At røkja børnini er ein grundleggjandi partur av øllum tí, vit gera á Frískúlanum í Havn. Tað snýr seg um meira enn at tryggja, at børnini fáa frálæru. Vit vilja skapa ein gerandisdag, har hvørt barn verður sætt, hoyrt og møtt við virðing, umsorgan og áliti.
Børn læra best, tá tey kenna seg trygg og hava góðar relatiónir við vaksin og onnur børn. Tí leggja vit dent á eitt jaligt umhvørvi, har rúm er fyri ymiskleika, spurningum, spæli, hugsan og teimum smáu framstigunum, sum til samans skapa persónliga og fakliga menning.
Á Frískúlin í Havn arbeiða vit við eini heildarmynd av barninum. Vit hava eyguni eftir trivnaði, felagsskapi, áhuga, sjálvsáliti og førleikum, samstundis sum vit taka ábyrgd av dagligu læringini.
Ein tryggur skúladagur byrjar við, at børnini vita, hvat tey kunnu vænta. Tey skulu kenna vaksinini, kenna karmarnar og hava møguleika at finna frið, tá nógv hendir rundan um tey. Týðiligar væntanir og fastar vanar geva børnunum frið til at hugsavna seg um tað, tey eru í ferð við at læra.
Tryggleiki verður eisini bygdur gjøgnum samband. Vit taka okkum tíð at lurta eftir barninum og at skilja, hvat liggur aftan fyri eini kenslu ella eini atferð. Tá eitt barn er illt, bangið ella ovbyrjað, royna vit fyrst at skapa ró og samband, áðrenn vit tosa um loysnir og ábyrgd.
Í okkara arbeiði er umsorgan ikki nakað, sum liggur uttan fyri frálæruna. Hon er ein fyritreyt fyri, at barnið torir at royna nakað nýtt, gera mistøk og biðja um hjálp.
Ein góður gerandisdagur hevur bæði fastar karmar og pláss fyri broytingum. Vit hava eina skipan, sum ger dagin lættari at skilja, men vit laga okkum eisini eftir tørvinum hjá børnunum og tí, sum hendir í bólkinum. Soleiðis kunnu vit varðveita yvirlit uttan at gera dagin stívan.
Í greinini um fastan rútma og skipan greiða vit frá, hvussu regluligheit kann stuðla undir bæði trivnað og læring. Tá børnini kenna aftur gongdina í degnum, brúka tey minni orku upp á óvissu og meira upp á felagsskap, spæl og uppgávur.
Nærvera merkir eisini, at starvsfólkini eru vakin fyri tí ósagda. Eitt barn, sum trekkir seg aftur, verður ikki gloymt. Eitt barn, sum altíð vil stýra, fær hjálp at finna eina góða javnvág. Vit fylgja við, tosa saman og leggja okkum eftir at grípa inn tíðliga og varliga.
Vit vilja, at børnini skulu uppliva læring sum nakað, ið gevur meining. Frálæran verður tí løgd til rættis við fjølbroyttum arbeiðsháttum, har børnini sleppa at kanna, skapa, tosa, lesa, royna og samstarva. Tað kann vera gjøgnum bókligar uppgávur, verkætlanir, rørslu, tónleik, handverk ella samrøður.
At røkja børnini merkir eisini at síggja teirra ymisku styrkir. Summi børn arbeiða best í friði, onnur læra nógv gjøgnum prát og felagsskap. Summi hava brúk fyri eyka fyrireiking, meðan onnur trívast við at fáa avbjóðingar. Vit royna at laga undirvísingina, so fleiri børn fáa møguleika at uppliva segra og framgongd.
Feilir eru ein natúrligur partur av menningini. Vit læra børnini, at tað er loyvt at royna umaftur, broyta ætlan og læra av tí, sum ikki eydnaðist. Á tann hátt verður sjálvsálit ikki bygt á at vera best, men á kensluna av at kunna vaksa við uppgávuni.
Hesi sjónarmiðini síggjast í ymiskum pørtum av skúladegnum:
| Øki í gerandisdegnum | Tað, børnini fáa | Tað, vit leggja dent á |
|---|---|---|
| Frálæra | Kunnleika, førleikar og hug at kanna | Virkna luttøku og fjølbroyttar arbeiðsgongdir |
| Felagsskapur | Vinarlag og kenslu av at hoyra til | Virðing, hjálpsemi og ábyrgd |
| Rútma | Yvirlit og ró | Týðiligar karmar og fyrisigiligheit |
| Skapan | Møguleika at hugsa frítt og royna nýtt | Gleði, forvitni og persónligt úttrykk |
| Trivnaður | Stuðul, nærveru og sjálvsálit | At síggja hvørt einstakt barn |
Børnini eru partur av einum felagsskapi, og tí arbeiða vit við, at tey skulu læra at taka atlit, loysa ósemjur og geva pláss fyri hvør øðrum. Vit tosa um, hvussu orð og gerðir ávirka onnur, og vit hjálpa børnunum at seta orð á tørv, mørk og kenslur.
Føroyskur mentanararvur er ein livandi partur av hesum felagsskapi. Ígjøgnum føroyska dansikenslu, sang, søgur, siðir og handverk fáa børnini samband við málið og mentanina, sum tey sjálvi eru partur av. Slík virksemi skapa felags upplivingar, har bæði yngri og eldri børn kunnu luttaka.
Vit leggja eisini dent á, at mentan ikki er nakað einsligt. Børnini skulu læra at kenna sítt egna umhvørvi og samstundis vera opin fyri øðrum siðum, hugsanum og lívsroyndum. Hetta styrkir bæði samleikan og virðingina fyri fjølbroytni.
Foreldrini kenna barnið á ein serligan hátt, og teirra vitan er týdningarmikil fyri okkara arbeiði. Vit vilja hava eitt opið og virðiligt samstarv, har vit deila eygleiðingar, gleðir og ivamál. Góð samskifti gera tað lættari at stuðla barninum á ein samanhangandi hátt heima og í skúlanum.
Tá vit síggja broytingar í trivnaðinum ella læringini, taka vit tað upp við foreldrunum á ein nærlagdan hátt. Endamálið er ikki at seta merki á barnið, men at skilja støðuna og finna út av, hvat kann hjálpa. Vit hyggja eftir møguleikum, styrkjum og smáum stigum, sum kunnu gera gerandisdagin tryggari.
Skúlin er eisini eitt stað, har foreldrini kunnu fáa innlit í arbeiðslag, virksemi og tær ætlanir, sum mynda árið. Opinleiki skapar álít, og álít er ein av teimum sterkastu súlunum undir góðum samstarvi.
Í øllum arbeiðinum royna vit at halda fast í nøkrum einfaldum, men týdningarmiklum grundreglum:
At røkja børnini er ein felags uppgáva, sum verður endurskapt hvønn dag í sambandinum millum børn, starvsfólk og heim. Tað sæst í móttøkuni um morgunin, í hjálpini við eini uppgávu, í samrøðuni eftir ein ósemju og í gleðini, tá eitt barn torir at vísa, hvat tað dugir.
Vit vilja skapa ein skúla, har børnini kenna seg heima, og har tey fáa dirvi at læra, luttaka og vaksa. Les meira um okkara arbeiði á heimasíðuni og fylg við í gerandisdegnum, virkseminum og teimum felags upplivingunum, sum mynda Frískúlan í Havn.