Várkonsertin fyllir skúlan við sangi og slagtøki
Tá várdagarnir gerast ljósari, broytist eisini ljóðið í skúlanum. Í Frískúlanum í Havn verður várkonsertin eitt felags løtuverk, har børnini syngja, spæla og skapa tónleik saman. Tað er ein framførsla, sum sameinir gleði, dirvi og arbeiðið frá mongum venjingum.
Sangur og slagtøki geva børnunum ymiskar leiðir inn í tónleikin. Summi kenna seg tryggast í kórinum, onnur finna sín leiklut við trummum, rytmipinnum ella øðrum einfaldum ljóðførum. Tá allar røddir og rørslur verða settar saman, verður úrslitið fjølbroytt og livandi.
Konsertin snýr seg tó ikki bara um at vísa eitt liðugt skrá. Hon er eisini ein partur av námsfrøðiliga arbeiðinum, har næmingarnir læra at lurta, bíða eftir sínum tørni, halda avtalaðar reglur og geva hvørjum øðrum rúm. Á pallinum verður felagsskapurin sjónligur.
Foreldur og gestir fáa eina stuttliga og hugnaliga løtu, meðan børnini fáa eina uppliving, sum kann fylgja teimum leingi. Várkonsertin verður ein hátíð fyri tað, sum skúlin leggur dent á: tryggleika, virðing, skapandi arbeiði og gleði í læringini.
Tað byrjar við tryggleika og gleði
Fyri at børn skulu tora at syngja og spæla framman fyri øðrum, mugu tey kenna seg trygg. Venjingarnar byrja tí við greiðum karmum og einfaldum uppgávum. Lærarin vísir, hvussu ein stendur, hvussu ein andar, og hvussu ein lurtar eftir teimum, sum spæla saman við einum.
Eitt barn nýtist ikki at hava eina stóra solorødd fyri at hava týdning. Kórsangur byggir á, at hvør einstakur leggur sína rødd afturat felags ljóðinum. Henda upplivingin gevur børnunum kensluna av, at teirra íkast hevur týdning, eisini tá tey syngja varisliga ella enn eru í ferð við at finna sítt pláss.
Sangurin savnar børnini
Føroyskur felagssangur er ein natúrligur partur av skúlalívinum. Tá børn syngja sama lag, læra tey skjótt at fylgja orðunum, tónunum og andadráttinum hjá bólkinum. Sangurin kann vera fjørutur og lættur, friðarligur og hugtakandi ella knýttur at árstíðini og lívinum í Føroyum.
Á várkonsertini kunnu ymisk sløg av sangi fáa pláss. Ein einfaldur barnasangur kann standa lið um lið við einum føroyskum lagi, sum børnini hava lært í flokkinum. Tey kunnu eisini syngja í smærri bólkum, har hvør bólkur fær eitt serligt ljóð ella eina stutta reglu.
Slagtøkið gevur tónleikinum pulsin
Slagtøkini skapa rørslu og orku. Ein trumma, ein tamburina, ein kassi ella bara hendurnar kunnu gera stóran mun, tá rytman skal bera sangin. Børnini læra, at tónleikur ikki altíð krevur fløkt ljóðføri; tað týdningarmesta er at raka pulsin og spæla saman.
Venjing við slagtøkum mennir eisini kropsliga samskipan. Næmingurin skal lurta, telja og røkka at sláa á røttu løtu. Tá rytmurnar verða lagdar oman á sangin, verður ljóðmyndin ríkari, og børnini uppliva, hvussu smá íkast kunnu skapa eina sterka heild.
