Lærarar og foreldur tosa um næmingin
Tá lærarar og foreldur tosa saman um næmingin, verður støðið lagt undir eina felags fatan av barninum. Samrøðan snýr seg ikki bert um úrslit og arbeiði í skúlanum, men eisini um trivnað, vinarløg, áhuga, orku og tær avbjóðingar, sum kunnu ávirka gerandisdagin.
Ein góður skúli sær næmingin sum eitt heilt menniskja. Tað merkir, at faklig menning, persónlig menning og sosialur tryggleiki hanga saman. Við opinleika og virðing kunnu heim og skúli stuðla barninum á ein hátt, sum kennist samanhangandi og tryggur.
Á Frískúlanum í Havn er samstarvið millum heim og skúla ein týdningarmikil partur av skúlamentanini. Á heimasíðu skúlans kunnu foreldur lesa um námsfrøðiliga grundarlagið, virksemið og ta dagligu skipanina, sum skal skapa eitt trygt og stimbrandi umhvørvi fyri næmingarnar.
Ein felags mynd av barninum
Lærarin hevur eina mynd av næminginum í skúlastovuni. Har sæst, hvussu barnið arbeiðir, loysir uppgávur, samstarvar við onnur og tekur lut í felagnum. Foreldur hava eina aðra, men líka týdningarmikla mynd úr heiminum. Tey kenna vanar, áhugamál, kenslur og broytingar, sum ikki altíð síggjast í skúlanum.
Tá hesar myndirnar verða lagdar saman, verður lættari at skilja, hvat næmingurin hevur brúk fyri. Ein næmingur, sum er virkin og prátingarsamur heima, kann vera tigandi í skúlanum. Ein annar kann virka ómotiveraður í tímum, tí hann er troyttur, stúrin ella hevur trupulleikar við at finna seg til rættis í einum bólki.
Samrøðan skal tí ikki leita eftir einum syndabukka. Hon skal leita eftir samanhangi og møguleikum. Spurningurin er, hvussu tey vaksnu saman kunnu gera gerandisdagin betri fyri barnið.
Samstarv við virðing og áliti
Gott foreldrasamstarv byggir á, at bæði lærari og foreldur verða hoyrd. Lærarin kemur við fakligari og námsfrøðiligari vitan, meðan foreldrini koma við djúpari kunnleika um barnið. Eingin partur hevur alla myndina einsamallur.
Á fundum og í dagligari samskiftisrútinu er gagnligt at tosa ítøkiliga. Í staðin fyri at siga, at næmingurin er “ómotiveraður”, kann lærarin greiða frá, nær trupulleikin vísir seg, og hvat longu er roynt. Foreldur kunnu greiða frá, um nakað er broytt heima, ella um barnið hevur víst sama mynstur aðrastaðni.
Tað er eisini týdningarmikið at byrja við tí, sum riggar. Næmingurin skal ikki kenna seg sum eitt mál, ið skal loysast. Tá styrkir og framstig verða nevnd, verður lættari at tosa erligt um tað, sum krevur stuðul.
Hvat eigur at vera partur av samrøðuni
Ein samrøða um næmingin kann fevna um nógv ymisk øki. Faklig menning er ein natúrligur partur, men hon eigur at verða sett í samband við arbeiðshættir, áhuga og sjálvsálit. Tað er munur á einum næmingi, sum ikki dugir eina uppgávu, og einum, sum ikki torir at royna.
Trivnaður og felagsskapur hava somuleiðis stóran týdning. Hvussu upplivir barnið fríkorterið? Hevur tað ein vin at vera saman við? Kennir tað seg trygt at spyrja um hjálp? Slíkir spurningar kunnu geva lærara og foreldrum eina betri fatan av, hvussu næmingurin hevur tað.
Eisini kunnu vanar og karmar verða umrøddir: svøvnur, matpakki, skíggjatíð, heimalestur og frítíðarítriv. Málið er ikki at kanna alt, sum familjan ger, men at finna tær umstøður, sum hjálpa barninum at hava orku og yvirskot til læring.
Tá eygleiðingar verða til felags átøk
Ein góð samrøða endar við greiðum næstu stigum. Um trupulleikin er, at næmingurin hevur ilt við at byrja upp á uppgávur, kunnu lærari og foreldur avtala eina einfalda mannagongd. Tað kann vera ein stutt frágreiðing, ein fastur byrjanartíðspunktur ella ein lítil uppgáva í senn.
