Nýggir tekstir fáa lív í sangskrivarastovu
Vit hava sangskrivarastovu við nýggjum tekstum, har næmingar sleppa at arbeiða skapandi við orðum, rútmu og løgum. Í stovu okkara verður einki krav um, at ein tekstur skal vera fullkomin frá byrjan. Tað týdningarmikla er at tora at royna, lurta eftir hvørjum øðrum og finna fram til eitt orð ella eina setning, sum kann bera ein sang.
Sangskriving gevur børnunum eitt rúm, har teirra egnu tankar og upplivingar kunnu fáa ljóð. Arbeiðið bindur saman føroyskt mál, tónleik, felagsskap og persónliga menning. Við virðing fyri hvørjum øðrum skapa vit eitt trygt umhvørvi, har bæði tann stilli og tann prátingarsami næmingurin kann fáa eina rødd.
Orðini koma úr gerandisdegnum
Fyrsta stigið er ofta at finna evni, sum børnini kenna. Tað kann vera vinátta, heimbygd, veðrið, ein serligur dagur í skúlanum, dreymar ella okkurt stuttligt, sum hendi í fríkorterinum. Vit tosa um, hvussu ein uppliving kann verða umsett til myndir og orð, so teksturin fær sín egna lit.
Lærarin hjálpir næmingunum at savna orð og setningar á talvuna. Vit lesa orðini hart, flyta tey runt og royna ymiskar raðfylgjur. Soleiðis læra børnini, at ein sangtekstur kann vaksa úr einum lítlum hugskoti. Eitt vanligt orð kann fáa nýtt innihald, tá tað verður sett saman við øðrum orðum.
Rútma, rím og føroyskt mál
Í sangskrivarastovuni arbeiða vit við rútmu á ein einfaldan og leikandi hátt. Næmingarnir klappa stavilsini, telja orðini og kanna, hvar í setninginum orkuorðið liggur. Teir hoyra skjótt, um ein linja er ov long, ov stutt ella bara torfør at syngja.
Rím er ein møguleiki, men ikki eitt krav. Vit leggja dent á góðar myndir, livandi orð og eina greiða frásøgn. Samstundis fáa børnini eina natúrliga venjing í føroyskum máli, stavseting og orðavali. Áhugin fyri málinum veksur, tá børnini sjálvi brúka tað til at skapa nakað, sum onnur kunnu syngja.
Sjálvstøðugt arbeiði og felags skapan
Næmingarnir kunnu skriva hvør sær, í pørum ella í smærri bólkum. Summi vilja byrja við einum kóri, sum øll kunnu syngja við upp á, meðan onnur hava hug at skriva eitt stutt ørindi. Henda fjølbroytni gevur pláss fyri ymiskum arbeiðsháttum og ymiskari menning.
Í arbeiðinum læra børnini at taka ábyrgd av egnum hugskotum og samstundis taka ímóti íblástri frá øðrum. Á sjálvstøðugum arbeiðstíma fáa tey royndir við at velja, raðfesta og arbeiða víðari, eisini tá ein loysn ikki kemur beinanvegin. Tað er ein týdningarmikil partur av sangskrivingini at kunna broyta, strika og byrja umaftur.
Tá tekstur og lag møtast
Ein tekstur fær nýtt lív, tá hann verður sungin. Vit royna ymisk løg, ferð og styrki, og børnini merkja, hvussu sama orð kann ljóða heilt ymiskt alt eftir lagnum. Summi hugskot verða til ein friðarligan sang, onnur fáa eina livandi rútmu, sum bjóðar til rørslu og felagssang.
Tað er ikki neyðugt, at allir næmingar spæla á ljóðføri. Ein kann finna upp á orð, ein annar kann klappa rútmun, og ein triði kann syngja eitt lag. Harvið verður tónleikurin eitt felags arbeiði, har øll kunnu hava eina uppgávu og síggja, hvussu teirra íkast ávirkar endaliga úrslitið.
Mentan og sangur úr nærumhvørvinum
Føroyskur sangur hevur ein serligan leiklut í skúlanum. Í tekstunum kunnu vit brúka orð og myndir úr okkara egna landslagi, søgu og gerandisdegi. Børnini kunnu skriva um fjøll, hav, grindabátar, bygdagøtur, dans, familju og tey smáu løtuna, sum geva Føroyum serligan dám.
Vit knýta eisini sangskrivingina at møtum við fólki, sum arbeiða við føroyskum máli, tónleiki og siðum. Slík vitjan gevur børnunum innlit í, hvussu mentan verður varðveitt og ment víðari. Í hesum sambandi kann frásøgnin um føroyska mentan í verki geva íblástur til nýggjar tekstir og nýggj hugskot.
At deila, lurta og framføra
Tá ein tekstur er um at vera liðugur, lesa vit hann upp ella syngja hann fyri bólkinum. Tað kann kennast spennandi, men vit venja okkum við at lurta við virðing og geva uppbyggjandi afturmeldingar. Vit tosa um, hvat riggar væl, og hvar ein setningur kanska kann gerast greiðari ella lættari at syngja.
Ein sangur kann enda á einari samkomu, á einum framførsludegi ella í einari lítlari løtu í skúlastovuni. Sjálv framførslan er tó bara ein partur av arbeiðinum. Tað týdningarmesta er, at børnini hava verið við í allari tilgongdini og kunnu kenna stoltleika av einum verki, sum tey hava skapað saman.
Frá fyrsta hugskoti til liðugan sang
Sangskrivarastovan gevur børnunum eina greiða arbeiðsgongd, men hon er altíð opin fyri nýggjum leiðum. Ein einstøk mynd kann broytast til eitt ørindi, eitt klapp kann gerast til ein kórpartur, og ein stutt frásøgn kann fáa lag. Vit fylgja áhuganum hjá børnunum og laga arbeiðið eftir aldri, royndum og orku.
| Stig í arbeiðinum | Hvat børnini gera | Hvat tey venja |
|---|---|---|
| Hugskot | Finna evni, orð og myndir | Forvitni og orðfeingi |
| Fyrsti tekstur | Skriva setningar og ørindi | Mál og frásøgn |
| Rútma | Klappa og royna ymiskar linjur | Lurting og timing |
| Lag | Finna tóna og ferð | Tónlistarligt skap |
| Samstarv | Deila hugskot og broyta tekstin | Samskifti og ábyrgd |
| Framførsla | Syngja fyri øðrum | Sjálvsálit og felagsskapur |
Í hesum arbeiðinum síggja vit, hvussu læring kann vera bæði djúp og stuttlig. Børnini menna mál, hugflog, samstarvsevni og dirvi, samstundis sum tey skapa nakað, ið hoyrir teimum til. Á heimasíðu Frískúlans ber til at lesa meira um skúlan, virksemið og tær mongu leiðirnar, sum geva børnunum møguleika at læra við høvdinum, hondunum og hjartanum.
Vit gleða okkum til at hoyra fleiri nýggjar røddir, nýggj rím og nýggj løg. Við sangskrivarastovuni fáa børnini eitt trygt stað at skapa, syngja og deila, og hvør nýggjur tekstur verður eitt lítið prógv um, hvussu nógv kann spretta úr einum einfaldum hugskoti.
