Lítil listaframførsla fyri foreldrunum
Ein lítil listaframførsla kann gerast eitt stórt løtu í skúlatíðini. Tá børnini sleppa at vísa foreldrum sínum, hvat tey hava lært, skapað og vant, fáa tey eina serliga kenslu av stoltleika og felagsskapi. Tað nýtist ikki at vera ein stór sýning við nógvum útgerð. Tað týdningarmiklasta er, at børnini kenna seg trygg og hava hug at luttaka.
Á Frískúlanum í Havn verður dentur lagdur á eitt umhvørvi, har børnini kunnu mennast í egnum tempo. Læring verður knýtt at hugflogi, samveru og veruligum upplivingum. Ein framførsla fyri foreldrunum kann tí fevna um sang, sjónleik, rørslu, handverk, frásagnir ella eina framsýning av verkum, sum børnini sjálvi hava gjørt.
Foreldur fáa samstundis eitt innlit í gerandisdagin hjá børnunum. Tey síggja arbeiðsgleði, samstarv og tær smáu framstigini, sum ofta fara aftur við borðinum í einum vanligum skúladegi. Hetta ger løtuna virðismikla fyri bæði børn, starvsfólk og familjur.
Eitt trygt rúm at vísa seg fram í
Áðrenn børnini fara á pallin, er týdningarmikið at skapa greiðar og róligar karmar. Øll skulu vita, hvat skal henda, hvar tey skulu standa, og hvør hjálpir, um tey gloyma eitt orð ella gerast ótrygg. Tá fyrireikingin er einfald og fyrisigilig, verður lættari hjá børnunum at gleða seg.
Lærarin kann leggja dent á, at framførslan ikki er ein kapping. Eitt barn kann syngja hart, eitt annað kann bara siga eina stutta reglu, og eitt triðja kann hjálpa við leikmyndini. Allar uppgávur hava virði. Á tann hátt verða eisini tey stillari børnini partur av felags upplivingini.
Foreldur kunnu fáa at vita, at tey skulu stuðla við nærveru heldur enn krøvum. Eitt smíl, ein róligur klappur og eitt vinarligt orð aftaná kunnu geva barninum nógv. Tað er ikki neyðugt at rættlesa ella samanbera; løtan eigur at snúgva seg um dirvi og gleði.
Frá hugskoti til felags framførsla
Arbeiðið kann byrja við einum einfaldum evni, sum børnini kenna. Tað kann vera árstíðin, hav og fjøra, ein søga, heimbygdini ella ein sangur, sum flokkurin dámar. Børnini kunnu koma við hugskotum til tekst, ljóð, litir og rørslur, so úrslitið kennist sum teirra egna.
Ein stutt framførsla verður ofta best, tá hon hevur eina greiða byrjan, ein miðpart og eina enda. Ein frásøgn kann binda sangir og smáar leiklutir saman. Tað ber eisini til at lata børnini arbeiða í smáum bólkum, har summi venja tónleik, onnur gera leikmynd, og onnur fyrireika eina framsýning av myndum ella lutum.
Venjingin skal vera hóskandi og fjølbroytt. Stuttar venjingar við steðgum geva pláss fyri rørslu, práti og nýggjum hugskotum. Um okkurt ikki riggar, kann tað broytast. Tað týdningarmesta er, at børnini uppliva, at teirra íkast verður hoyrt.
Tað skapandi arbeiðið rundan um pallin
Ein listaframførsla byrjar ikki, tá gestirnir koma inn. Hon byrjar í tí skapandi arbeiðinum frammanundan. Børnini kunnu mála bakgrundir, klippa mynstur, gera smáar leikmunir og finna litir, sum passa til evnið. Soleiðis verða eisini børn, sum ikki vilja standa fremst, virkin í verkætlanini.
Føroyskur mentanararvur kann fáa ein natúrligan leiklut. Sangur, dansur, frásagnir og siðir kunnu geva børnunum samband við málið og staðið, tey vaksa upp í. Í einum slíku arbeiði kunnu tey læra, at mentan ikki bara er nakað, ein lesur um, men eisini nakað, ein ger saman við øðrum.
