Vit skapa egið sjónvarp á Frískúlanum
Á Frískúlanum fáa børnini møguleika at arbeiða skapandi, læra saman og royna hugskot í verki. Í hesum verkætlanini gera vit egið sjónvarp við fráboðan og veðri, har næmingarnir sjálvir eru vertir, tíðindafólk, veðurfrásøgufólk, myndafólk og redaktørar.
Sjónvarpssendingin verður ein livandi blanding av tíðindum úr skúlanum, veðurupplýsingum, samrøðum og stuttum innsløgum. Vit kunna um tað, sum hendir í skúlagarðinum, í flokkunum og í felagsskapinum. Samstundis venja børnini seg við at lurta, samstarva og bera fram ein boðskap á ein greiðan hátt.
Arbeiðið knýtir saman føroyskt mál, samfelagsfak, náttúru og tøkni. Tá næmingarnir kanna veðrið, skriva teir nýggj orð og gera einfaldar metingar. Tá teir gera fráboðanir, læra teir at skilja munin á einum persónligum meiningum og einum sakligum tíðindum.
Verkætlanin skal fyrst og fremst vera trygg, stuttlig og gevandi. Tað er ikki neyðugt, at alt verður fullkomið. Tað týdningarmikla er, at øll sleppa at royna seg, og at hvør einstakur næmingur finnur eina uppgávu, sum hóskar til áhuga og førleika.
Frá hugskoti til sending
Fyrsta stigið er at finna evni, sum hava týdning fyri gerandisdagin á skúlanum. Næmingarnir kunnu greiða frá einum nýggjum spæli, eini lesiløtu, einum føðingardegi í flokkinum ella eini útferð. Teir kunnu eisini gera samrøður við starvsfólk, foreldur ella onnur børn, sum hava eina søgu at fortelja.
Síðani verður ein einfaldur sendingarleistur gjørdur. Har stendur, hvør byrjar sendingina, hvør sigur frá veðrinum, hvør tekur samrøðuna, og hvussu innsløgini skulu koma í røttu raðfylgju. Við einum slíkum arbeiðsleistum fáa børnini skil á, hvussu eitt hugskot verður ment til eina liðuga frásøgn.
Fráboðanir úr okkara gerandisdegi
Fráboðanirnar kunnu vera stuttar, greiðar og nærverandi. Eitt barn kann siga frá, at nýggj bøkur eru komnar á bókasavnið, meðan eitt annað greiðir frá virksemi í fríkorterinum. Soleiðis verður skúlasjónvarpið eitt felags rúm, har ymiskar røddir sleppa framat.
Ein partur av sendingini kann eisini snúgva seg um frítíð og rørslu. Næmingarnir kunnu lýsa spælið í skúlagarðinum og vísa, hvussu øll kunnu vera við. Í einum slíkum innslagi ber til at knýta frásøgnina at virksemi í skúlagarðinum, har rørslugleði og frítíðarítriv skapa felagsskap.
Veðrið verður ein partur av frásøgnini
Veðurfrásøgnin gevur børnunum høvi at arbeiða við náttúru, máli og eygleiðingum. Tey kunnu kanna skýggj, vind, hitastig og regn, og síðani greiða frá, hvussu veðrið ávirkar dagin. Tað er lætt at gera eina stutta veðurstovu við einum teknaðum korti, einum vindvísara og einum hitamátara.
Tá næmingarnir samanbera veðurmátingar frá fleiri døgum, fáa teir innlit í broytingar og mynstur. Teir læra eisini, at ein veðurfrásøgn skal vera nágreinilig, men samstundis løtt at skilja. Ein góð sending kann til dømis enda við einum einfaldum ráði um klæði og útiveru.
