Vit hava lesistovu við rossum um framsøgn, og hetta er ein av teimum serstøku tiltøkunum á Frískúlanum í Havn. Lesistovan er ein lítil, men væl skipað rúmd, har bøkurnar standa í hillum við heitum sum "Hestar í Føroyum" og "Søgur úr síðuni". Her kunnu næmingarnir seta seg og kaga gjøgnum síðurnar, finna sær eitt yndisbók og fyrireika sínar framløgur.
Framsøgnin, sum næmingarnir fyrireika, er ikki bara ein stund fyri frammi fyri klassanum. Hon er ein verkætlan, sum tekur tíð, og sum krevur, at næmingarnir lesa, skriva og brúka sínar hevdar hendur til at gera myndir ella smáar modellir av rossum. Tá ið teir standa frammi, hava teir fyrireikað seg væl og kenna seg tryggar.
Skúlin hevur lagt dent á, at framsøgnin skal vera ein gleðilig uppliving, ikki ein trýst. Lærararnir hjálpa til við at mýkja um nervøsitetin og at geva góð ráð. Hetta er ein partur av skúlans mentanarstigi, sum byggir á virðing, røkt og gleði.
Lesistovan við rossum er vorðin ein møtistaður millum næmingar, lærarar og foreldur. Her kunnu tey síggja, hvussu børnini brúka sínar vitan og sínar kreativu evni til at skapa eina framsýning, sum bæði er lærurík og stoltilig.
Lesistovan er innrættað við bæði bleytum og harðum sitiplássum, so at næmingarnir kunnu finna eitt pláss, sum hóskar teimum best. Hillurnar eru fyltar við bókum, sum fevna um ross, aðrar dýrafrásøgnir og ymiskar yrkingar. Næmingarnir kunnu velja bók út frá teirra áhugamálum og lesistigi.
Hvør viku verður skipð fyri ein lesitíma, har ein næmingur lesur upp úr bók og greiðir frá, hvat hann hevur lisið. Hetta er fyri at menna lesiførleikarnar og at búgva næmingarnar til framsøgnina, sum kemur seinni. Lærararnir lurta og geva afturmelding, sum hjálpir næmingunum at betra seg.
Rúmdin er eisini brúkt til at skapa handverk, sum knýtir seg til bøkurnar. Næmingarnir kunnu gera modellir av rossum, teikna myndir ella skriva stutt søgur. Hetta er ein kreativ máti at læra, sum styrkir bæði lesingina og framsýningina.
Framsøgnin er skipað sum ein verkætlan, sum næmingarnir arbeiða við yvir tríggjar til fýra vikur. Tey velja eitt evni, ofta út frá lesingini í lesistovuni, og fyrireika sína framløgu við stuðli frá lærarunum. Hetta kann vera eitt stutt upplesing, ein leiklutur ella eitt myndaframsøgn.
Tá ið næmingarnir standa frammi, brúka teir ymiskar máti at framsýna sínar boð. Summir brúka myndir og tekst, aðrir brúka búnar og leiklutir. Lærararnir leggja dent á týðiligt mál og greiðan framførsluna, soleiðis at áskoðararnir kunnu fylgja við og fáa eina góða uppliving.
Eftir framsøgnina verður eitt kaffisamveri, har næmingarnir og áskoðarar práta saman. Hetta er ein týðandi partur av læringini, tí at næmingarnir læra at taka ímóti afturmeldingum og at virða arbeiðið hjá øðrum. Framsøgnin verður soleiðis meir enn bara ein framførsla.
Hestar hava leingi verið ein partur av føroyskari siðvenju, og hetta sæst aftur í tilfarinum í lesistovuni. Næmingarnir lesa um føroyska ross, teirra leiklut í landbúnaði og teirra týdning í føroyskum søgum. Hetta gevur næmingunum eitt sindur av samleika og tilknýti til teirra egnu mentan.
