Skúlans egni filmdagur við stuttfilmum gjørdum av børnum

Ein filmur kann vísa okkum ein heim, sum annars er ringur at seta orð á. Tá børn sjálv finna upp á søgur, skriva leiklutir og taka myndirnar, verður skapandi arbeiðið ein serligur háttur at læra og samstarva.

Á Frískúlanum í Havn varð ein dagur settur av til stuttfilmarnar, sum næmingarnir sjálvir høvdu gjørt. Dagurin savnaði børn, lærarar og foreldur um frásagnir, látur, tónleik og stórar løtur á lítla løriftinum.

Arbeiðið byrjaði ikki við sjálvum frumsýningardegnum. Næmingarnir máttu tosa seg fram til hugskot, velja evni, býta leiklutir og finna út av, hvussu ein søga kundi verða víst við myndum, ljóði og rørslu.

Ein slíkur dagur gevur rúm fyri gleði og stoltleika, samstundis sum børnini venja seg við at lurta eftir hvørjum øðrum. Tað er júst í hesum felagsskapinum, at hugflog og læring fáa góðar umstøður at vaksa.

Frá hugskoti til liðugt handrit

Fyrsta stigið í einum stuttfilmi er ofta eitt einfalt hugskot. Tað kann vera ein løgin hending í skúlagarðinum, ein ferð inn í eitt gandakent rúm, ein søga um vinarlag ella ein spurningur, sum børnini leingi hava hugsað um. Lærarin hjálpir við at savna hugskotini, men næmingarnir eiga sjálvir frásøgnina.

Tá søgan skal fáa skap, læra børnini at hugsa um byrjan, miðpart og endi. Tey tosa um persónar, staðseting og hvat skal henda í hvørjari senu. Henda arbeiðsgongdin styrkir málið, tí børnini bæði skriva og siga frá, meðan tey finna røttu orðini til sín egna boðskap.

Leiklutirnir verða býttir eftir áhuga og førleikum. Summi vilja standa framman fyri myndatólinum, onnur trívast best við at skriva, gera leikmyndir, velja ljóð ella halda skil á upptøkunum. Allar uppgávur hava týdning fyri endaliga úrslitið.

Myndatøka, ljóð og samvirkan

At taka upp ein film krevur tolni. Sama sena má kanska takast fleiri ferðir, tí onkur gloymdi ein setning, ein hurð lat aftur ov hart, ella myndatólið stóð skeivt. Børnini uppliva skjótt, at mistøk eru partur av arbeiðinum og kunnu brúkast til at gera næstu roynd betri.

Lærarar og vaksin stuðla við røttu amboðunum, men lata børnini sjálv royna. Tey læra um ljós, sjónarhorn, rørslu og ljóð, uttan at filmframleiðslan verður gjørd ov fløkt. Ein telefon ella eitt einfalt myndatól kann vera nóg mikið, tá hugskotið og samhaldið eru góð.

Samstarvið gerst sjónligt í hvørjari upptøku. Ein næmingur má bíða, meðan ein annar ger seg til reiðar, og allir mugu kenna ábyrgd av tí, sum verður víst. Soleiðis verður filmurin eisini ein venjing í virðing, ábyrgd og felags avgerðum.

Stuttfilmurin sum læring

Filmverkætlanin bindur fleiri lærugreinir saman. Í føroyskum arbeiða børnini við orðum, samrøðum og frásøgn. Í list og handverki skapa tey leikmyndir, lutir og klæðir, meðan tónleikur og ljóð geva søguni stemning og lív.

Tey læra eisini at síggja mun á tí, ein ætlar at siga, og tí, áskoðarin faktiskt sær. Ein søga kann verða greiðari við einum nærmyndum, einum steðgi ella einum serligum ljóði. Slíkar uppdagingar geva børnunum eitt virkið forhold til miðlar og myndamál.

Á skúlanum hevur mentan altíð ein natúrligan leiklut í gerandisdegnum. Sangur, dansur, handverk og frásagnir skapa felags upplivingar, og tónleikurin kann eisini fáa ein týdning í filmunum. Hugskot um ljóð og felagssang kunnu verða ment við íblástri frá egnu sangir og sálmar, sum hoyra til skúlalívið.

Ein frumsýning við stórum løtum

Tá filmarnir eru lidnir, broytist skúlin fyri eina løtu til ein lítlan biograf. Stólar verða settir upp, ljósini verða kanska dempað, og næmingarnir sita spentir og bíða eftir at síggja sítt egna arbeiði á løriftinum. Tað er ein serlig kensla at hoyra flenn og klapp frá øðrum.

Hvør filmur hevur sín egna dám. Ein er kanska stuttligur og skjótur, ein annar friðarligur og hugvekjandi. Summir filmar byggja á gerandisligar hendingar, meðan aðrir fara út í hugflogið. Fjölbroytni vísir, hvussu ymisk børn síggja heimin, og hvussu nógv ymisk frásøgusnið kunnu rúmast í sama felagsskapi.

Foreldur og onnur avvarðandi fáa høvi at síggja úrslitið og fylgja við í arbeiðinum hjá børnunum. Frumsýningin verður tí bæði ein mentanarlig løta og ein vøkur markering av teimum mongu tímum, sum eru lagdir í verkætlanina.

Tryggir karmar geva frælsi

Ein tryggur skúli hevur stóran týdning, tá børn skulu tora at vísa nakað, tey sjálv hava skapt. Næmingar mugu vita, at hugskot teirra verða tikin í álvara, og at tað er loyvt at royna seg, broyta kós og byrja umaftur.

Í filmarbeiðinum síggja børnini, at styrkir teirra eru ymiskir. Ein er góður at finna upp á samrøður, ein annar dugir at fáa fólk at flenna, og ein triði hevur gott eyga fyri myndum. Tá øll fáa eina uppgávu, har tey kunnu mennast, verður felagsskapurin sterkari.

Slíkar verkætlanir geva eisini rúm fyri teimum stillu røddunum. Eitt barn, sum ikki altíð vil tosa í stórum bólki, kann kanska vísa seg gjøgnum klipping, tekningar ella ljóð. Filmurin verður tá ein fjølbroyttur pallur, har fleiri hættir at luttaka verða møguligir.

Ein siður, sum kann vaksa

Ein árligur filmdagur kann gerast eitt afturvendandi hæddarpunkt í skúlaárinum. Næmingarnir kunnu síggja fram til at skapa nýggjar søgur, og tey eldru kunnu deila royndir við teimum yngru. Við tíðini kann savnið av stuttfilmum gerast ein livandi mynd av skúlalívinum.

Filmarnir hava eisini virði eftir frumsýningina. Teir kunnu minna børnini á, hvat tey megnaðu saman, og vísa nýggjum næmingum, hvørji hugskot og møguleikar búgva í skúlanum. Soleiðis halda søgurnar fram at liva, eisini tá dagurin er liðugur.

Á heimasíðuni hjá Frískúlanum í Havn ber til at fylgja við í skúlanum, virkseminum og teimum mentanarligu løtunum, sum skapa felagsskapin. Ein stuttfilmur varir kanska bara nakrar minuttir, men læringin, gleðin og minnið kunnu fylgja børnunum leingi.

Lat børnini halda fram við at skriva, skapa og siga sínar egnu søgur. Filmur gevur teimum eitt sterkt mál at arbeiða við, og hvør nýggj frásøgn kann verða byrjanin til eitt enn størri hugflog. Leita eftir komandi frumsýningum og fylg við í tí, sum børnini skapa saman.