Føroyskir leikir knýta vinabond millum skúlar

Tá børn úr Frískúlanum í Havn hitta næmingar úr grannaskúlanum, verður skúlagarðurin brádliga karmur um bæði spæl, látur og nýggj vinabond. Føroyskir leikir geva børnunum eitt felags útgangsstøði, har tey kunnu vísa hvørjum øðrum siðir, reglur og hugflog á ein lættan og natúrligan hátt.

Dagurin snýr seg ikki bert um at vinna. Hann snýr seg um at vera virkin, lurta, bíða eftir sínum túri og finna loysnir saman. Tá Børnini spæla føroyskar leikir móti grannaskúlanum, verður mentanarligur arvur knýttur saman við rørslu, felagsskapi og gleðini við at læra nakað nýtt.

Spælið sum felags møtistaður

Føroyskir barnaleikir hava leingi verið ein partur av gerandisdegnum hjá børnum. Summir leikir krevja skjótleika og dirvi, meðan aðrir snúgva seg um rím, sang, tøl ella einfaldar reglur. Hóast nógv børn í dag brúka frítíðina á annan hátt enn fyrr, kunnu gomlu leikurnar framvegis skapa stórar upplivingar.

Tá tveir skúlar hittast, verður spæl ein felags málsligur og mentanarligur pallur. Børnini kunnu læra ein leik frá hinum skúlanum, broyta eina reglu ella finna upp á eitt nýtt avbrigði. Soleiðis gerst munurin millum skúlagarðarnar ein møguleiki heldur enn ein forðing.

Frískúlin í Havn leggur dent á eitt trygt og mennandi umhvørvi, har næmingar kunnu vera virknir og kenna seg sæddar. Á skúlans virksemi sæst, hvussu læring, trivnaður og føroyskt mentanarlív kunnu ganga hond í hond.

Gamlir leikir í nýggjum hami

Á eini slíkari spælistevnu kunnu børnini royna bæði kendar og minni kendar føroyskar leikir. Tað kann vera at hoppa band, renna kapp, spæla í bólkum, brúka steinar og pinnar ella syngja reglur, sum geva leikunum takt. Tað týdningarmesta er, at børnini skilja, at ein leikur kann bera søgu við sær.

Lærararnir kunnu greiða frá, hvussu børn fyrr spældu uttan nógv tól og útgerð. Ein lítil bóltur, eitt reip ella bara eitt opið øki kundi verða nóg mikið til eina heila løtu við íspíni og spenningi. Hetta gevur eisini børnunum høvi at síggja virðið í einfaldum hugskotum og egnum uppfinningum.

Tá grannaskúlar hittast

Ein felags dagur byrjar best við, at børnini verða blandað í smærri bólkar. Tá fær hvør næmingur møguleika at hitta onkran, hann ikki kennir frammanundan. Ein vaksin kann greiða frá fyrstu leikunum, men børnini sjálv eiga síðani at sleppa at vísa, royna og tillaga.

Við fleiri postum kring skúlagarðin kann dagurin fáa góða ferð. Á einum staði verður kappast, á einum øðrum verður sungið, og á einum triðja staði verður ein leikur gjørdur í tøgn ella við serligum rørslum. Skiftini millum postarnar skapa nýggjar samrøður og gera tað lættari hjá børnum við ymiskum áhugamálum at finna okkurt, tey dáma.

Tað er eisini gott, um dagurin endar við einum felags spæli, har øll kunnu vera við. Tá verður denturin fluttur frá einstøkum úrslitum til kensluna av at hava verið partur av einum størri felagsskapi. Ein felags sangur ella føroyskur dansur kann geva degnum eina serliga og hátíðarliga endingu.

Læring í rørslu og samstarvi

Í føroyskum leikum liggja nógv ymisk læringartilboð. Børnini venja kropsliga samskipan, javnvág og skjót viðbragð, men tey arbeiða eisini við máli og sosialum førleikum. Tey mugu lurta eftir boðum, minnast reglur og greiða øðrum frá, hvussu leikurin riggar.

