Í Frískúlin í Havn er fríggjadagurin eitt av tey strongestu tíðspunktini í skúlaárinum. Skúlans egni dansiskvøldur við læraradansum førir lærarar og børn saman við gestir úr øðrum skúlum um føroysktan dans, song og gleði. Tá lærararnir dansa við síni nemendum, verður fríggjadagurin ein lætt og opin samkending, sum knýtir skúlan og heimilið nær saman.
Frískúlin í Havn er ein óvisandi skúli, sum hyggir eftir børn og teirra útvørslur í einum tryggum og örvandi umhvervi. Føroyskt dans hevur langa søgu í føroysku skúlunni, og fríggjadagsdansurin er haldið uppi á menningararvinum. Hann er samstarv millum føroysktum máli, hreyfing, tóni og sosialum samværi. Í dansinum fáa børn høvi fyri at læra dansigøta, og lærarar og foreldrar læra eisini at kenna gøturnar saman.
Fríggjadagsdansurin førir lærarar og børn saman í eitt gleðiligt felag. Lærararnir dansa føroyskar dansigøta, børnin svara og dansa við, og tónurin førir alla nær. Dansin er komin fram í føroysktum dansi, men hana fer eisini fram á ein lættan og læríktan hátt, sum leggja dans, gleði og samhør saman.
| Evni | Vanligur skúladagur | Fríggjadagsdansur |
|---|---|---|
| Fólk | Børn og lærarar í klassa | Børn, lærarar, foreldrar og gestir |
| Form | Klassein undirvísing | Saman dansan og songur |
| Tónur | Lærdómur, samtalur og frí leik | Føroyskir dansiløg og føroysk løg |
| Fokus | Vísindi, mál og dagleg virksemi | Dans, samstarv og kultur |
| Þáttaka | Hevðin lærdómur og føroyskt mál | Hevðin føroysktan dans og gleði |
Í dagligu skúladeginum liggja uppgøt umframt lærdómur. Í fríggjadagsdansinum koma gøta, føroyskt mál, rørsla og samværi fram á sama plás. Børnin fáa eitt samasta umhvervi, har teir kunna roliga læra eina nýggja gøta, kanna sínar styrki og rolega leggja dansigøta saman. Lærarar kunna eisini síggja, hvussu børn taka aptal og hvussu teir hjálpa hvør øðrum.
Dansin hevur týdning fyri børnini, men virðið liggur eisini í trivlan at læra saman. Hreyfing, rørslu, tónar og dansigøta hjálpa trivlan at skilja eitt hvør øðrum og at gera dansin til ein felag, sum er meira enn einstaklingar. Samstarvið krevst eisini orð, tí at teir, sum ikki kenna eina gøta, kunna fáa hjálp frá teimum, sum kenna. Tað er ein lærdómur um at føroyskt dans er føroyskt lív, sum verður trivlast saman.
Í dansikvøldunni skift lærarin roli. Hann er lærari, sum leiðir einar kring, men eisini dansari, sum lærir eina gøta við øðrum. Henda skiptingin ger dansina ná og gevur læraranum ein gongu at møta børnini á einum øðrum hátt. At lærarin kann dansa misting, tey gera eisini, og feilin verður til lærdómi framvegis.
Læraradansur hevur eisini gagn fyri tey børn, sum viga nærri dans. Tær læra at hyggja efter gøtum, rým, týdningarmiklar hreyfingar og tóna á sama tí. Ynglingar og smá børn mega læra saman, og lærarar leggja til fleiri dansigøta fyri øldini. Tí at dansin er opin fyri øll, er hana eisini ein hlið at føroysktan dans fær verið ein deil av dagligu lívi hjá teimum, sum vaks upp í einum føroyskum heimi.
Dansin hevur eisini samband við øðra føroyska menning. Handverk, songur og dans vóru long ein samey, og dansin kemur eisini fram í frøðisdögum og skúlaføroysking. Á skúlans tíðindasíðu finnast eisini søg um føroyskt listilívi, har nýggjur fundur við træsmiðjun ber fram føroyskt handverk í ljósi. Hetta sambandið millum tær føroysku listilívi er ikki nýtt, men fríggjadagsdansin ger tað sýnligt fyri børnini, sum koma úr øldum, sum hava færri samband við føroysktan dans.
Føroyskt dans hevur sínar egnar løg, hátt og reglur, men hana førir eitt samstarv út fyri dansin. Songurin setur tónin, dansigøta leiðir hreyfingina, og teir, sum dansa, fylgja tóninum bæði við orð og hreyfing. Orðin, tónurin og hreyfingin týna saman til eitt heilt, sum bæði nýggjur og kend.
Nógv børn koma fyrst til dansar, men dansikvøldin er byggd, so at øll kunna vera við. Lærararnir brúka einfaldar gøta og føroyskt orð, sum hjálpa børnini at finna sín føroysku orð. Tí at tey kenna tónin, sum tey fylgja, verða tey tryggari. Henda dansur kann eisini verða lærdómur, umframt ein seríus dans, sum førir føroyskt mál og mentan inn í nýggju sleð.
Dansin er eisini ein kø, hvussu føroyskt mál og menning erða. Yngri generationar læra tónir, gøta og orð, sum elder tey kenna, teir svara teimum, og so verður føroysktan dans livandi. Tað er ein námsvegur fyri føroyskt skóli at halda dansinum í einum daglegum og ørvandi samværum við undirvísing, frí leik og lærarar.
Trygg og örvandi umhvørvi er kjarnið í fríggjadagsdansinum. Børn, sum koma fyri føroysktan dans, kunna møta ein lættan veðri. Tey, sum hava tøpleika við rørslu, fáa tær lættu dansigøturnar, sum passa til teyra. Lærararnir leggja dent á, at dansin skal vera ein víð samkending, har børn teyra yvirskrið orðini og tær, sum møta, mega leggja seg í dansin.
Fríggjadagsdansurin er eisini fyri foreldrar, øðrar skúlar og fjølskyldur, sum hava áhuga í føroyskum dansi. Tíðindaskíðan hjá Frískúlin í Havn er skúlatíðindi, kalendari og upplýsingar um virksemi, so at vit ikki sleppa av fríggjadagskvøldina. Umframt føroyska dansinum kann hetta føroysk mál, føroyskt kvøld og føroyskt lív.
Øll børn skulu hava rætt til at vera við, uttan at koma við fyri føroyskum dansi. Sum partur av skúlans føroyska upplevingar er dansin eisini ein møtiplás, har lærarar saman við børnini meta hvør føroysk gøta kundi nýtast. Samstarvið styrkir sjálvstøði og samværi, og ein fríggjadagur gevur øllum tíð at møtast í stað fyri føroysktan song.
Komið til næstu fríggjadagsdans í Frískúlin í Havn og takið part í føroyska dansinum. Eingin føroysk gøta er kravd, og onnur skúla kunna eisini koma og læra gøta, sum lærararnir visa. Tað er nakað at læra, nakað at hyggja eftir og nakað at hava góðan. Børn og onnur skúla kunna sita saman og gera føroysktan dans til ein lættan og gleðiligan dag.
Leggið fríggjadagsdansin í kalendaran, boðið fjølskyldur og øðrar skúlar við, og takið føroysktan song við heim. Komið, dansið og førið føroyskar tónir, dansigøta og gleði við heim.