Hvussu vit læra um várið og døgurskifti

Frískúlin í Havn hevur altíð lagt stóran dent á, at børn skulu síggja og kenna náttúruna um okkum. Várið er serliga ríkt á upplivingar, og tað er gott at síggja, hvussu forvitni veksur, tá ið sólin byrjar at hita, fuglarnir syngja, og planturnar vakna. Tá ið vit tosa um døgurskifti, fáa børnini eina fyrstu innlit í stóru myndina – jørðina, sólina og teirra rás á himli.

Døgurskifti merkir tey tídpunktini á árinum, tá ið dagur og nátt eru jafnlong. Hetta er fakta og samstundis eitt gott amboð at skilja heimin við. Børnini síggja, at heimurin broytist støðugt, og at vit sum menniskju eru partur av einum stórum, samanhangandi heildum. Várið er tann tíðin, har hetta verður mest sjónligt: ljósið veksur, livið sprettur fram, og alt verður bjartari og bjartari.

Í skúlanum royna vit at geva hesum upplivingum rúm bæði innandura og uttandura. Tá ið várið kemur, er tað natúrligt hjá børnunum at fara út, kannakja, spyrja og undrast. Vit taka hesa forvitni fram sum grundarlag undir góðari læring og kunnleika um jørðina og okkara pláss í heiminum.

Støða á árinum	Várjavndøgur	Heystjavndøgur
Tíðarskeið	19.–21. mars	22.–24. september
Dagsbroyting	Dagurin veksur skjótt	Dagurin minkar skjótt
Náttúrutekin	Sprot, blómur, fuglasang	Búgvin frukt, farvætt bløð
Barnauppliving	Nýtt lív og áhugi	Hvíld og innsavning

Úti í náttúruni

Tá ið várið nærkast, fara vit ofta á náttúruferðir við børnunum. Ein túrur til eina á, eina hædd ella ein bakka gevur teimum møguleika at síggja, hvat ið er í gerð. Føroysk náttúra er sera ymisk frá einum stað til annan, og tað er menningarføra fyri børnini at síggja, hvussu gróðri og dýralív tillaga seg til skiftandi árstíðir.

Vit savna steinar, bløð, blómur og smádýr. Børnini fáa lýru at leggja til viks og gera kanningarblað, har tey skriva síni innlit. Skúlin hevur eisini eitt lítið savn, har børnini kunnu varðveita síni fyrstu funn og sýna tey fram.

Sera ofta enda túrarnir við einum stuttum framsýning ella at tey deila sínar upplivingar við onnur. Hetta gevur teimum kenslu av at verða hoyrd og styrkir sjálvsvirðing og gleði.

Handarbeiði og list

Handarbeiði er ein sjálvsagdur partur av várkunnleika hjá okkum. Børnini mála blómur og trø, tey skapa smáar uppbyggingar av beinavið og mosa, og tey gera pappkort við várteknum. Henda arbeiðshátt knýtir síðuni saman við list, kenslur og fatan.

Vit brúka einfalt tilfar, sum børnini kunnu fáast við sjálvum sær: vatt, grein, sand og steinar. Av hesum verða nýggjar vakstrir og sumarskreyting, sum síðan standa inni á skúlasavninum ella heima hjá børnunum.

Tá ið børnini síggja sítt egna arbeiði hýst upp, fáa tey gleði og stolti, sum er grundleggjandi fyri langtíðarlæring. Soleiðis verður várkunnleiki ikki ein stuttur lærustund, men ein minni, sum tey bera við sær leingi.

Søgur, songir og yrkingar

Føroyskt søgnasavn er full av framsýningum til várið og náttúruna. Tær gomlu forteljingarnar um syndir, trøll og lívmegi jarðarinnar geva okkum ríkan arv at deila við børnunum. Søgurnar eru bæði hugvekjandi og menningarføra fyri at skilja samfelagið.

Vit syngja gomul føroysk kvæði og yrkingar, sum eru tengd at árstíðunum. Børnini læra einfaldar melonir, sum síðan verða sungnar á tiltøkum og framsýningum. Sangir sum “Summar yvir landið” og ymiskar várkvæðir verða gjøgnumfarin við gleði og alvor.

Á vári gera vit eina lítla várveitslu við sangi, dansi og søgum, har foreldur og aðrir gestir kunnu síggja, hvat børnini hava lært. Sýnir og upplivingar av hesum slagi styrkja sjálvsvirðing og samleika hjá børnunum.

