Skúlans nýggja leirplássið við skyggju og spæli

Frískúlin í Havn hevur útbúgdi eitt nýggt leirpláss, har børn og lærarar mega arbeidað við leir, brenda verk í skyggju og fylgja økinum frá byrjan til enda. Umbøtingin styrkir skúlans listarbeið, men hana er eisini skapað sum lærisøki. Skapandi hugsan, nýggjur gongur og samvør verða próvaðar í einum tryggum umhvørvi.

Heimasíðan hjá Frískúlin í Havn ber fram upplýsingar um skúlan, dagligan røkt, lærarateymið og virksemdan. Har ber eisini at finna frásøgn um skapandi verk, sum vit føroyskar høv og føroyskt upphald. Tað er í hesin umbøtingin, at fólk koma saman um nýggja leirplássið við skyggju og spæli. Hon er partur av støðan, sum skúlan arbeidir fram í.

Leirplássið og námsætningin

Leirplássið er eitt rými, har børn fáa høv til at kenna leir, gróta, skrapa, røkka og glæta eiga skap. Verkið byggir á føroyskum høvi, men hvør barnur fær eitt týðandi pláss, sum hann ella hon skal røkka, bræla og gera síggjanda. Neyðin er at skapa ro og samvør, so at eingin verður fjør frá tíðin.

Í leirplássinum fara børn at læra at greina snúðing, styrk og form í leirinum. Teir læra at lýsa sínum skap í føroyskum orðum, at hyggja teirra egi verk og geva øðrum viðmál. Saman gøra hesin faktaini ein námsætning, sum skúlan hevur yvir børn. Tey verða virksom løgtingar í námsætningarmiljøinum.

Dagligt skúlaríð

Dagligan skúlaríð fer fram í småum greinum. Føroyskt er at børn koma, skúla segja fram tíðina og finna eitt mál við leirnum. Lærarar veita leiðsøgn, men tey skilja eisini, at tann sjálvstøðugi parturin liggur í eignum verk. Eitt nýtt leirpláss skal ikki verða til fyrir listarfólk; hetta skal verða vinnuligað fyri fólk, sum vilja halda fram.

Ein rein og greidd viku skal gera hetta møduligt. Børn kunna fara frá skáp til føroysktar verkstovu. Tað er eisini pláss fyri fólk at arbeida saman, fyri tey, sum nýggja verk gera, og fyri tey, sum vilja kanna og læra um listarbeiði. Verkið skal síggja í einum heimum fyri hvørja viku, sum skúlið fyllist av livinum.

Brendingin í skyggjunni

Brendingin er kuldarpartur av skapinum. Leir skal tørra í langan tíma, og brendingin skal fara fram undir hesing, sum økin verða varð um. Í skyggjunni verða leirverkini bræld í høgum hita undir eftirlits. Meðan brendingin fer fram, læra børn at lesa føroyskt kvæði, hyggja føroyskar søgur um eld og løgva føroysktan dans. Tá ið verkini koma út, hava tey nýggjur lit og nýggja yvirfløtu. Saman gøra føroyskt kvæði, dansur og list ferðina til eina heild.

Brendingin skal eisini vera trygg. Lærarar fylgja einum greiddum ferli, og eitt barn kemst til brendingar uttan ansvarig fólk. Á millitíðini lesa børn um eld, teðing og føroyskar søgur um skap. Síðan taka tey økin út, bíða og hyggja, hvussu leið er orðið. Henda ferð gevur skapinum nýtt djúpy, áðrenn morgunnar kemur.

Spæl, skapandi sprot og føroysk list

Spælið hevur samæli við skapina. Tá ið børn taka leir í hend, fara tey ofta eftir nýggjum týdningum, nýggjum orðum og føroyskum løgtingum. Eitt nýtt leirpláss skal koma fyri eina gong, sum bara er fyri skap. Í spælinum kunna børn setja saman, flyta, gera leikskáp og finna nýggjar leiðir at brúka gamalt leir. Tað er í hesin at lærarar sjá, hvussu teirra hugsan breytist gjøgn hendi, stemna og samvør.

