Spurningakappingin hjá børnunum um Føroyar

Á Frískúlanum í Havn fáa børnini høvi at brúka forvitni sína sum drívmegi í læringini. Tey hava sjálv tikið stig til eina spurningakapping um Føroyar, har søga, náttúra, mál, mentan og gerandislív verða kannað á ein livandi og stuttligan hátt. Laerarar Undirvisa I Foroyskum Sidum Og Hogtidum.

Kappingin er meira enn ein røð av spurningum við røttum og skeivum svarum. Hon gevur børnunum møguleika at arbeiða saman, leita eftir vitan og leggja fram tað, tey hava funnið. Samstundis verður skúlin fyltur við samrøðum, láturi og felags upplivingum, har øll kunnu vera við.

Hugskotið kemur frá børnunum

Tá børn sjálv eru við til at skapa eitt verkætlanarevni, verður læringin ofta serliga meiningsfull. Í hesum førinum byrjaði tað við spurningum um oyggjarnar, sum børnini longu kendu, og øðrum, sum tey gjarna vildu vita meira um. Hví eitur ein bygd tað, hon eitur? Hvussu varð ein gomul siðvenja til? Og hvør er hægsti fjallatindur í Føroyum?

Lærararnir hava stuðlað børnunum í at savna hugskotini og gera tey til eina skipaða spurningakapping. Børnini eru ikki bara luttakarar, men eisini spurningssmíðarar, frásøgufólk og vertir. Hetta gevur teimum ábyrgd og lærir tey at lurta eftir hvørjum øðrum.

Soleiðis verður kappingin til

Fyrst verða spurningar savnaðir í flokkinum. Nøkur børn leita eftir upplýsingum í bókum, onnur spyrja foreldur ella ommur og abbar, og summi brúka bókasavn og álítandi heimasíður. Síðani verður tosað um, hvørjar upplýsingar kunnu brúkast, og hvussu ein spurningur kann orðast greitt.

Eitt gott arbeiði við heimildum er ein týdningarmikil partur av verkætlanini. Børnini læra, at tað er munur á egnum meiningum, frásagnum og upplýsingum, sum kunnu váttast. Tey venja seg eisini við at skriva stikkorð, samanbera svar og greiða frá, hvar vitanin kemur frá.

Mál, siðir og søga í miðdeplinum

Spurningakappingin gevur føroyska málinum eitt natúrligt pláss í skúlastovuni. Børnini arbeiða við orðum úr staðarnøvnum, gomlum yrkjum, veðri og náttúru. Tey fáa eisini høvi at finna orð, sum eru ókend fyri yngri næmingar, og forklára tey fyri hvørjum øðrum.

Siðir og høgtíðir verða ein livandi partur av arbeiðinum. Í eini samrøðu um føroyskar siðir kunnu børnini lesa um, hvussu lærarar undirvísa í føroyskum siðum og høgtíðum, og síðani knýta evnið at egnum upplivingum. Soleiðis verða frásagnir, føroyskur dansur, sangur og handverk ikki bara søguligt tilfar, men nakað, sum børnini sjálv kunnu bera víðari.

Læring í felagsskapi

Ein spurningakapping kann skipast á nógvar ymiskar mátar. Børnini kunnu arbeiða í smáum bólkum, har ein finnur upplýsingar, ein skrivar, ein lesur upp, og ein ansar eftir, at øll sleppa framat. Hlutverkini kunnu skiftast, so bæði tey stillu og tey meira framfýsnu fáa møguleika at taka lut.

Í arbeiðinum venja børnini fleiri førleikar samstundis. Tey lesa og skriva, men tey læra eisini at samstarva, gera avtalur og handfara ósemjur. Tá eitt svar ikki er púra einfalt, mugu tey grundgeva og lurta eftir øðrum sjónarmiðum. Hetta ger kappingina til eina sosiala lærustund, ikki bara eina vitanarroynd.

At meta um keldur á netinum

Nógvar upplýsingar um Føroyar eru tøkar á netinum, men tær eru ikki allar líka álítandi. Børnini kunnu læra at hyggja eftir, hvør stendur aftan fyri eina síðu, nær hon er dagførd, og um sama upplýsingar finnast í fleiri álítandi keldum. Eisini er týdningarmikið at skilja ímillum frálæru, sølu og undirhald.

Sum eitt dømi um munin á upplýsingum og marknaðarføring kunnu næmingarnir hyggja at orðingum sum live blackjack og kanna, hvussu sannlíkindahugtøk verða brúkt í einum talgildum høpi. Á sama hátt kann ein tekstur um fríar snúningar brúkast til at tosa um, hvussu lýsingar royna at vekja áhuga. Hetta er ein góður háttur at venja keldukritikk uttan at blanda slíkt saman við sjálva søguna um Føroyar.

Uppgávur, sum fáa øll við

Fyri at skapa fjølbroytni kunnu spurningarnir fevna um bæði staðreyndir, myndir, ljóð og smáar uppgávur. Summi svar kunnu finnast við at lesa, meðan onnur krevja, at bólkurin tosar saman ella brúkar hugflogið.

  • Finna ein stað á kortinum og greiða frá honum
  • Gita eina mynd av einum føroyskum lut
  • Svara einum spurningi um náttúru ella veður
  • Syngja eitt stutt brot úr einum føroyskum sangi

Ein góð kapping hevur eisini spurningar á ymiskum torleikastigi. Tá fáa bæði tey, sum vita nógv frammanundan, og tey, sum júst eru farin at kanna evnið, eina hóskandi avbjóðing.

  • Einfaldi spurningar um oyggjar og bygdir
  • Miðalspurningar um søgu og siðir
  • Opnir spurningar við egnum grundgevingum
  • Felags uppgávur, har øll í bólkinum hjálpast

Kappingardagurin savnar skúlan

Tá sjálv kappingin verður hildin, kunnu bólkarnir fáa hvør sítt navn og ein einfaldan svaraseðil. Ein vertur lesur spurningarnar upp, og eftir hvørja umferð verður givin tíð at tosa saman. Endamálið er ikki bert at vinna, men at skapa eina góða løtu, har børnini sleppa at vísa, hvat tey hava lært.

Ymisk sløg av spurningum kunnu geva kappingini hesa samanseting:

Spurningaslag Hvat verður vant Dømi úr Føroyum
Staðreyndaspurningur Minni og vitan Hvat eitur høvuðsstaðurin?
Kortspurningur Staðfesting og rúmdarfatan Á hvørjari oyggj liggur bygdin?
Myndaspurningur Eygleiðing og orðfeingi Hvat føroyskt handverk sæst á myndini?
Opni spurningurin Grundgeving og frásøgn Hví hevur sjógvurin týdning fyri Føroyar?
Ljóð- ella sangspurningur Lurting og mentan Hvør siður ella sangur verður lýstur?

Tá børnini sjálv hava orðað spurningarnar, fáa tey eisini eina serliga kenslu av ognarskapi. Tey vita, hvussu arbeiðið varð gjørt, og kunnu greiða frá svarunum við størri tryggleika. Lærararnir kunnu enda dagin við at savna hugskot um, hvat næmingarnir vilja kanna næstu ferð.

Spurningakappingin um Føroyar vísir, hvussu læring kann vaksa úr forvitni, felagsskapi og virðing fyri okkara egna umhvørvi. Við at geva børnunum pláss at kanna, skapa og deila ger Frískúlin í Havn føroyska vitan til nakað livandi. Fylg við arbeiðinum og tak lut í at styrkja gleðina við at læra um landið, málið og mentanina okkara.