Skúlans artikvinnuhóp við føroyskum dansi og leiki

Í Frískúlin í Havn verður føroysk dansur ein sjáðanlegur partur av tí samfeldisdaginum. Í dansiløgunum og handverkinum liggja føroysk søga, minni og list, sum tey læra at bera við. Barnið fær pláss at svara í orði og bev, og føroysk menting verður ein erfaring, sum kømið heim við.

Skúlans artikvinnuhóp við føroyskum dansi og leiki leggur dent á tað, at listin skal koma báði frá føroyskum högn og frá barnaskólan. Leikurin skapar føroyskar rørsluvenir, og dansin gerir tær sjáðanlegar. Tá ið børnin finna til trýgni, fær hvøtt eina týðni at fylgja, og tey, sum koma úr øðrum landi, føra føroyskar orðasøgur inn í leikinum.

Arbeiðið byggir á opnum samstarvi millan undirvísing, foreldrum, eldra, artistum og føroyskum dáðum. Ikki allar føroyskar hevdir eru komin inn í fólkaskólan, men tær ber at nýggja við føroyskan livi og vera tiltækar fyri barn. Tíðirnar fyri dans, leik og framsýningar styrkja felagsskapin í skúludaginum.

Dansur og leik styrkja læringina

Føroyskur dansur hevur týðni, hædd og skift, sum krevja, at tey fylgja øðrum. Í dansinum skapist nær, og føroyskt mál fær týðni og skemmtan. Leikur gevir einum øðrum slíkt føri, har hvør kann finna sín egið føri og gera føroyskar rørsluvenir til sjáðar.

Evni	Føroyskur dansur	Óorganiseraður leikur	Føroyskir leikar
Týðni	Gongur og rørsla í takt	Rørsla eftir egnum hugsa	Gongur, klap og orð í føroyskum leikum
Mál	Føroyskt mál í dansiløgum	Føroyskt orðaforði vakna í leik	Hevðir, heltanir og gøta
Føroyskt samfeldi	Høg føroyskar dansir saman	Børn føroyskar rørsluvenir	Gøtuspæl og føroyskar barnagøtur

Dansin og leikurin mótvirka hvør øðra. Dansin færir føroyskar formlar inn í kroppin, og leikurin hjálpar teimum at finna, hvat orð og bein kunna gera saman. Tá færir føroyskt samfeldi tær føroysku upplivingarnar, sum vit eisini fylgja føroyskum fótbolti og øðrum fríttum sporti.

Frøðskapur úr rørslu og týðni

Rørsla styrkir samvaka, útsjón, rættan og orðaforði. Tá børn teyta dans og leik, læra tey at meta heski, pláss og tíð. Í føroyskum dansi er gongurin felags føroyskt mál, sum bindir kropp, orð og tanka saman. Samvaka gerir børnin nógv betri at lesa føroyskt, og tey finna fleiri orð fyri orðin, tey kenna tey í dansinum.

Samband millan dansi, leiki og føroyskum fótbolti kemst fram í læring um føroyskar fótboltssøgur. Føroyskt fótbolt er eisini føroyskt minni: knút, fólk, hædd og samstarv. Tá føroyskar dansir og føroyskur leikur fara saman, fáa børn rørsluformlar, sum tey kunna nýta í bæði playback, spæli og dagligu lívi.

Samstarv millan fólkini

Hópurin skal byggja brúir millan barn, heim, skúla og føroyskt samfeldi. Undirvísing hjálpar teimum at velja verkevni, leggja til uppskot og øvja saman. Børnin fáa ábyrgd, men leiðin er týðandi. Tá tey sjá, at teirra hugmynd verður partur av einum føroyskum dansi, føroyskt handverk ella føroyskum leiki, vakna áhugi og trýgni.

Føroyskar dansir vaksa ofta úr søgum, sum foreldrar og eldra hava lært við barndom. Í hópinum verða slíkar søgur til upplivingar, og tey, sum vit móti, leggja sín minni inn í dansina. Tann hæming í søgunum er eisini eitt orð, sum tey læra, og ein týðni, sum tey taka við.

