Vit gera egnari jólakalendara við uppgávum
Ein heimagjørdur jólakalendari kann geva jólamánaðinum eitt serligt innihald. Í staðin fyri at lata børnini opna eina gávu hvønn dag, kunnu vit skapa smáar løtur við nærveru, skapanargleði og felagsskapi. Hvør dagur verður ein møguleiki at læra nakað nýtt, hjálpa øðrum ella gera nakað saman.
Í verkætlanini er meginhugskotið: Vit gera egnari jólakalendara við uppgávum. Børnini eru við til at leggja til rættis, velja uppgávur og gera tilfarið. Soleiðis verður kalendarin ikki bara ein lutur, men ein felags søga, sum veksur dag fyri dag.
Arbeiðið hóskar væl til ein tryggan og fjølbroyttan skúladag, har næmingarnir sleppa at brúka hendur, mál, hugflog og samstarv. Tað ber eisini til at laga uppgávurnar til ymisk aldursstig og ymiskar førleikar, so øll kunnu kenna seg sum ein týdningarmiklan part av felagsskapinum.
Hugskotið handan kalendaran
Fyrsta stigið er at tosa um, hvat ein jólakalendari kann vera. Børnini kunnu nevna siðir heima, jólaløg, søgur, jólamat og annað, sum hoyrir høgtíðini til. Úr hesum samrøðunum kunnu lærarar og næmingar finna fram til, hvørji evni skulu fylla dagarnar.
Ein góður kalendari hevur fjølbroyttar uppgávur. Summar kunnu vera stuttar og einfaldar, meðan aðrar geva rúm fyri longri arbeiði. Tað týdningarmesta er, at uppgávurnar skapa forvitni og gleði, heldur enn at tær verða ein eyka arbeiðsbyrða.
Frá hugskoti til lidnan lut
Næmingarnir kunnu arbeiða í smáum bólkum og gera hvør sín part av kalendaranum. Ein bólkur kann tekna og mála, ein annar skriva smá boð, og ein triði finna upp á rørslur ella sangir. Tá arbeiðið verður býtt sundur, fær hvør næmingur eina uppgávu, sum hóskar til áhugan og førleikan.
Til sjálvan kalendaran kunnu tit brúka pappír, pappeskjur, træ, ull, band og endurnýtt tilfar. Tjúkkir pappírsposar, smáar eskjur ella upphongdir lutir kunnu gerast til 24 rúm. Tað er ikki neyðugt, at alt sær eins út; ymisk skap og litir gera kalendaran livandi og persónligan.
Uppgávur við læring og nærveru
Uppgávurnar kunnu knýta saman fleiri lærugreinar. Børnini kunnu skriva stuttar jólasøgur, telja dagarnar, arbeiða við mynstrum, læra nýggj orð ella gera einfaldar kanningar av ljósi og hita. Á tann hátt verður jólaverkætlanin ein natúrligur partur av undirvísingini.
Eisini kunnu uppgávurnar leggja dent á umsorgan og felagsskap. Ein dagur kann snúgva seg um at siga okkurt jaligt við ein annan, ein annar um at hjálpa til í skúlastovuni. Smáar gerðir kunnu læra børnini, at jólini eisini snúgva seg um at síggja og stuðla hvørjum øðrum.
| Dagur | Uppgáva | Hvat børnini venja |
|---|---|---|
| 1 | Tekna eitt jólahugskot | Hugflog og frásøgn |
| 2 | Lær eitt føroyskt jólalag | Mál, minni og tónleik |
| 3 | Ger eitt mynstur úr pappíri | Tal, formur og handalag |
| 4 | Skriva eitt jaligt boð | Skriving og umsorgan |
| 5 | Hjálp einum øðrum við einari uppgávu | Samstarv og ábyrgd |
| 6 | Finnið eina gamla jólasøgu | Mentan og lesing |
| 7 | Ger ein lítil jólaprýðislut | Skapan og fínmotorikk |
Samstarv í eini tryggari verkætlan
Tá ein heilur flokkur arbeiðir við sama kalendara, er gott at gera greiðar karmar. Lærarin kann greiða frá, hvussu langt arbeiðið skal vera, hvørji amboð kunnu brúkast, og hvussu børnini kunnu hjálpast at. Greiðar reglur gera tað lættari hjá øllum at kenna seg trygg.
Næmingarnir kunnu eisini fáa lut í avgerðunum. Teir kunnu atkvøða um litir, velja nøkur av evnunum og meta um, hvussu uppgávurnar rigga. Soleiðis venja teir at lurta, grundgeva og virða ymisk sjónarmið. Tað styrkir bæði sjálvsálitið og felags ábyrgdina.
Føroysk jól, handverk og sangur
Ein heimagjørdur kalendari er eitt gott høvi at draga føroyska mentan inn í skúlastovuna. Tit kunnu brúka mynstur úr gomlum sniðum, arbeiða við ull og tráði, syngja føroysk jólaløg ella læra um siðir, sum hava verið partur av jólunum í Føroyum. Arbeiðið kann verða lagað til tað, sum børnini longu kenna frá heiminum.
Søgur og sangir geva eisini rúm fyri at venja framburð og orðatilfeingi. Børnini kunnu lesa ein tekst hart, skriva eitt nýtt ørindi ella framføra eitt lítið brot fyri flokkinum. Á Frískúlanum í Havn kunnu slíkar verkætlanir verða ein partur av einum læringsumhvørvi, har tryggleiki, gleði og virðing ganga hond í hond.
Frá skúlastovuni heim
Jólakalendari við uppgávum kann bindast saman við lívinum heima. Ein uppgáva kann vera at spyrja ein ommu- ella abbadótti um jólini fyrr, ein onnur at gera ein rætt saman við familjuni. Børnini kunnu síðani greiða frá upplivingunum í skúlanum og á tann hátt deila ymiskar siðir við hvønn annan.
Tá heim og skúli samstarva, verður verkætlanin meira innihaldsrík. Foreldur kunnu senda ein sang, eina søgu ella eitt hugskot við, men tað er eisini í lagi, at uppgávan bara tekur fáar minuttir. Endamálið er ikki at skapa nógv arbeiði heima, men at geva familjuni eina góða løtu saman.
Ein einfaldur arbeiðsháttur
Ein greiður arbeiðsháttur ger tað lætt at koma í gongd. Byrjið við at velja ein karm, gerið síðani eina felags hugskotskanning og takið av, hvør hevur ábyrgd av hvørjum. Setið av tíð til at gera kalendaran, og roynið nakrar uppgávur frammanundan, so tær eru hóskandi til aldurin.
Góð ráð kunnu vera:
- Veljið uppgávur, sum kunnu loysast upp á ymiskar mátar.
- Latið børnini brúka endurnýtt tilfar og tað, sum longu er tøkt.
- Blandið skrivligar, skapandi, kropsligar og sosialar uppgávur.
- Setið orð og myndir á hvørt rúm, so øll skilja boðini.
- Lat hvønn dag enda við stuttari samrøðu um, hvat gekk væl.
Ein slíkur kalendari kann gerast einfaldur, litríkur og livandi uttan stóran kostnað. Tað, sum ger hann serligan, er arbeiðið hjá børnunum og tær smáu løturnar, sum hann skapar. Tá næmingarnir síggja sín egna lut í endaliga úrslitinum, vaksa bæði stoltleiki og hugur at taka lut.
Latið verkætlanina fáa pláss í skúladøgunum, og latið børnini vera við frá fyrsta hugskoti til seinasta jóladag. Soleiðis verður jólakalendari við uppgávum ein felags ferð við læring, handverki, føroyskum siðum og gleði.
