Børn læra ábyrgd gjøgnum umsorgan fyri húsdýrum
Tá børn sleppa nær húsdýrum, fáa tey eina læruríka uppliving, sum røkkur langt út um vanliga undirvísing. Tey síggja, at eitt livandi djór hevur tørv á mati, reini umstøðum, friði og tryggleika hvønn dag. Á henda hátt verður læringin ítøkilig, og børnini skilja betur, hvat ábyrgd merkir.
Á Frískúlanum í Havn verður dentur lagdur á eitt trygt og virkið umhvørvi, har børn kunnu kanna, royna og læra í felag. Á Frískúlin í Havn ber til at lesa meira um skúlan, virðir hansara og tann fjølbroytta gerandisdagin, har trivnaður og gleði í læringini hava stóran týdning.
Tá børnini luttaka í at taka v.m. av húsdýrum, arbeiða tey við náttúru, máli, støddfrøði, handverki og sosialari menning í senn. Tey læra at eygleiða djórið, lurta eftir vegleiðing og laga seg eftir tørvinum hjá einum øðrum livandi veru.
Ábyrgd verður til nakað ítøkiligt
At ansa eftir einum húsdýri krevur reglusemi. Børnini kunnu vera við til at geva mat og vatn, rudda bústaðin, kanna um djórið hevur tað gott og syrgja fyri hóskandi rørslu. Uppgávurnar eru ymiskar alt eftir, um talan er um hønur, kaninir, seyð, geitir ella onnur húsdýr, men felags fyri tær er, at tær skulu gerast rætt og til tíðina.
Ein vaksin vísir børnunum, hvussu tey skulu bera seg at á ein tryggan og virðiligan hátt. Tað er týdningarmikið, at børn skilja, nær eitt djór vil hava frið, hvussu tað skal haldast, og hví róligar rørslur eru betri enn brádliga róp og skund. Soleiðis verður umsorgan knýtt at virðing og góðari djóraetikki.
Ábyrgdin verður eisini ein partur av felagsskapinum. Børnini kunnu býta uppgávurnar, minna hvørt annað á arbeiðið og hjálpast at, um okkurt er torført. Tey uppliva, at ein felags innsatsur hevur beinleiðis týdning fyri trivnaðin hjá djórinum.
Læring við hondum og sansum
Húsdýr geva børnunum møguleika at læra við øllum sansunum. Tey merkja munin á mjúkum og grovum skinni, hoyra ymisk ljóð og síggja, hvussu djórini flyta seg, eta og samskifta. Slíkar upplivingar kunnu vekja forvitni og skapa spurningar um lívfrøði, árstíðir og samspælið millum menniskju og náttúru.
Tá børn telja egg, máta fóður ella fylgja við, hvussu nógv vatn eitt djór drekkur, verður støddfrøði knýtt at veruligum gerandisuppgávum. Tá tey lýsa djórið í orðum, tekna tað ella skriva um eina uppliving, verður málslig menning ein natúrligur partur av arbeiðinum. Tað ger tað lættari hjá børnunum at síggja sambandið millum ymisk lærugreinøki.
Praktiskt arbeiði kann eisini geva dirvi. Eitt barn, sum kanska er ótrygt við einum høsnarunga ella kaninu í byrjanini, kann spakuliga vinna á óttanum við góðari vegleiðing. Hinvegin læra børn, sum eru sera spent, at sýna tol og ansa eftir, hvussu teirra atburður ávirkar djórið.
Hvat børnini læra av húsdýrum
| Øki | Dømi úr gerandisdegnum | Menning hjá barninum |
|---|---|---|
| Ábyrgd | Geva mat og vatn til ásetta tíð | Reglusemi og álítandi arbeiði |
| Umsorgan | Kanna, um djórið hevur tað gott | Empati og varsemi |
| Náttúra | Eygleiða atburð og árstíðir | Forvitni og vitan |
| Samstarv | Býta uppgávur í bólkinum | Samskifti og felagsskapur |
| Mál og hugflog | Siga frá, tekna og skriva | Orðfeingi og skapandi hugsan |
| Trygd | Fylgja reglum nær djórinum | Sjálvstýri og dómgreind |
Ein týdningarmikil læring er, at húsdýr ikki eru leikføri. Tey hava sín egna tørv og sín egna atburð. Børnini læra tí at spyrja seg sjálvi, hvat er gott fyri djórið, í staðin fyri bara at hugsa um, hvat tey sjálvi hava hug til.
Hetta sjónarmiðið kann flytast við heim. Eitt barn, sum hevur lært at ansa eftir einari kaninu ella hønu, kann gerast meira tilvitað um, hvussu hundurin, kettan ella onnur djór í familjuni skulu viðfarast. Læringin snýr seg sostatt bæði um hendur og hjarta.
Verulig arbeiði skapa felagsskap
Tá børn arbeiða saman um húsdýr, verður gerandisdagurin fjølbroyttur. Eitt barn kann fylla vatn, eitt annað rudda og eitt triðja fylgja við, um djórið etur. Síðani kunnu tey skifta uppgávur, so øll fáa roynt ymiskar leiklutir. Við tíðini læra tey, at arbeiði ikki altíð er eins spennandi, men at øll smáu stigini hava týdning.
Felags upplivingar geva eisini góðar samrøður. Børnini kunnu greiða frá, hvat tey hava sæð, og saman finna út av, hví eitt djór ber seg øðrvísi at enn eitt annað. Lærarin kann hjálpa teimum at seta orð á eygleiðingar og at finna upplýsingar, uttan at taka forvitnið frá teimum.
Hetta arbeiðslagið passar væl við eina skúlamentan, har børn verða tikin í álvara og fáa rúm at menna seg í egnum tempo. Sama hugburð sæst í øðrum verkætlanum, har børn skapa og kanna við hondunum. Eitt dømi er baka føroyskt breyð, har børnini læra gjøgnum eina ítøkiliga og felags uppliving.
Tryggar karmar og virðing fyri djórum
Áðrenn børnini fara undir arbeiði við húsdýrum, skulu greiðar reglur vera ásettar. Tey skulu vita, hvussu tey nærkast djórinum, hvar tey kunnu klappa, hvussu nógv fólk kunnu vera inni í senn, og nær ein vaksin skal hjálpa. Handvask bæði áðrenn og eftir samband við djór er ein sjálvsagdur partur av góðum vanum.
Tað er eisini neyðugt at taka hædd fyri ymiskum tørvi hjá børnunum. Nøkur børn kunnu vera bangin, hava ovurviðkvæmi ella ikki vilja nerta við djórið. Tey kunnu kortini luttaka við at telja, skriva eygleiðingar, gera reint ella finna fóður. Soleiðis fær øll bólkurin eina merkingarfulla uppgávu.
Trygd, umsorgan og skapandi virksemi kunnu ganga hond í hond. Tá børn byggja smá skjól, girðingar ella onnur hent amboð, læra tey, at góðar karmar hava týdning fyri djórið. Í tí sambandi kann arbeiðið við leikføri úr træi geva íblástur til at hugsa um haldgóðar og einfaldar loysnir úr náttúrutilfari.
At taka sær av húsdýrum er tí ein rík lærutilgongd, har børn menna ábyrgd, tol, samkenslu og samstarv. Í einum tryggum skúlaumhvørvi kunnu tey læra at síggja lívið úr meira enn sínum egna sjónarhorni. Lesið meira um virksemið á Frískúlanum í Havn og fylgið við, hvussu børnini læra gjøgnum verulig arbeiði, felagsskap og gleði.
