Vit gera egnan kalendara við børnatekningum
Ein heimagjørdur kalendari kann gerast eitt felags verk, har børnini sleppa at skapa, tekna og seta síni egnu spor á árið. Tá familjan arbeiðir saman um myndirnar, verður hvør mánaði knýttur at einum minni, einum árstíðarhendingi ella einum serligum degi.
Á Frískúlanum í Havn kann eitt slíkt verk eisini geva rúm fyri hugflogi, samrøðu og gleði í læringini. Børnini kunnu kanna litir, skap og frásagnir, meðan tey læra at samstarva og virða ymiskar hugskot. Úrslitið verður ein persónligur veggkalendari, sum kann hanga í stovuni ella verða givin sum gáva.
| Arbeiðsháttur | Hvat børnini venja | Hvat úrslitið kann verða |
|---|---|---|
| Einstøk tekning til hvønn mánað | Litir, skap og frásøgn | Ein myndaríkur mánaðarkalendari |
| Felags stórtekning | Samstarv og rúmliga hugsan | Ein kalendari við einum felags verki |
| Myndir úr árstíðunum | Eygleiðing og orðfeingi | Ein kalendari, sum fylgir náttúruni |
| Tekningar við tekstum | Skriving og persónlig frásøgn | Ein kalendari við smáum søgum |
Eitt felags skapandi verk
Fyrsta stigið er at tosa um, hvat ein kalendari er, og hvat hann kann vísa. Børnini kunnu blaða í ymiskum kalendarum og leggja merki til mánaðir, vikur, vikudagar og høgtíðir. Síðani kunnu tey nevna tað, sum tey serliga gleða seg til: fyrsta kavan, jólini, føðingardagar, summarið ella ein útferð.
Til hvønn mánað kann bólkurin velja eitt høvuðsevni. Januar kann fáa kava og myrkur, meðan mai kann vísa blómur, fuglar og ljósari dagar. Tað týdningarmikla er ikki, at allar tekningar líkjast, men at børnini fáa møguleika at greiða frá sínum myndum og hoyra, hvussu onnur síggja sama mánað.
Á heimasíðuni hjá Frískúlanum í Havn sæst, hvussu skúlin leggur dent á eitt trygt og mennandi umhvørvi. Ein kalendari við tekningum kann passa væl inn í henda hugburð, tí arbeiðið sameinir skapandi læring, felagsskap og umsorgan fyri tí, sum børnini skapa.
Árstíðir, siðir og søgur
Ein kalendari verður serliga livandi, tá hann vísir nakað úr føroyska gerandisdegnum. Børnini kunnu tekna grindaknívar, ull, hús, fjøll, bátar, dans ella fólk, sum arbeiða saman. Tey kunnu eisini brúka minnir frá skúlanum, so hvør mánaði fær eina lítla søgu um felags upplivingar.
Hugskotið kann knýtast at føroyskum handverki og mentan. Ein mynd av einum mynstri í bundnum plaggi kann geva íblástur til ein mánað, og ein tekning av einum gomlum húsi kann leiða til samrøðu um byggisið og lívið fyrr í tíðini. Í arbeiðinum við føroyskum byggilagi kunnu børnini síggja, hvussu formur, litur og umhvørvi hanga saman.
Lærarin ella ein vaksin kann skriva niður orðini, sum børnini brúka, og varðveita smáar frásagnir saman við tekningunum. Soleiðis verður kalendarin ikki bara pynt, men eisini ein myndabók um tað, børnini hugsa, síggja og læra gjøgnum árið.
Frá hugskoti til lidna mynd
Áðrenn teknað verður, er skilagott at gera eina einfalda arbeiðsætlan. Skrivið mánaðirnar á eitt stórt ark og latið børnini velja, hvørji evni hóskandi eru. Síðani kunnu tey tekna fyrst við blýanti og arbeiða víðari við kriti, vatnlitum, tusj ella klippimyndum úr pappíri.
Nøkur børn arbeiða skjótt, meðan onnur vilja brúka góða tíð til smálutir. Tí er gott at hava ymiskar uppgávur: summi tekna høvuðsmyndina, summi gera mynstur, onnur skriva mánaðin ella hjálpa at telja dagarnar. Øll kunnu fáa eina týðandi leiklut, eisini tey, sum ikki kenna seg trygg við at tekna.
Tá allar myndirnar eru lidnar, kunnu tær verða settar upp á pappír í somu stødd. Ein vaksin kann hjálpa við at prenta mánaðaryvirlit, men børnini kunnu sjálvi velja raðfylgjuna, bakgrundslitir og smáar eyka myndir. Ein ringur, band ella einfald hol á síðunum kann gera kalendaran lættan at hanga upp.
Góð ráð til arbeiðið
Ein einfaldur karmur ger tað lættari hjá børnunum at arbeiða sjálvstøðugt, samstundis sum rúm er fyri persónligum hugskotum. Hav tilfarið sjónligt, verji borðini og ger pláss fyri, at myndir kunnu turka, meðan arbeitt verður við næsta mánaði.
Niðanfyri eru nøkur ráð, sum kunnu hjálpa, tá tit leggja arbeiðið til rættis:
- Veljið eitt greiðligt evni til hvønn mánað, men latið børnini sjálvi tulka tað.
- Brúkið litir og tilfarið, sum børnini longu kenna, áðrenn tit keypa nakað nýtt.
- Skrásetið nøvn og smáar frásagnir, so tit minnast, hvør hevur skapað hvat.
- Gerið pláss fyri ymiskum hættum at tekna, klippa, líma og skriva.
- Setið eina fasta framsýningardato, so børnini síggja endamálið við arbeiðinum.
Ein slík arbeiðsgongd kann eisini geva foreldrum og øðrum børnum høvi at síggja úrslitið. Tit kunnu hava eina lítla framsýning í skúlanum, senda myndir heim ella lata børnini velja eina síðu, sum skal prentað sum jólakort. Tá arbeiðið verður víst fram, uppliva børnini, at teirra hugskot hava virði.
Ein kalendari, sum livir víðari
Tá kalendarin er liðugur, kunnu tit brúka hann sum støði undir fleiri lærutiltøkum. Børnini kunnu kanna, hvussu nógvir dagar eru í hvørjum mánaði, rokna dagar til eina hending og samanbera árstíðirnar. Tey kunnu eisini skriva eina stutta søgu til eina av myndunum ella finna orð, sum byrja við sama ljóði sum mánaðarnavnið.
Kalendarin kann hanga har, sum øll síggja hann, og verða brúktur árið runt. Hvørja ferð ein mánaður skiftir, kunnu børnini tosa um myndina, broyta síðuna og leggja merki til, um veruleikin líkist tí, tey teknaðu. Soleiðis fær arbeiðið eina framhaldandi merking og verður partur av gerandisdegnum.
Latið børnini vera við frá fyrsta hugskoti til síðsta upphenging. Savnið pappír, litir og myndir, setið ein skapandi dag í kalendaranum og gerið verkætlanina til eitt felags minnið. Vit gera egnan kalendara við børnatekningum, og tit kunnu byrja við einum blankum arki, einum mánaði og einum hugskoti frá hvørjum barni.
