føroysk dansikensla fyri øll børnini snýr seg í grundini um at hoyra til. Tá ringurin verður skipaður við rúmi fyri ymiskum førleikum, fáa børnini eina mentanarliga uppliving, sum bæði er livandi og mennandi. Byrja við einum kendum kvæði, savna børnini í ein tryggan ring og lat gleðina í dansinum vísa vegin.
