Skúlans jólafrídagar við sangi og søgum
Jólini í skúlanum eru ein serlig tíð, har næmingar, lærarar og familjur savnast um felagsskap, siðir og gleði. Í staðin fyri at lata seinasta skúladagin verða ein vanligur endi á einum annarleiðis annarleiðis arbeiðsári, verður hann ofta gjørdur til eina hugnaliga løtu við sangi, søgum og samveru.
Skúlans jólajólafrídagar við sangi og søgum lýsa væl tann serliga stemningin, sum tekur seg upp, tá børnini sleppa at vísa tað, tey hava vant. Her er pláss fyri føroyskum jólaløgum, upplestri, smáum framførslum og teimum óvæntaðu løtunum, sum gera dagin livandi og minnisríkan.
Ein friðsæl byrjan á jólahátíðini
Jólaløtan byrjar ofta stillisliga. Ljós verða tendrað, borðini verða pyntað, og næmingarnir finna sítt pláss í einum rúmi, sum kennist øðrvísi enn vanliga skúlastovan. Tað kann vera ein lítil jólatrøll, heimagjørd jólapynt ella myndir, sum børnini sjálvi hava teknað.
Ein slík byrjan gevur øllum møguleika at detta niður í ferð. Skúladagurin snýr seg ikki um at skunda sær frá einari uppgávu til ta næstu, men um at njóta felagsskapin og merkja, at ein serlig árstíð er komin. Hugaligur hugburður og virðing fyri hvørjum øðrum gera løtuna tryggari fyri bæði smá og stór.
Sangurin bindur børnini saman
Føroyskur sangur hevur ein serligan leiklut í jólahaldinum. Tá ein heilur skúli syngur sama lag, verður munurin millum árgangir og aldur minni. Tey yngstu læra av teimum eldru, og tey eldru fáa møguleika at taka ábyrgd og vísa veg.
Á skránni kunnu vera kend jólasangir, fosturlandssangir og løg, sum næmingarnir sjálvir hava ynskt. Summi syngja hart og trygt, meðan onnur eru meira varin. Tað týdningarmesta er ikki, at alt ljóðar fullkomið, men at øll sleppa at vera við á sínum egna stigi.
Søgan gevur rúm fyri ímynding
Upplestur og frásagnir skapa eina aðra løtu enn sangurin. Ein lærari kann lesa eina gamla jólasøgu, ella ein næmingur kann bera fram ein tekst, sum hann ella hon hevur skrivað sjálv. Í slíkum løtum verður føroyska málið brúkt livandi, og børnini læra at lurta, tulka og geva orðum vídd.
Jólasøgur kunnu eisini knýta fortíð og nútíð saman. Tær greiða frá gomlum siðum, veðri, ferðing, familjulívi og vónum, sum nógv kenna aftur. Tá frásøgnin verður løgd saman við tónleiki, leikluti og myndum, verður hon lættari at minnast og gevur pláss fyri skapandi hugsan.
Frá venjing til framførslu
Ein jólaframførsla er úrslitið av nógvari fyrireiking. Næmingarnir venja tekstir, inngongdir, røddir og rørsur, men teir venja eisini at arbeiða saman. Tað kann vera ein týdningarmikil læring, tá onkur gloymir ein setning, ein annar má hjálpa, ella skránin broytist í seinastu løtu.
| Partur av jólaløtuni | Hvat næmingarnir læra | Hvat gevur familjunum gleði |
|---|---|---|
| Felagssangur | At lurta og fylgja einum felagsskapi | Ein kensla av samveru |
| Upplestur | Framburð, mál og dirvi | Hugna og íblástur |
| Leikur ella framførsla | Samstarv og ábyrgd | Nakað livandi at minnast |
| Handaverk og pynt | Kreativitet og tolsemi | Eitt persónligt jólaprýði |
Tað er eisini gevandi, at børnini sleppa at hava ymiskar leiklutir. Summi vilja standa fremst, onnur vilja hjálpa við ljóði, pynting ella pallinum. Ein góður skúli rúmar øllum hesum styrkjum og letur ikki ein ávísan persónleika vera treyt fyri at luttaka.
Hugskot til hugnaligar løtur
Jólahald kann vera einfalt og kortini innihaldsríkt. Tað nýtist ikki at krevja stóra pallseting ella dýra útgerð, tí tað eru børnini og felagsskapurin, sum skapa ta veruligu upplivingina.
Hesar løtur kunnu rigga væl í skúlanum:
- Felagssangur við føroyskum og siðbundnum jólaløgum
- Upplestur av søgum, yrkingum og egnum tekstum
- Ein lítil sjónleikur við jólaligum evni
- Framsýning av handverki og jólapynti
Heima kunnu familjurnar stuðla upp undir skúladagin við at syngja saman, lesa eina søgu ella tosa um jólasiðir. Tað gevur børnunum eitt trygt grundarlag, tá tey skulu lesa upp ella syngja fyri øðrum. Á sama hátt kunnu foreldur fáa íblástur frá Frískúlin í Havn til at skapa løtur, har læring og hugni ganga hond í hond.
Tað talgilda og tað menniskjaliga
Jólini geva eisini høvi at tosa um, hvussu vit brúka talgildar miðlar. Næmingar kunnu saman við lærarum kanna, hvussu lýsingar á netinum royna at fanga okkara ans, og hvussu vit skilja ímillum upplýsandi innihald og undirhald. Í einum slíkum arbeiði kann stutt lesitilfar um netspøl geva eitt dømi um, hví skilagott miðlalæsi er týdningarmikið.
Samtalan skal vera hóskandi fyri aldurin og snúgva seg um varsemi, ábyrgd og góðar vanar. Tað kann vera eitt kærkomið mótspæl til nógv av tí, sum fyllir í desember. Tá børnini syngja, lurta og tosa saman í sama rúmi, fáa tey eina felags uppliving, sum ein skíggjalimur ikki kann endurskapa.
Ein jóladagur at taka við sær
Tá jólafríið byrjar, hava næmingarnir ikki bara fingið eina stutta framførslu. Teir hava roynt seg sum sangarar, søguforteljarar, hjálparar og luttakarar í einum størri felagsskapi. Slíkar royndir styrkja sjálvsálit, málmenning og evnini at vísa øðrum ans.
Jólaløtan kann eisini verða ein natúrligur endi á einum ári við nógvum ymiskum upplivingum. Ein sangur, ein søga ella eitt heimagjørt jólaprýði kann liva víðari í huganum hjá børnunum leingi eftir, at skúladagurin er liðugur. Soleiðis verður frídagurin byrjanin til góðar frásagnir heima við hús.
Komið og verið við, tá skúlin fyllist av føroyskum sangi, søgum og smíli. Við felags stuðli frá børnum, starvsfólki og familjum kunnu jólafrídagarnir verða ein trygg og hjartalig løta, har øll kenna seg sum ein part av skúlasamfelagnum.