Á heimasíðu Frískúlans kunnu familjur fáa nærri kunning um skúlan, virksemið og tær karmar, sum stuðla undir læring og trivnað. Tað ger tað lættari hjá foreldrum at skilja, hvussu ein lítil framførsla kann vera partur av einum størri námsligum og sosialum arbeiði.
| Partur av framførsluni | Hvat børnini kunnu arbeiða við | Hvat foreldur kunnu síggja |
|---|---|---|
| Evni og hugskot | Søgu, sangi ella einum felags evni | Hvussu børnini hugsa og skapa |
| Venjing | Teksti, rørslu, rytmu og samstarvi | Hvussu tey stuðla hvør øðrum |
| Leikmynd og lutir | Máling, handverki og sniðgeving | Hvussu ymisk evni verða brúkt |
| Sjálv framførslan | Sang, frásøgn, leik og dans | Dirvi, gleði og felagsskap |
| Eftir løtuna | Práti og endurskoðan | Hvat børnini eru errin av |
Nærvera hjá foreldrum hevur týdning
Tá foreldur verða boðin til skúlan, er tað gott at geva teimum eina greiða og vinaliga kunning. Tey kunnu fáa at vita, hvussu leingi løtan varar, um tey skulu sita ella standa, og um tað er loyvt at taka myndir. Slíkar smálutir gera vitjanina meira avslappaða.
Ein góður karmur kann vera ein stutt móttøka við kaffi, saft ella onkrum, børnini sjálvi hava verið við til at fyrireika. Eftir framførsluna kunnu foreldur ganga runt og hyggja at myndum, handverki og øðrum úrslitum. Tá verður løtan longd á ein náttúrligan hátt, uttan at børnini skulu halda fram at standa á palli.
Tað er eisini virðismikið at lata børnini greiða frá sínum arbeiði. Eitt barn kann vísa ein lut, eitt annað kann fortelja um ein sang, og eitt triðja kann siga, hvat var lætt ella torført. Soleiðis verður samtalan ein partur av læringini, og foreldur fáa møguleika at lurta eftir sjónarmiðunum hjá børnunum.
Mentan, sangur og felagsskapur
Í Føroyum hava sangur og dansur leingi verið ein natúrligur partur av felagsskapinum. Ein skúlaframførsla kann brúka henda siðin á ein livandi hátt, har børnini syngja saman, læra einfaldar rørslur og uppliva, hvussu ljóð og kroppur kunnu arbeiða saman. Tað krevur ikki, at øll duga tað sama.
Eisini smáar søgur úr nærumhvørvinum kunnu fáa pláss. Børnini kunnu arbeiða við nøvnum á støðum, gomlum arbeiðsháttum, náttúruni ella einari søgu frá einum ommu- ella abbadag. Vitjanir og samstarv við onnur børn kunnu geva íblástur; eitt dømi er, tá børn úr barnagarði vitjaðu Frískúlan fyri fyrstu ferð.
Tá mentanarligt innihald verður knýtt at egnum royndum, gerst tað lættari hjá børnunum at skilja og minnast. Tey læra samstundis at vísa virðing fyri ymiskum førleikum og ymiskum mátum at luttaka. Hetta styrkir kensluna av, at skúlin er eitt stað, har øll hoyra til.
Ein góð løta fyri øll
Ein lítil framførsla kann enda við, at børnini fáa tíð at anda út og taka ímóti fagnaðinum. Lærarin kann nevna nakrar ítøkiligar styrkir í arbeiðinum, til dømis gott samstarv, serligt dirvi ella eitt spennandi hugskot. Slík afturmelding vísir børnunum, at leiðin fram ímóti úrslitinum hevur eins stóran týdning sum sjálv sýningin.
Eftirfylgjandi kann flokkurin práta um upplivingina. Hvat riggaði væl? Hvat vóru tey errin av? Hvat kundu tey hugsað sær at roynt næstu ferð? Við hesum spurningum fáa børnini orð á egnar royndir og læra at meta um eitt skapandi arbeiði á ein jaligan hátt.
Nøkur einfald ráð kunnu gera fyrireikingina lætta og hugnaliga:
- Vel eitt evni, sum børnini hava veruligan áhuga í.
- Gev øllum børnum eina uppgávu, eisini teimum sum ikki vilja standa á palli.
- Ger venjingarnar stuttar, fjølbroyttar og lættar at fylgja.
- Lat børnini sjálvi seta dám á sang, leikmynd og leiklutir.
- Minni foreldrini á, at stuðul og nærvera eru týdningarmiklari enn eitt fullkomið úrslit.
Ein slík løta kann verða eitt vakurt minnið, sum livir víðari í familjunum. Foreldur, sum vilja fylgja við í arbeiðinum og gerandisdegnum á skúlanum, eru vælkomin at lesa meira um Frískúlan, taka lut í felagsskapinum og stuðla børnunum, tá tey skapa, læra og traðka fram.