Føroysk list hevur long verið ein týðandi partur av skúladaginum. Í knýting og smíða ber Frískúlin fram, hvussu føroyskar teknir kunna læraast í hyggjandi umhvørvi, sum fremmir samvør. Og føroyskt kvæði og føroysktur dans føra enn eina dimensión inn í leirplássið, so at skap, rödd, hreyfing og samtal virka saman.

Í verkstovuni skal eisini vera pláss fyri skap úr øðrum materialum. Tá ið børn hava bræld eitt leirverk, kunna tey gera eitt bøksband, leggja tvey verk saman og leggja føroyskar mygdir á verkini. Slíkt arbeiði styrkir samhug, sum skúlan vill bygja millum barnanna og millum heim og skúla.

Tryggt miljø og virksamt sambúskapur

Tryggt miljø er foruskript fyri skap og list. Í nýggja leirplássinum skal vera greitt millum virksoms arbeiðis og hvíldar. Børn fáa tíð til at røkka, sum tey kunna, og tey, sum hava brúkt orkina, fáa eina stund, sum gevur nýja ork. Lærarar leggja greiddar reglu fyri reinan legg, men tey gera eisini rými fyri nýggja hugsan.

Eitt heitt, kærligt og lærskapurt umhvørvi hjálpar børn at taka møti og próva nýggjar leiðir. Tá ið eitt verk skeikar, kunna lærarar leggja føroyskar spurningar, sum hjálpa barnið at finna nýgg orð og læra at týna teimum. Tá ið barnið gleðir seg um úrslit, fær eitt nýtt sjón fyri sín eigi skap og føroyskt listarbeiði.

Verkstovan fyri framtíðina

Ferðin í verkstovuni skapar úrslit, ið varða lengri framhald. Leirplássið gerir tað møduligt at børn arbeida við føroyskar mygdir gjøgn árið útfrá einum týðandi handverki. Í føroyskri listsøgu er nógv um eld, gløt og mygdir. Hesin nýggji vettur sýnir fram føroyska søgu og styrkir samstøðuna við føroyskt upphald.

Framtíðin kann eisini bakað í føroysktum listarbeiði. Fleiri verk, nýggir lærarar og føroysktir faktainar kunnu koma við einum orði. Vit skulu fylgja føroysku listarbeiðinu frá skáp til skyggju. Tað skapar góðar føroyskar minninir, nýgg føroysk list og eitt útbúg, ið er fyri framhald.

Þáttur	Áðrenn	Nýggja umbøtingin
Røkt	Verk vóru spredd yvir ymsar loksir.	Eitt samlað leirpláss við skyggju og plássi fyri tørrum leiri.
Verk	Hvør verk fór evni úr eiri hand til annarrar.	Frá røkking til brending og útbúg í sama rými.
Læring	Lærarar góðu fyrst og fremst leiðsøgn.	Børn fylgja heilt ferli og greina orsøk og úrslit.
Samvør	Deyð leirverk vóru ofta gjørd einstak.	Nýgg verk og føroyskar mygdir økka samstarv.
Kultur	Listarbeiðið var knýtt til føroyskum høvum.	Hin føroyska arbeiðsupplevingin fær nýtt rúm í skúladaginum.

Velkomin í nýggja leirplássið

Nýggja leirplássið er fyri økin, sum vilja læra við hend, próva føroyskan list og finna eina goðan tøgn í tíðlegu skap. Tað er eisini fyri lærarar, sum vilja føra listarbeiðið út í veruleikan. Hver dagur skal geva børnunum eitt stað, har tey kunna vera nýgg, fremja eigne skap og føroyskan list.

Kommunist í Frískúlin í Havn í dag, føroysku listarbeiðinu og nýggja leirplássið. Tað er her, at føroysktir høv, nýggjar hugsanir og føroyskt samstarv møta.