Frá venjing til framførslu
Ein góð konsert verður til stig fyri stig. Fyrst læra børnini tekstin, lagið og rytmuna hvør sær. Síðani verður arbeitt við byrjanum, steðgum, styrki og endanum. At enda verður øll skráin roynd sum ein samanhangandi framførsla.
| Partur av arbeiðinum | Hvat børnini venja | Hvat tey fáa burturúr |
|---|---|---|
| Sangur | Orð, lag og andadrátt | Tryggari rødd og betri lurting |
| Slagtøk | Puls, taling og røtt innkoma | Samskipan og rytmisk fatan |
| Felags venjing | At fylgja leiðslu og øðrum | Samstarv og ábyrgd |
| Pallvenjing | Uppstilling og framførsla | Dirvi og nærvera |
Pallvenjingin hevur sín egna týdning. Tá børnini síggja, hvar tey skulu standa, og vita, nær tey skulu syngja ella spæla, verður óvissan minni. Lærararnir kunnu samstundis vísa teimum, at smá mistøk eru ein natúrligur partur av einari livandi framførslu.
Ljóð, rørslur og felagsskapur
Konsertin verður ríkari, tá børnini sleppa at brúka meira enn røddina. Rørslur, einfaldar leikmyndir og litir kunnu hjálpa teimum at skilja søguna í einum lagi. Tað gevur eisini teimum, sum ikki altíð vilja standa fremst, ein týdningarmiklan leiklut.
Í arbeiðinum kunnu børnini til dømis:
- finna upp á rørslur til eitt lag
- velja ljóðføri til ymiskar partar
- tekna ella skapa smáar leikmunir
- venja seg at hyggja upp og vera nærverandi
Saman við tónleikinum fáa tey eisini venjing í at arbeiða sum bólkur:
- lurta eftir boðum og hvørjum øðrum
- bíða eftir røttu innkomuni
- hjálpa einum floksfelaga
- taka ábyrgd av egnum leikluti
Slík arbeiðshættir røkka longri enn til sjálva konsertina. Teir styrkja samskifti, sjálvsálit og virðing í gerandisdegnum. Børnini síggja, at ein framførsla verður best, tá øll taka lut og ongin partur verður mettur sum ov lítil.
Menningin hoyrist í smáu løtunum
Tónleikur gevur lærarum góð høvi at fylgja menningini hjá børnunum. Eitt barn, sum fyrst syngur lágt, kann seinni tora at syngja við fullari rødd. Eitt annað, sum hevur ilt við at bíða, kann læra at telja seg fram og koma inn júst, tá tíðin er røtt.
Í námsfrøðiligum arbeiði kunnu spøl og einfaldar uppgávur eisini geva venjing í at hugsa, telja og meta um møguleikar. Í einum samanhangi um tøl og sannlíkindi kann lærarin vísa til eina stutta frágreiðing um sannlíkindi, sum í røttum høpi kann verða ein inngangur til samrøður um reglur, meting og val.
Tað týdningarmikla er, at børnini fáa møguleika at royna seg uttan óneyðugt trýst. Lærarin kann laga uppgávurnar eftir aldri og førleika, so bæði tey heilt virknu og tey varisnu kenna, at tey hoyra til í arbeiðinum.
Ein várdagur at minnast
Sjálv konsertkvøldið hevur ofta eina serliga kenslu. Í skúlanum er meira virksemi enn vanligt, og børnini vita, at gestir fara at koma. Klæðini eru kanska einfald, men uppstillingin er greið, og hvør næmingur kennir sítt pláss. Spenningurin verður til orku, tá fyrstu tónarnir ljóða.
Foreldur og onnur avvarðandi fáa innlit í eitt arbeiði, sum tey annars ikki altíð síggja. Myndir frá lívinum í skúlanum kunnu eisini geva eina góða mynd av felagsskapinum; sí myndir frá skúlafrídeplinum fyri at fáa eina kenslu av, hvussu slíkar løtur kunnu síggja út.
Tá seinasti sangurin er liðugur, verður ofta klappað leingi. Men virðið liggur ikki bert í applástrinum. Tað liggur í øllum tí, børnini hava lært um at tora, lurta, skapa og standa saman. Henda upplivingin kann gerast eitt gott minni og ein styrkur til næstu uppgávu.
Komið og verið við, tá Frískúlin í Havn fyllir húsið við føroyskum sangi, livandi rytmum og barnaligum framburði. Stuðlið børnunum við at lurta, klappa og taka lut í gleðini, tá várkonsertin fær lív á pallinum.