Samstarvið sæst serliga væl, tá ein bólkur skal finna eina felags loysn. Næmingar við ymiskum styrkjum kunnu hjálpa hvørjum øðrum: ein dugir kanska væl at greiða frá, ein annar er skjótur, og ein triði er góður til at fáa øll við. Soleiðis verður munurin millum børnini ein styrki hjá bólkinum.

Soleiðis verður dagurin góður

Ein væl fyrireikaður spælidagur gevur børnunum frælsi innan greiðar karmar. Lærarar og onnur vaksin kunnu gera ein einfaldan leikaskipan, men samstundis lata pláss vera fyri spontaniteti. Tað ger tað møguligt at laga dagin eftir veðri, aldri og orku hjá børnunum.

Góðu smálutirnir hava stóran týdning. Tað kann vera at hava vatn tøkt, at velja øki uttan vandar og at tryggja, at øll fáa ein leiklut. Við einum fjølbroyttum úrvali av leikum kunnu bæði tey, ið elska kapping, og tey, ið heldur vilja skapa ella syngja, kenna seg heima.

• Vel leikir, sum kunnu tillagast ymiskum aldri og førleikum.
• Blanda næmingar úr báðum skúlunum í smærri bólkar.
• Gev greiðar reglur, men loyv børnunum at finna nýggj avbrigdi.
• Set av tíð til føroyskan sang, dans og frásagnir.
• Syrg fyri róligum pausum og nóg mikið av vatni.
• Lat børnini siga frá, hvør leikur var stuttligast og hví.

Tryggleiki, virðing og felagsskapur

Kapping kann vera stuttlig, men hon skal ikki gera nakran ótryggan. Tí er týdningarmikið, at børnini læra at taka tap við góðum treysti og vinna við hóvsemi. Lærarin kann varpa ljós á hjálpsemi, góða ídni og hugflog – ikki bara á, hvør kemur fyrst.

Ein góður spælidagur gevur eisini rúm fyri teimum, sum eru varin ella ikki kenna allar reglurnar. Onkur kann byrja sum hjálpari, teljari ella frásøgufólk og síðani taka størri lut. Hetta styrkir sjálvsálitið og vísir, at felagsskapurin hevur brúk fyri ymiskum íkasti.

Skúlin hevur áhuga í at deila góðar upplivingar við nærumhvørvið. Tí kann ein frásøgn um dagin, myndir ella ein stutt samrøða við luttakararnar verða ein partur av miðlingini. Á síðuni um tíðindum og vitjanum sæst, hvussu sambandið við onnur kann fáa pláss í lívinum hjá skúlanum.

Frá spælistund til varandi siðvenju

Ein einstakur dagur kann seta gongd á nógv meira enn sjálvt spælið. Børnini kunnu taka ein nýggjan leik við sær heim, læra hann frá sær í frítíðini ella biðja ommu og abba greiða frá, hvussu tey spældu, tá tey vóru børn. Soleiðis ferðast siðvenjur millum ættarliðini og verða endurnýggjaðar.

Eisini kunnu lærarar brúka upplivingina í øðrum lærugreinum. Næmingarnir kunnu skriva reglur, tekna leikavøllin, kanna upprunan hjá einum leiki ella gera eina frásøgn um dagin. Tá børnini seinni arbeiða við miðlum og interneti, kann ein samrøða um trygt og skilagott netnýtslu eisini taka støði í eini grein um netspøl, har tosað verður um at meta um innihald og møguligar vandar.

Føroyskir leikir geva sostatt skúlum ein einfaldan, men ríkan møguleika at sameina rørslu, mentan og felagsskap. Tá næmingar úr grannaskúlum hittast við opnum sinni, verður skúlagarðurin eitt stað, har bæði gamlar siðvenjur og nýggj vinabond fáa lív. Frískúlin í Havn bjóðar øllum áhugaðum at fylgja við í virkseminum og taka lut í teimum felagsskapum, sum gera skúlalívið livandi.