Tíð, skifti og rútina í gerandisdegnum á frískúla

Børn mennast best, tá ið tey kenna seg trygg í einum fastari rútinu, sum tó gevur pláss fyri broytingum. Á Frískúlin í Havn verður arbeitt miðvíst við at byggja upp eina slíka rútinu, har børnini vita, hvat tey kunnu vænta, men samstundis fáa møguleikar til at kanna nýggjar ting. Tíðarskifti í hvørdøgninum er ein týdningarmikil partur av hesum arbeiðinum, og tað hevur stóra ávirkan á, hvussu børnini trívast og læra.

Tá ið vit leggja til rættis dagin, hugsa vit um heild og smálutir. Heildin fevnir um stóru linjurnar í vikuni og mánaðinum, meðan smálutirnir snúgva seg um ymisk skifti í einum degi. Endamálið er at skapa eina rútinu, sum er fyritreyt fyri læring, men ikki so stív, at hon forðar kreativitet og spurning. Vit ynskja, at børnini skulu kenna seg sum part av einum felagsskapi, har tey hava sín pláss og sín týdning.

Pedagogiska grundarlagið undir gerandisdegnum

Pedagogikkurin á skúlanum er grundað á teirri fatan, at menningin er samspæl millum kropp, sinni og samfelagslív. Tíðarskifti í hvørdøgninum er eitt amboð, sum vit brúka til at stuðla hesum samspælinum. Børnini læra til dømis, at morgunin er ein stund til royndir og byrjan, at miðdegin gevur pláss fyri hvíld og felags máltíð, og at seinni parturin ofta er fríleikur og skapandi aktivitetir.

Grundhugsanin er, at børn tørva støðugheit og broyting. Tá ið tey kenna aftur kendar mynstur, sleppa tey at fokusera á innihaldið heldur enn at vera ivasom um, hvat ið hendir næst. Samstundis vilja vit hava broytingar inn í dagin, so børnini venjast við at laga seg og at arbeiða við ymiskum førleikum. Henda spenningin millum fasta skipan og fríleika er ein av hornasteinunum í okkara pedagogikki.

Morgunstundir og móttøka

Morgunstundin er ofta ein av teimum týdningarmiklastu stundunum í daginum, tí har verður grundarlagið lagt fyri restina. Tá ið børnini koma, verða tey móttikin av starvsfólkum, sum bjóða teimum vælkomnum og hjálpa teimum at finna sín pláss. Hetta kann vera ein stutt samrøða, ein lítil leikur ella bara eitt blítt smíl. Endamálið er at geva hvørjum barni kenslu av, at tað er vælkomandið og síggjur dagin.

Morgunmáltíðin er felags stund, har børn og starvsfólk sita saman. Her verður møguleiki at práta saman, at venja rútinur kring mat, og at øva seg í at bera fram og taka til sín. Tá ið máltíðin er liðug, byrja tey fyrstu aktivitetirnar, ofta í smáum bólkum. Hetta kunnu vera søgur, teljing, smáar upplestrar ella frí leikur, alt eftir aldri og samanseting av bólkinum.

Undirvísing og læringarstundir

Formiddagurin er ofta settur av til miðvísar læringarstundir. Hesar kunnu snúgva seg um ymisk evni, til dømis bókmentaligu list, náttúru, tal ella list. Tíðarskifti í hesum partum av degi er lagt soleiðis til rættis, at børnini skifta millum ymiskar aktivitetir, soleiðis at tey hvørja ferð brúka aðrar sanir og aðrar førleikar. Soleiðis varðveitast áhugin, og børnini møta ikki trýti á sama hátt.

Stundirnar eru skipaðar í blokkum, sum passa til børnini og til evnið. Nakrar blokkur eru stuttar og lívligar, aðrar eru longri og krevja meiri keliðni. Tá ið ein blokk er av, verður skift til aðra aktivitet, ofta við einum litlum yvirgangi, sum hjálpir børnunum at skilja, at nú er tað okkurt nýtt, ið byrjar. Hetta ger, at børnini læra at stilla seg inn á nýggjar støður og at fyrireika seg sálarliga.