| Partur av sendingini | Hvat næmingarnir gera | Førleikar, ið verða mentir |
|---|---|---|
| Fráboðan | Skriva og lesa stutt tíðindi | Mál, framburður og neyvleiki |
| Veðurfrásøgn | Eygleiða og lýsa veðrið | Náttúruvísindi og talfatan |
| Samrøða | Gera spurningar og lurta | Samskifti og virðing |
| Myndatøka | Velja myndevni og rørsla | Tøkni og skapandi hugsan |
| Sendingarleistur | Raðfesta øll innsløg | Skipan og samstarv |
Samstarv framman fyri og aftan fyri myndatólið
Ein sjónvarpssending verður best, tá fleiri arbeiða saman. Summi børn kenna seg væl við at tosa framman fyri myndatólinum, meðan onnur heldur vilja skriva, filma ella stýra ljóði. Allar hesar uppgávur eru neyðugar, og tær geva næmingunum møguleika at brúka ymiskar styrkir.
Vit leggja dent á, at børnini lurta eftir hvørjum øðrum og geva rúm fyri ymiskum hugskotum. Verturin skal ikki avbróta gestin, og myndafólkið skal taka atlit til, nær tað er best at flyta seg. Soleiðis verður arbeiðið eisini ein venjing í vinsemi, ábyrgd og virðing fyri felagnum.
Læring í verki
Við egnari sjónvarpssending verður læringin ítøkilig. Næmingarnir skriva veruligan tekst, lesa hann upp, rætta orð, kanna upplýsingar og taka avgerðir um myndir og ljóð. Eftir upptøkuna hyggja tey at sendingini og tosa um, hvat riggaði væl, og hvat kann gerast greiðari næstu ferð.
Verkætlanin gevur eisini pláss fyri mentan og list. Í einum innslagi kunnu børnini greiða frá sangi, dansi, handverki ella einum tiltaki á skúlanum. Til dømis kann sendingin vísa arbeiði frá árliga listamarknaðinum, har børnini fáa høvi at skapa og deila síni verk.
Trygg og ábyrgdarfull miðlan
Tá børn arbeiða við myndum, ljóði og video, læra tey samstundis um ábyrgdarfulla miðlan. Vit tosa um at spyrja um loyvi, áðrenn ein tekur mynd av øðrum, og um at brúka orð, sum eru røtt og virðilig. Tað er eisini týdningarmikið, at sendingin ikki ger nakran til látur ella setur nakran í eina ótrygga støðu.
Foreldur og starvsfólk kunnu fylgja við í arbeiðinum og stuðla børnunum, meðan tey menna síni hugskot. Á heimasíðu Frískúlans ber til at fáa meira innlit í skúlan, virksemið og ta læring, sum verður skapt í gerandisdegnum. Sjónvarpsverkætlanin verður sostatt ein partur av breiðari arbeiðinum við tryggleika, felagsskapi og gleði í læringini.
Ráð til eina góða sending
Ein greiður arbeiðsgongd ger tað lættari hjá øllum at kenna seg trygg og virkin. Hetta kunnu vit hava í huga, tá nýggj sending verður løgd til rættis:
- Veljið fá og greið evni, so sendingin ikki verður ov long.
- Lat børnini skiftast um at vera vertir, myndafólk og redaktørar.
- Skriva stuttar setningar og venjið framburðin, áðrenn upptøkan byrjar.
- Kanna veðrið saman og brúkið orð, sum øll skilja.
- Hyggið at liðugu sendingini og tosið jaliga um næsta stig.
Tá børnini síggja sítt egna arbeiði verða til eina sending, fáa tey eina ítøkiliga kenslu av menning. Tey síggja, at hugskot teirra hava virði, og at ein felags verkætlan kann rúma bæði teimum, sum elska at tosa, og teimum, sum helst arbeiða stillisliga aftan fyri myndatólið.
Vit gera egið sjónvarp við fráboðan og veðri fyri at læra, skapa og vera saman. Við tryggum karmum, føroyskum máli og rúmi fyri ymiskum evnum kunnu næmingarnir byggja eina sending, sum bæði upplýsir, gleðir og vísir, hvat livir í skúlanum. Her byrjar hvør sending við einum lítlum hugskoti og endar við einum felags avrik.