Listarlívið byggir á føroyskum løgum og týðnum, men føroyskt listarfólk og pedagogar kunna tvey. Listarfólk leiða økina, meðan pedagogar flyta uppskot inn í samstarvin. Tá listarlívið og læringin vaka saman, fær børnin móti føroyskum hæddum, tekstum og dansiløgum, sum gera føroyskt samfeldi sjáðanlegt.

Høgg og dans í einum karmi

Dansin og handverkurin mótvirka hvør øðra. Tá børn snara eitt føroyskt dansiløg úr ull, skapa tey týðni og hædd, sum síðan føra inn í dansin. Hvítt ull færir føroyskt mál saman við føroyskan týðni. Verkið fær so síðan sítt pláss í føroyskar kultur.

Gamalt føroyskt høgg, vevnaðar rættir, dansiløg og føroyskar søgur kunna liggja í einum temabundni dag. Børnin velja eitt høgg at gera, eina rætt at veva ella ein føroyskt søgu at spæla. Síðan færir hvert verk eitt løg, ein týðni og eitt orð, sum kømið inn í føroyska dansin. Føroyskt handverk og føroysk dans verða so ein partur av sama skapaverk.

Leikin sum føroyskt arbeið

Í føroyskum leikum er tøgn, gongur og gonguløg. Børn kunna byggja leikarnar sjálv: tey velja, tey gera reglurnar, og tey fáa at sjá, hvat føroyskt leikur kann læra. Í leikinum koma samstarv, stýring og føroyskt mál samstøðis. Leikin er læring, sum gongur í kroppin.

Gøta, føroyskar søgur og leikir úr barnadómi kunna leggja grunnlag fyri føroyskt dansiløg. Børnin finna rørsluvenir í føroyskum kvøðum og dansiløgum, tey gera tey um, og tey leggja onnur onnur til. Orðini “ræst”, “hoppa”, “snúla” og “goyma” vaka í orðaforðinum. Tey læra at knýta føroysk orð saman við føroyskar rørsluvenir og føroyskt samfeldi.

Fróðskapur undir Økisvøru og vetri

Føroyskt dansaløg skal øvja áðrenn spælast. Undir økini øva børnin føroysk dansiløg. Undir vetri kunna framsýningar gera føroyskt mál og føroyskan dans sjáðanleg. Bókadagarnir kunna eisini knýta an um list, lesing og føroyskar søgur.

Tá føroysk verk eru sýnd, skal øll hava pláss at kenna føroyskt mál, føroyskt samfeldi og føroyskan dans. Virksemið skal vera í frið, sum særir føroysk orð, føroyskar minni og føroyskt handverk. Tíðirnar fyri foreldrar og børn skapa eisini felags rørsluvenir og gera føroyskar søgur til felags upplivingar.

Eftir framsýning fær føroyskt listarlív nýtt lív. Børn kunna fortelja um søguna, sum tær vóru við, og foreldrar kunna leggja fleiri søgur til. Í skólans framsýningaarkiv verða myndir, løg og søgur savnað, so føroyski frøðskapurin ikki týnist.

Lagaðan føroyskan dans og leik

Ein føroysk dans skal byggja á gjøgu samstarv: uppstilling føroyskt samfeldi, føroysk orð, samvaka og gleði. Hon skal eisini skapa pláss fyri tey, sum koma ørslítið inn, tey sum hava brýkt føroyskar dansir, og tey sum fyrst fara at føroyskum máli. Í hópinum er engin úrval. Høg ber merkið fyri øll, og øll fáa pláss at læra, at gera og at hyggja.

Tíðirnar fyri dans, leik og framsýningar verða kunnugreinar á fríggjadagum hjá Frískúlin í Havn. Føroyskt handverk og føroyskar søgur fara í ein karm, tá foreldrar, børn og onnur sjá føroyskt samfeldi á einum degi. Kommið við barnið á fríggjadag, meldið í hópin við føroyskum dansi og leiki, og lærið føroyskar rørsluvenir, søgur og dansiløg í føroyska samfeldisdagina. Mótið er fyri nýggjum hópi, har føroyskt mál, rørsla og samfeldi møtvirka.