Máltíðir, hvíld og frí

Miðdegin er ofta mittpunktinum í degi, har børnini fáa sær mat og hvílir. Felags máltíðin er ein týdningarmikil stund, sum styrkir samfelagið millum børnini og millum tey og starvsfólkini. Her læra tey at síggja mat sum meir enn bara næring, sum felags uppliving, sum samrøður og sum mentan. Summir dagar hava sínar egnu siðir kring mat, til dømis at syngja ella at siga nakað saman.

Eftir máltíðina er ofta ein stutt hvíldarstund, har børnini kunna sita still, lurta eftir søgu ella bara fáa eitt sindur av ro. Hetta er serliga týdningarmikið fyri tey yngstu børnini, sum tørva meiri hvíld, men eisini eldri børnini fáa gagn av slíkum pásum. Seinni parturin av degi er ofta fríari og meira leikjaður, við plássi til útiaktivitetir, frí leik og skapandi verk.

Tíð á degi	Hvat hendir	Endamál
Morgunstund	Móttøka og morgunmáltíð	Skipa barnið inn í dagin og skapa tryggleika
Fyrri partur	Undirvísing og læringarstundir	Menning av kunnleika og førleikum
Miðdegi	Felags máltíð og hvíld	Styrkja samfelag og geva hvíl
Seinni partur	Frí leikur og útiaktivitetir	Rørsla, skapan og sosialur samleiki
Seinasta tíma	Uppsamling og farvæll	Refleksjón og at avrunda dagin

Mentanarligir dagar og seraktivitetir

Hóast vanligu dagarnir fylgja eini føra framúr, so eru serstakir mentanardagar ein týdningarmikil partur av skúlaárinum. Hesar kunnu snúgva seg um føroyskar yrkingar, handverk, dans, bókadagar ella aðrar mentanarligar hátíðarhald. Tá ið vit skipa slíkar dagar, royna vit at halda fram við teirri vanligu rútinuni sum grundarlag, men samstundis at geva pláss fyri serligum upplivingum, sum bæði styrkja mentan og skapa minnir.

Fyri børnunum eru slíkir dagar ofta minnisverðir og styrkja teirra tilknýti til føroyska mentan og mál. Tá ið tey læra at syngja føroyskar sangir, at dansa føroyskan dans ella at gera føroyskt handverk, fáa tey eina kenslu av at hoyra til og av at vera partur av okkara felagssku mentan. Hetta er partur av arbeiðinum at styrkja børnini sum einstaklingar og sum part av einum størri heild.

Samstarv við foreldur um dagsskipan

Foreldur eru avgerandi samstarvsfelagar, tá ið tað kemur til gerandisdagin hjá børnum. Tí royna vit at hava eina opna og regluliga samskifti við tey, so tey altíð vita, hvussu dagin hjá barninum hevur verið, og hvat tey kunnu gera heima fyri at stuðla uppundir. Hetta kann vera gjøgnum samrøður, fráboðanir ella á netinum. Nýggjar vegleiðingar til foreldur verða kunngjørdar regluliga, og tær geva innlit í, hvussu vit arbeiða við ymsum pørtum av skúladegnum.

Tá ið foreldur kenna rútinuna hjá barninum, kunnu tey hjálpa við at fyrireika barnið fyri ymiskar stundir, og at stuðla teimum, um tað er okkurt, ið er trupult. Okkara uppgáva er at gera hetta samstarvið so einfalt og skiljandi sum gjørligt, soleiðis at øll partar kennast trygg og kunnu síggja, at dagurin er lagdur til rættis við børnum og menning teirra í huga.

Skal tú vita meir um, hvussu vit skipa dagin og hvussu tíni barn kann fáa pláss á skúlanum, ert tú vælkomin at seta teg í samband við okkum. Vit bjóða øllum áhugaðum foreldrum og børnum ein vitjan, har tit kunnu síggja rúm okkara og hitta starvsfólk, sum fegnir um at svara spurningum og at visa tykkum, hvussu vit arbeiða við tíð og skifti í hvørdøgninum. Tá ið tú velur skúla fyri barnið, er tað týdningarmikið at vita, at gerandisdagurin er skipaður við umsorgan og fyrilit, soleiðis at barnið tín trívist og mennist í einum tryggum og mennandi umhvørvi.