Avtalurnar eiga at vera realistiskar og lættar at fylgja. Um ov nógv verður sett í verk samstundis, kann tað gerast ógreitt, hvørjum næmingurin skal halda seg til. Betri er at velja eitt ella tvey ítøkilig mál og fylgja teimum upp eftir eina tíð.
| Øki | Lærarin sær í skúlanum | Foreldur kunnu greiða frá heima |
|---|---|---|
| Læring | Arbeiðslag, luttøku og fakligar avbjóðingar | Áhuga, lesivanar og arbeiði við heimauppgávum |
| Trivnaður | Vinarløg, fríkorter og tryggleika í flokkinum | Kenslur, svøvn og broytingar í gerandisdegnum |
| Sjálvsálit | Um næmingurin torir at royna og biðja um hjálp | Hvussu barnið tosar um seg sjálvt og skúlan |
| Orka | Konsentratión og úthald í tímum | Mat, hvíld, frítíð og annað, sum ávirkar orku |
| Felags átøk | Stuðul í skúlanum og avtalaðar arbeiðshættir | Stuðul heima og uppfylging av avtalum |
Eftir nakrar vikur er gagnligt at hyggja eftir, hvat hevur broytt seg. Tað kann vera ein stutt boðskriving, ein telefonsamrøða ella eitt nýtt foreldrafund. Uppfylgingin vísir næminginum, at tey vaksnu halda fast og arbeiða saman.
Læring í einum livandi felagsskapi
Næmingurin lærir ikki bara gjøgnum bøkur og uppgávur. Verkætlanir, tónleikur, handverk, søga, dansur og felags upplivingar geva øðrum inngongdum til bæði fakliga og sosiala menning. Í slíkum høpi kunnu næmingar vísa styrkir, sum ikki altíð koma fram í vanligum tímum.
Ein konsert ella ein framsýning kann til dømis geva einum varnum næmingi eitt nýtt pláss í felagsskapinum. Á summarkonsertini við føroyskum tónleiki síggja vit, hvussu tónleikur og felags framførsla kunnu savna næmingar, lærarar og familjur um eina felags uppliving.
Tá foreldur taka lut í slíkum virksemi, fáa tey eisini eina greiðari mynd av skúlans mentan. Tey síggja, hvussu næmingarnir samstarva, hvussu lærararnir stuðla, og hvussu nógv læring kann rúma. Hetta ger samrøðuna um barnið meira fjølbroytta enn eina staka meting av úrslitum.
Greiðir karmar gera mun
Samskifti verður lættari, tá tað er greitt, hvør hvønn leiklut hevur. Lærarin hevur ábyrgd av námsfrøðiliga arbeiðinum og dagliga skúlaverkinum. Foreldur hava ábyrgd av at geva viðkomandi upplýsingar, stuðla barninum og venda aftur, um avtalur ikki rigga.
Tað er eisini skilagott at avtala, hvussu samskiftið fer fram. Er ein stutt fráboðan hóskandi til smáar upplýsingar, meðan ein fundur er betri til truplari evni? Greiðar leiðir minka um misskiljingar og geva báðum pørtum frið at arbeiða.
Persónligar upplýsingar skulu altíð viðgerast við varsemi. Samrøðan eigur at vera millum tey, sum hava tørv á at vita, og málið skal vera at tryggja næminginum best møguligan stuðul. Tá virðing og trúnaður eru til staðar, verður eisini lættari hjá foreldrum at deila tað, sum hevur týdning.
Soleiðis verður samstarvið enn sterkari
Nøkur einfald ráð kunnu gera mun í gerandisdegnum:
- Setið tíð av til regluligt samskifti, eisini tá eingir trupulleikar eru.
- Lurtið eftir hvørjum øðrum, áðrenn tit gera niðurstøður um næmingin.
- Nýtið ítøkilig dømi heldur enn breiðar lýsingar og dóm.
- Gerið fáar, greiðar avtalur, sum bæði heim og skúli kunnu fylgja.
- Leitið eftir styrkjunum hjá barninum og brúkið tær sum grundarlag fyri menning.
Tá foreldur og lærarar deila eygleiðingar við nærlagni, fær næmingurin ein samanhangandi stuðul. Barnið merkir, at tey vaksnu arbeiða saman og hava somu grundhugsan: at skapa tryggleika, gleði og møguleikar fyri læring.
Hevur tú tørv á at tosa um, hvussu ein næmingur trívist, lærir og mennist, er ein beinleiðis samrøða eitt gott næsta stig. Set teg í samband við Frískúlan í Havn og ger rúm fyri eini virðiligari, opnari og gagnligari samrøðu um barnið.