Handverk er tætt knýtt til lesingina. Næmingarnir gera modellir av rossum úr leir ella pappíri, teikna myndir ella skriva smáar søgur um hestar. Hetta ger, at framsýningarnar verða fjølbroyttar og áhugaverdar. Lærararnir síggja, at børnini nýta sínar hevdar hendur og sínar hugsanir í sama arbeiði.
Fyri at styrkja hetta arbeiðið, skipar skúlin regluligar verkstovur, har næmingarnir brúka bæði bøkurnar og handverkið til at framleiða nýtt tilfar. Á frískúlans heimasíðu kunnu foreldur síggja dømi um slíkar verkstovur og hvat næmingarnir hava framleitt.
Ymiskt er, hvussu næmingarnir skipa sínar framsýningar, og tað er áhugavert at síggja, hvussu ymiskar máti virka. Her er ein stutt samanbering av nøkrum vanligum framsýningarháttum:
| Framsýningarháttur | Tilfar | Fyrimunir | Avmarkingar |
|---|---|---|---|
| Myndaframsøgn | Tekningar og myndir á blaði | Visuel og greið | Krevur meiri tíð at fyrireika |
| Leiklutir | Búnar og leiklutir úr tilfari | Livandi og áhugaverdin | Truplari at samstarva |
| Bókalesing | Handrit ella bók | Menir lesiførleika | Minni visuel |
| Samrøða | Spurningar millum næmingar | Styrkir samrøðuførleika | Kann truppla nakrar næmingar |
Hetta ymisku mátini geva næmingunum høvi til at finna tað, sum passar teimum best. Summir næmingar eru sterkir í at lesa upp, meðan aðrir eru betri í at brúka myndir ella leiklutir. Lærararnir síggja til, at hvør næmingur fær roynt seg fram á sínum egna stigi.
Luttøkan hjá næmingunum í lesistovuni og framsøgnini er ymisk og týdningarmikil. Yngri næmingar byrja við stuttum framsýningum fyri bólkinum, meðan eldri næmingar fyrireika longri og meiri ítøkiligar framløgur. Lærararnir fylgja við og hjálpa til, har tørvur er.
Foreldur og familjur eru vælkomnar at síggja framsýningarnar, og hetta er ein hátíð fyri bæði næmingarnar og teirra nærmu. Næmingarnir kenna seg stolt, og foreldur gleða seg um framsóknina. Hetta styrkir sambandið millum skúla og heim, og ger lesistovuna til eina týdningarmikla rúmd.
Hvør næmingur fær sín egna máti at luttaka í framsýningini. Onkur er framsýningarleiðari, ein annar er teknleggjari, og ein triði tekur sær av búningum. Soleiðis læra næmingarnir at arbeiða saman og at virða hvønn annan. Framsøgnin verður eisini ein læring í samstarvi.
Skúlin hevtir áhuga fyri at menna lesistovuna og framsýningarvirksemið enn meira. Framtíðar ætlanir fevna um at bøta um tilfarið við nýggjum bókum um ross og aðrar dýrafrásøgnir, og at bjóða framvegis nýggjar verkstovur til næmingarnar. Eisini verður hugsað um at knýta lesistovuna til aðrar mentanarligar aktivitetir í Havn, so at næmingarnir fáa enn fleiri upplivingar.
Lesistovan við rossum er vorðin ein vón um, at næmingarnir finna gleði við lesing og framsøgn. Tá ið teir standa frammi við sínum framløgum, eru teir ikki bara at framsýna fyri øðrum, men eisini at síggja seg sjálvan í einum nýggjum ljósi. Fyri at fylgja við í skúlans virksemi og framsýningum, er framsýningarskrá skúlans ein góður máti at fylgja við.
Skúlin bjóðar øllum foreldrum, næmingum og áhugaðum vælkomin í hesi serstøku rúmd, har bøkurnar og framsýningarnar møtast á ein skapandi og mennandi hátt. Koma inn í lesistovuna og síggja, hvussu næmingarnir okkara brúka sínar lesiførleikar og sínar framløgur til at gleða seg saman og at menna seg hvønn dag.