Jólakortini sum børnini skapa saman
Jólini geva rúm fyri hugna, nærveru og teimum smáu løtunum, sum verða veruligar minningar. Á Frískúlanum í Havn fáa børnini høvi at skapa okkurt, ið bæði hevur persónligan týdning og kann gleða onnur. Eitt heimagjørt jólakort kann bera eina heilsan, eina mynd og eina søgu um felagsskapin í skúlanum.
Í ár verða skúlans egnu jólakort lagað av børnunum. Verkætlanin sameinir myndlist, orð, litir og siðvenjur, samstundis sum næmingarnir læra at arbeiða saman og virða ymiskar hugmyndir. Kortini verða ikki eins, tí hvørt barn setur sín egna dám á úrslitið.
Á Frískúlanum í Havn er dentur lagdur á eitt trygt og mennandi umhvørvi, har gleði og læring ganga hond í hond. Jólakortini eru eitt einfalt, men sterkt dømi um, hvussu læring kann flyta seg úr skúlastovuni og út í heimini hjá familjum og vinum.
Eitt kort við persónligari søgu
Tá børn skapa jólakort, arbeiða tey við meira enn pappíri og litblýantum. Tey hugsa um, hvussu ein mynd kann vísa gleði, frið, vón ella kærleika. Nøkur børn velja kanska eina jólatræmynd, meðan onnur tekna hús, fjøll, stjørnur, seyð ella fólk, sum teimum dáma væl.
Skrivliga heilsanin hevur eisini týdning. Eitt einfalt “gleðilig jól” kann standa lið um lið við einum stuttum yrkingarbroti ella einari serligari kveiking. Við hesum fáa børnini roynt seg við orðum og læra, at ein lítil tekstur kann hava stóra ávirkan á tann, sum fær kortið.
Kortini kunnu eisini vísa, hvussu ymisk børn eru. Nøkur arbeiða neyvt og spakuliga, meðan onnur skapa frítt og spontant. Í staðin fyri at leita eftir einum fullkomnum sniði verður dentur lagdur á dirvi, arbeiðsgleði og tað persónliga í hvørjum verki.
Frá hugskoti til liðugt jólakort
Arbeiðið kann byrja við einari hugskotsløtu, har næmingarnir tosa um, hvat jólini merkja fyri tey. Lærarin kann vísa dømi um ymisk jólakort og lata børnini kanna litir, mynstur, pappír og ymiskar teknikkir. Soleiðis fáa tey íblástur, uttan at øll skulu skapa sama slag av korti.
Síðani gera børnini eina fyrstu skitsu. Her kunnu tey royna seg fram við støddum, myndum og tekstum, áðrenn tey arbeiða við endaliga kortinum. Tilgongdin gevur teimum høvi at síggja, at eitt gott úrslit ofta verður til í fleiri stigum, har broytingar eru ein natúrligur partur av arbeiðinum.
Næmingarnir kunnu arbeiða einsamallir, í pørum ella í smærri bólkum. Ein kann tekna, ein annar skriva, og ein triði finna litir ella mynstur. Við slíkum samstarvi læra børnini at lurta, býta uppgávur og geva hvørjum øðrum rúm.
Mentan, siðvenjur og felagsskapur
Jólaverkætlanin kann knýtast at føroyskum siðvenjum og teimum mentanarligu virksemi, sum hava ein natúrligan sess í skúlalívinum. Føroyskur dansur, sangur, handverk og frásagnir kunnu geva íblástur til kortini. Eitt mynstur frá føroyskum bindingum ella ein mynd av jólahaldi í Føroyum kann gera kortið serstakt og staðbundið.
Tá børnini arbeiða við føroyskum tilfari, verða tey eisini mint á, at mentan ikki bert er nakað, vit lesa um. Hon verður skapað aftur og aftur í gerandisdegnum. Eitt kort við føroyskum orðum og myndum kann tí vera ein lítil heilsan til bæði familjuna og ta felags søguna.
| Arbeiðsøki | Hvat børnini venja | Hvat úrslitið kann verða |
|---|---|---|
| Tekning og litir | Form, litasamanseting og frítt skapandi arbeiði | Eitt persónligt jólakort |
| Skriving | Heilsa, yrking og stuttir tekstir | Ein vøkur og nærverandi jólaheilsan |
| Handverk | Klipping, líming og ymisk yvirflatuávirkan | Eitt kort við dýpd og mynstri |
| Samstarv | Samskifti, býti av uppgávum og felags ábyrgd | Ein røð av ymiskum kortum |
Eitt trygt rúm at skapa í
Skapandi arbeiði krevur eitt umhvørvi, har børn tora at royna nakað nýtt. Í skúlanum kunnu tey fáa at vita, at tað er í lagi at gera feil, broyta hugskot ella byrja umaftur. Tað týdningarmesta er ikki, at øll kortini líkjast, men at børnini kenna seg sædd og tikin í álvara.