Vísindin á bakvegis

Tá ið børnini hava upplivað várið og fingið kenslur fyri døgurskiftunum, eru vit til reiðar at fara inn í tekin, sum eru grundleggjandi. Vit brúka einfaldar myndir og leikir til at vísa, hvussu jørðin hallar á ás sínum, og hvussu hetta skapar árstíðir og javndøgur um vár og heyst.

Vit gera eitt lítið tilvísingartilboð við ljósum og skuggum, har børnini síggja, hvussu ein ljósgjøgnum eins og jørðin fer fram. Henda konkretu fatanin er munadyggari enn bert at tosa um tað, og børnini spyrja ofta spurningar, sum halda fram leingi.

Skúlin hevur eisini eina rúgvu av barnabókum og vitanartilfari, ið vit brúka. Til endans royna vit at knýta hetta saman við føroyskum heitum fyri árstíðunum og teirra týdningi í mentanini, soleiðis at fatan verður bæði alheimsbundin og heimlig.

Skúlin og kalendariárið

Skúlaárið hjá okkum er lagt soleiðis til rættis, at árstíðaskifti fáa sín pláss. Várið er samstarvstíð, har lærarar og næmingar fara út saman, meðan heystið og veturin bjóða upp á innandura tiltøk og heystlegar arbeiðir. Henda rytmiska skifti er gott fyri kropp og huga.

Á skúlaárinum skipa vit fyri fleiri tiltøkum, sum eru tengd at kalendaranum. Døgurskifti eru eitt slíkt punkt, og skúlin hevur eisini sínar stundir við framsýning av várið og veturin, har børnini kunnu lýsa sínar upplivingar. Hetta er eisini ein høvi til at deila kunnleika til foreldur og samfelagið.

Vit brúka føroysku merkisdagarnar sum grundarlag. Jólaølt, páskaveitslan og hvíldardagar eru tídir, har vit í fellesskapi kunna gleða okkum og samrøða um tey náttúrfenomen, sum fylgja árstíðunum.

Foreldur og samfelagið

Tað er umráðandi, at foreldur og onnur av samfelagnum eru við í hesum arbeiði. Tí bjóða vit ofta til familjutúrar og várveitslur, har børn, foreldur og lærarar kunna vera saman. Hetta styrkir kunnleika og tað sosiala bandið millum skúla og heim.

Skúlans sunnudagsmorgun við lestri og kaffi er eitt dømi um, hvussu vit skapa rúm fyri samveru, har várið og náttúran verða tikin upp í søgn og samrøðu. Foreldur og børn hittast inni á skúlanum til eina lýra stund við góður kaffi og spennandi framsýningum, og hetta tiltakið er sera væl umboðað av sunnudagsmorgun tiltakinum.

Henda samveran er bæði sosial og menningarføra, og vit gleða okkum at síggja, hvussu familjurnar koma saman og deila sín hugskot til várið. Ofta er tað bert at sita saman, sum hevur stóran virkning.

Framsýningar og verk

Á vári skipa vit fyri eini serligari framsýning av vári og døgurskiftum, har børnini kunna framvísa teirra verk til gestum og onnur áhugað. Hetta kann vera málning, smáar bygningar, bøkur ella framførslur – alt miðað ímóti at gjalda ans til tað, sum børnini hava uppliva og lært.

Skúlin hevur eisini eitt margt av tilfari, sum er savna saman á frískúla heimasíðuni, har tú kanst lesa meira um skúlagangin, kalendaratiltøk og nýggjastu tiltøk. Eisini eru myndir og filmar frá undanfarnu framsýningum, sum geva eina góða fatan av, hvat vit arbeiða við.

Hesar framsýningar eru týdningarmiklar fyri bæði børnini og samfelagið. Tær geva teimum møguleika at stíga fram og vísa, hvat tey hava fingið til vega, og samstundis geva tær øðrum høvi at síggja og læra av teirra royndum.

At læra um várið og døgurskifti er eitt langtíðararbeiði, sum ber frukt bæði í skúlaárinum og út í lívið. Børn, sum síggja, spyrja og kanna náttúruna, vaksa fram sum fólk við virðing fyri heiminum og áhuga fyri at verja hann.

Frískúlin í Havn gleðir seg at bjóða foreldrum og øðrum áhugaðum at vitja skúlan, síggja sínar framsýningar og hoyra um komandi tiltøk. Kom framvið ella set teg í samband við skúlastýrið – vit standa til tænastu fyri børnini og teirra familjur alt árið.