Sjónleikir sum geva summarfrítíðini lív
Tá skúlagáttin fer í summarfrí, kann læringin halda fram á ein frískan og skapandi hátt. Skúlans egnu sjónleikir í summarfrítíðini geva børnunum møguleika at brúka hugflogið, arbeiða saman og uppliva gleðina við at skapa nakað, sum onnur kunnu síggja og hoyra.
Á Frískúlanum í Havn er rúm fyri bæði fakligari menning, felagsskapi og teimum mentanarligu upplivingunum, sum styrkja børnini. Ein leikverkstova í summarfrítíðini kann tí verða ein natúrligur partur av skúlalívinum, har føroyskur dansur, sangur, søgur og sjónleikur hittast.
Sjónleikur sum felags uppliving
Ein sjónleikur byrjar ofta við einari hugskotsríkari samrøðu. Næmingarnir kunnu sjálvir finna upp á persónar, støð og hendingar, ella tey kunnu taka støði í einum føroyskum ævintýri, einari søgu úr nærumhvørvinum ella einari vanligari gerandissøgu. Tá øll fáa eina rødd, verður verkætlanin felags.
Í einari slíkari verkstovu er pláss fyri ymiskum førleikum. Summi trívast á pallinum, onnur vilja skriva replikkar, gera leikmyndir, velja tónleik ella hjálpa við ljósi og búnum. Tað týdningarmesta er ikki, at øll gera tað sama, men at øll kenna seg sum ein týdningarmiklan part av framsýningini.
Á heimasíðu Frískúlans kunnu familjur fáa innlit í skúlan, arbeiðsháttin og tær mongu virksemdirnar, sum knýta børnini saman í gerandisdegnum.
Frá hugskoti til pall
Ein góður summarleikur kann byggjast upp í smáum stigum. Fyrst verður søgan funnin, síðani verða leiklutir og uppgávur býttar, og at enda verður arbeitt við venjingum. Henda skipanin gevur børnunum tryggleika, tí tey vita, hvat skal henda, samstundis sum tey kunnu seta síni egnu hugskot í verkið.
Venjingarnar kunnu fevna um rødd, rørslu, samspæl og at tora at standa framman fyri øðrum. Børn, sum eru varin ella óviss í byrjanini, kunnu byrja við smærri leiklutum. Við góðari leiðslu og einum virðiligum felagsskapi vaksa tey ofta spakuliga í uppgávuni.
Leikmyndir og búnar kunnu gerast úr tilfari, sum longu finst í skúlanum ella heima. Papp, leivdir av klæðum, ull, máling og endurnýtslutilfar kunnu fáa nýtt lív. Hetta ger arbeiðið ítøkiligt og lærir børnini at síggja møguleikar í tí, sum tey hava hondina á.
Føroysk mentan á palli
Sjónleikur í summarfrítíðini er eisini ein góður møguleiki at geva føroyskum máli og mentan rúm. Ein framsýning kann byggja á eina gamla søgn, eina bygdasøgu ella eitt nýskrivað leikrit, har orð og myndir úr føroyska gerandisdegnum fáa nýtt skap.
Føroyskur felagssangur, kvæðaløg og dansur kunnu verða partur av framførsluni, uttan at leikurin verður ov tungur. Tá børnini syngja og dansa saman, verður felagsskapurin sjónligur. Samstundis fáa tey eina uppliving av, hvussu siðir kunnu varðveitast og tulkast á nýggjan hátt.
Ein leikur kann eisini knýta samband millum ættarlið. Foreldur, ommur og abbar kunnu hjálpa við søgum, búnum, tónleiki ella tilfari. Á tann hátt verður pallurin ikki bara eitt stað, har børn framføra, men eisini eitt savningarstað fyri skúlan og nærumhvørvið.
Ein greið ramma fyri verkstovuna
Til tess at ein summarverkstova skal eydnast, er gott at hava eina greiða ætlan. Hon kann laga seg eftir aldri, talinum á luttakarum og teimum hølum, sum eru tøk. Niðanfyri er eitt dømi um, hvussu ein styttri leikvika kann skipast:
| Dagur | Innihald | Høvuðsendamál |
|---|---|---|
| Mánadagur | Hugskot, søga og leiklutir | At finna felags kós |
| Týsdagur | Venjing av rødd og rørslu | At byggja dirvi og nærveru |
| Mikudagur | Leikmyndir, búnar og tónleikur | At skapa eina sjónliga heild |
| Hósdagur | Samanseting og gjøgnumgongd | At fáa allar partar at hanga saman |
| Fríggjadagur | Framsýning og felags endurskoðan | At deila úrslitið og læra av upplivingini |
Tíðin nýtist ikki at vera long. Ein verkstova við fáum tímum um dagin kann vera nóg mikið, um arbeiðið er væl skipað og børnini fáa steðgir. Tað er eisini skilagott at hava løtur, har tey kunnu tekna, lesa, lurta eftir tónleiki ella bara hvíla seg.