Lærarin hevur ein týdningarmiklan leiklut í at skapa javnvág millum frælsi og vegleiðing. Børnini skulu hava møguleika at velja sjálvi, men eisini fáa hjálp, tá ið tey ivast í tilfari, teknikki ella orðum. Virðing fyri egnum og annara verkum ger verkstaðin til eina góða felagsuppliving.
Í einum tryggum felagsskapi kunnu eisini samrøður um jól og familjulív koma fram. Fólk halda ikki altíð jól á sama hátt, og tað er ein møguleiki at læra børnini at møta munum við forvitni og virðing. Soleiðis verður jólakortaverkætlanin eisini ein partur av sosialari og persónligari menning.
Hugskot til eitt livandi jólaverkstað
Eitt gott verkstað kann hava ein róligan byrjan, har børnini hoyra eina jólasøgu, syngja ein sang ella síggja myndir av føroyskum jólasiðum. Eftir hetta kunnu tey velja, um tey vilja arbeiða við tekning, klipping, stemplum, kollasju ella handskrivaðum tekstum.
Tilfarið nýtist ikki at vera dýrt ella fløkjasligt. Endurnýtt pappír, gamlar blaðsíður, turrar greinar, band og smáar pappírsleivdir kunnu fáa nýtt lív. Tað gevur børnunum eina ítøkiliga fatan av, at skapandi arbeiði eisini kann taka atlit at umhvørvinum.
Nøkur einfald ráð kunnu gera arbeiðið lættari:
- Lat børnini byrja við fleiri smáum skitsum, áðrenn tey velja endaliga hugskotið.
- Hav ymisk sløg av pappíri, litum og lími tøkt, so øll finna nakað, sum hóskar teimum.
- Gev pláss fyri bæði einstaklingaverkum og felags myndum.
- Les tekstirnar saman við børnunum, áðrenn kortini verða latin víðari.
- Varðveit nakrar myndir av arbeiðsgongdini, so børnini síggja sína egnu menning.
Tá kortini eru liðug, kunnu tey verða sýnd fram í skúlanum, send heim ella latin sum gáva til ommur, abbar og onnur, sum børnini vilja gleða. Ein lítil framsýning í gongini kann eisini geva næmingunum stoltleika av arbeiðinum og vísa foreldrum, hvussu nógv liggur aftan fyri hvørja jólaheilsan.
Frá skúlanum út í familjuna
Eitt heimagjørt jólakort fær serligt virði, tí tað er gjørt við hond og hugsan. Móttakarin sær kanska ikki allar smálutirnar í arbeiðinum, men kennir ofta, at kortið er øðrvísi enn ein vanlig heilsan úr handlinum. Tað ber spor av barninum og av tí felagsskapi, har tað varð til.
Skúlin kann eisini nýta høvið til at varpa ljós á, hvussu børn læra gjøgnum verkætlanir. Í jólakortunum síggjast mál úr fleiri lærugreinum: myndlist, føroyskum, søgu, handverki og sosialari menning. Tað ger arbeiðið innihaldsríkt, hóast tað byrjar við einari einfaldari jólaheilsan.
Í samrøðum við børnini kann skúlin eisini taka upp, hvussu vit bera okkum at á netinum og við talgildar tænastur. Familjur, sum vilja lesa um trygga kunning kring greiðslukort og netnýtslu, kunnu finna slíkt tilfar á heimasíðuni. Hetta er eitt hóskandi íkast til samrøðuna um ábyrgd, mørk og at taka góðar avgerðir, bæði í jólahalguni og restina av árinum.
Børnini skapa ikki bara eina mynd á pappíri. Tey skapa eina heilsan, eina minning og ein lítlan part av tí felags jólahugna, sum livir í skúlanum. Lat okkum taka ímóti kortunum við somu gleði og nærveru, sum børnini løgdu í tey, og geva teimum pláss í jólahaldi okkara.
