Vit gera uppskot til nýggjar bókmentir til bókasavnið
Eitt gott bókasavn er meira enn ein røð av hillum við bókum. Tað er eitt stað, har børn kunnu finna frið, forvitni, kenslur og nýggjar hugsanir. Ein bók kann geva íblástur til spæl, samrøður, skapandi arbeiði og størri áhuga fyri heiminum uttan um barnið.
Á Frískúlanum í Havn eiga bøkurnar at vera ein livandi partur av gerandisdegnum. Tær skulu bæði geva næmingum møguleika at velja nakað lætt og stuttligt og at stíga inn í meira avbjóðandi søgur. Tað týdningarmesta er, at øll børn kunnu kenna seg aftur í onkrari bók.
Tá vit gera uppskot til nýggjar bøkur til bókasavnið, hugsa vit tí um fjølbroytni, góðsku og lesigleði. Vit vilja hava føroyskar søgur, týddar barnabøkur, myndabøkur, faktabøkur og tekstir, sum kunnu brúkast í undirvísingini og í fríløtunum.
Eitt bókasavn við plássi fyri øllum
Ein fjølbroytt bókasavnskriva skal rúma ymiskum aldri, áhugamálum og lesiførleikum. Summi børn vilja lesa um djór, rúmdina og fornar tíðir, meðan onnur leita eftir vinabondum, spenningi, skemti ella søgum um kenslur. Tað er neyðugt, at hillarnar bjóða fleiri inngongdir til lestur.
Myndabøkur eiga framvegis at hava ein týðandi leiklut, eisini hjá eldri børnum. Góðar myndir kunnu bera søguna, skapa tulkingar og geva næmingum hug at skriva og tekna sjálvir. Samstundis skulu lættlesibøkur og bøkur við størri teksti hjálpa teimum, sum júst eru farin at lesa sjálvstøðugt.
Føroyskt mál og heimligar søgur
Føroyskar barnabøkur geva børnunum eitt mál, sum ljóðar kent og livandi. Í søgum úr Føroyum kunnu tey møta støðum, náttúru og siðum, sum tey kenna frá sínum egna lívi. Tað ger tað lættari at tosa um persónar, val og hendingar, tí frástøðan til tekstin ikki verður ov stór.
Vit eiga eisini at leita eftir nýggjum føroyskum rithøvundum og myndprýðarum. Nýggj rødd kann vísa, at føroyskar bøkur kunnu vera bæði nútímans, stuttligar og óvæntaðar. Bøkur um vináttu, familju, veðurlag, náttúru og lívið í einum lítlum samfelagi kunnu skapa góðar samrøður í skúlanum.
Bøkur, sum vekja forvitni
Ein bókasavnslisti skal fevna um bæði skaldskap og vitan. Faktabøkur um hav, fuglar, kroppin, uppfinningar, list og lívfrøði kunnu geva næmingum svar upp á spurningar, sum taka seg upp í gerandisdegnum. Tá ein bók kann brúkast í fleiri lærugreinum, fær hon ofta eitt longri lív í skúlanum.
| Slag av bók | Hvat hon kann geva næmingunum | Dømi um evni |
|---|---|---|
| Myndabók | Orð, tulking og felags lestur | Vinátta, familja og náttúra |
| Lættlesibók | Sjálvsálit og venjing í lesnaði | Spenningur, skemt og gerandisdagur |
| Ungdómsbók | Kensluligt innlit og djúpari samrøður | At vaksa, at hoyra til og at velja |
| Faktabók | Kunnleika og spurningar | Djór, rúmd, søga og vísindi |
| Ljóðbók | Hugna og atgongd til søgur | Søvn, ævintýr og føroyskar frásagnir |
Tað er eisini gott at hava bøkur við persónum, sum eru ymiskir í útsjónd, familjulívi, førleikum og háttalagi. Tá fleiri børn síggja nakað av sær sjálvum í bókunum, kann tað styrkja samleika og virðing. Samstundis læra tey, at onnur kunnu liva og hugsa øðrvísi.
Lesing sum felagsskapur
Lesing verður ofta meira hugnalig, tá hon verður deild við onnur. Ein lærari kann lesa hart, næmingar kunnu skiftast um at greiða frá einari mynd, og ein lítil bólkur kann kanna, hvussu ein søga endar. Slík løtur skapa samband millum bókina og felagsskapin í flokkinum.
Á skúlanum í Havn er møguleiki at knýta bókasavnið at øðrum virksemi, sum føroyskum sangi, dansi, handverki, bókadøgum og framførslum. Ein søga um seyð, sjógv ella veðurlag kann verða byrjanin til eina myndlistaframsýning, eina frásøgn, ein sang ella eina lítla leikframførslu.
Tá børn sleppa at svara bókum við egnum hugskotum, verður lestur ikki bara ein uppgáva. Hann verður ein háttur at skapa nakað saman. Tað kann eisini geva teimum, sum ikki altíð velja bókina fyrst, eina nýggja inngongd til tekst og orð.
Soleiðis kunnu vit velja nýggjar bøkur
Góð innkeyp byggja á eina blanding av vitan og forvitni. Starvsfólk kunnu fylgja við í nýggjum føroyskum útgávum, barnabókatilmælum og royndum frá øðrum skúlum. Samstundis er vert at lurta eftir næmingunum sjálvum, tí teir vita ofta, hvørjar søgur teir sakna.
- Vel bæði føroyskar og týddar bøkur í ymiskum torleikastigi.
- Hav javna útskifting av bókum um náttúru, vísindi, list og samfelag.
- Spyr næmingar og foreldur, hvørji evni teimum dámar at lesa um.
- Kanna, um bøkurnar hava gott mál, sterkar myndir og ymiskar persónar.
- Ger eitt sjónligt øki við nýggjum bókum, so tær verða lættar at finna.
Bókasavnið kann eisini hava smáar temahillar, sum broytast eftir árstíð, undirvísing ella áhuga. Ein vetrarhill kann savna ævintýr og hugnaligar søgur, meðan ein onnur hill kann vísa bøkur um hav, fuglar og lívið kring okkum. Slík uppseting ger tað lættari hjá børnunum at velja og skapar samrøður um bøkur.
Frá bók til egnað val
Børn hava brúk fyri vaksnum, sum vísa teimum møguleikar uttan at stýra øllum valinum. Ein næmingur má sleppa at velja eina stuttliga bók, sjálvt um ein annar heldur hana vera ov lætta. Lesigleði verður ment við tryggleika, og tryggleiki kemur, tá eingin verður skammaður fyri sítt bókaval.
Tað kann vera gagnligt at hava eina bókakrukku ella eitt lítið tilmælisbretti, har næmingar skriva nøkur orð um bøkur, teimum dámdi. Ein stutt frágreiðing, ein tekning ella ein lesimerkja við persóni úr søguni kann fáa onnur at royna somu bók. Á tann hátt verður bókasavnið eisini eitt stað, har børnini sjálvi mynda innihaldið.
Við nýggjum bøkum, góðari røkt og regluligum lesiløtum kann bókasavnið verða eitt opið rúm fyri hugflogi og læring. Vit vilja fegin savna uppskot frá næmingum, foreldrum og starvsfólki, so komandi innkeypini spegla tørvin og dreymarnar í skúlanum. Legg tí tínar bókahugskot afturat og ver við til at skapa eitt bókasavn, sum børnini leita til aftur og aftur.