Tryggar karmar hava stóran týdning. Leiðarar eiga at greiða frá, hvussu venjingarnar fara fram, hvussu børnini kunnu biðja um hjálp, og hvussu øll vísa hvørjum øðrum virðing. Tá børnini kenna seg trygg, tora tey betur at royna nýggjar leiklutir og taka skapandi váðar.
Læring handan replikkarnar
Ein sjónleikur gevur nógv annað enn venjing í at minnast orð. Børnini læra at lurta, bíða eftir røttum løtu, laga seg eftir øðrum og taka ábyrgd av einari felags uppgávu. Hetta eru førleikar, sum eisini hava týdning í skúlastovuni og í øðrum felagsskapum.
Leiklistin styrkir eisini málsliga menning. Næmingarnir arbeiða við orðavali, framburði, frásøgn og at bera kenslur fram á ein greiðan hátt. Tey, sum skriva ella tillaga tekstin, fáa harumframt royndir í at skipa eina søgu við byrjan, hendingum og endi.
Í arbeiðinum kann eisini verða rúm fyri samrøðum um ábyrgd og tryggleika í gerandisdegnum. Tá børnini læra um leiklutir, val og avleiðingar, kann lærarin knýta tað til talgildar vanar og pengar. Ein stutt frágreiðing um trygga kortnýtslu kann til dømis geva høvi at tosa um at verja persónligar upplýsingar og taka ábyrgdarfullar avgerðir.
Frá framsýning til felagsskap
Sjálv framsýningin nýtist ikki at vera stór fyri at kennast týdningarmikil. Hon kann fara fram í skúlagarðinum, í einum rúmligum stovni ella á einum øðrum hóskandi staði. Ein lítil áskoðarafjøld av familju og vinum kann skapa eina heita og góða løtu, har børnini fáa fagnað fyri arbeiðið.
Áðrenn framførsluna kunnu børnini sjálvi greiða frá, hvussu leikurin varð til. Tey kunnu vísa leikmyndirnar, syngja ein stuttan sang ella fortelja um ein leiklut, sum tey hava arbeitt serliga nógv við. Hetta ger framsýningina meira livandi og gevur áskoðarunum innlit í tilgongdina.
Eftir leiklutin er gott at savnast og tosa um upplivingina. Hvat riggaði væl? Hvat var torført? Hvør hjálpti hvørjum? Ein slík endurskoðan eigur at vera jalig og ítøkilig, so børnini síggja bæði egnar framgongdir og tað, sum tey kunnu læra til næstu ferð.
Hugskot til eina góða summarverkstovu
Ein einfaldur karmur kann gera tað lættari hjá øllum at taka lut og fáa gleði av arbeiðinum.
- Vel eina søgu, sum gevur rúm fyri fleiri ymiskum leiklutum.
- Lat børnini velja millum pallframførslu, skriving, tónleik, búnar og leikmyndir.
- Legg inn fastar steðgir, so arbeiðsgleðin heldur sær alla vikuna.
- Brúka føroyskan sang, dans og frásøgn sum ein natúrligan part av leikverkinum.
- Enda við einari hugnaligari framsýning, har øll, sum hava hjálpt til, verða nevnd.
Tá summarfrítíðin fær slíkt innihald, verður hon bæði stuttlig og lærurík. Børnini fáa roynt seg í nýggjum leiklutum, og skúlin fær eina virkna mentanarliga verkætlan, sum kann liva víðari í minnum, myndum og søgum.
Frískúlin í Havn kann lata sjónleik, føroyska mentan og tryggan felagsskap ganga hond í hond. Familjur, ið vilja fylgja við í skúlalívinum og komandi virkseminum, kunnu vitja heimasíðuna og fáa samband við skúlan um møguleikarnar fyri børnum sínum.
