Ein vitjan á Føroya Náttúrugripasavni gevur børnunum møguleika at koma tættari føroysku náttúruni. Tá ið næmingar síggja dýr, plantur, steinar og aðrar leivdir úr náttúruni, verður tað lættari at knýta skúlalæru saman við veruligum upplivingum.
Á Frískúlanum í Havn verður dentur lagdur á eitt trygt og forvitnisligt læringsumhvørvi, har børnini sleppa at kanna, spyrja og hugsa sjálvstøðugt. Ein útferð á náttúrugripasavnið passar væl til henda hugsunarháttin, tí vitjanin gevur rúm fyri bæði fakligari vitan, felagsskapi og gleði.
Áðrenn farið verður avstað, kunnu børnini fáa eina stutta kunning um savnið og tosa um, hvat tey vænta at síggja. Soleiðis verður útferðin ikki bara ein túrur burtur úr skúlanum, men ein partur av eini størri lærutilgongd.
Í skúlastovuni arbeiða børn ofta við orðum, tekningum og myndum. Á savninum fáa tey møguleika at síggja veruligar framsýningar og lutir, sum vísa, hvussu fjølbroytt føroyska náttúran er. Tað kann vera ein fuglur, ein fiskur, eitt súgdýr, ein steinur ella ein plantupartur, sum fær eitt hugtak úr undirvísingini at kennast meira livandi.
Ein slík vitjan kann eisini vekja áhuga fyri teimum smáu smálutunum. Hvussu er eitt dýr lagað til at liva í sjónum? Hví vaksa ávísar plantur á klettum? Hvussu kunnu vit skilja, at náttúran broytist við árstíðunum? Næmingarnir læra við at eygleiða, samanbera og seta orð á tað, teir síggja.
Ein góður námsferðadagur hevur ofta eina greiða uppbygnað. Fyrst fáa børnini eina frágreiðing um savnið og um, hvussu tey kunnu arbeiða við framsýningunum. Síðani kanna tey í smærri bólkum, har tey leita eftir serligum eyðkennum og tosa um tað, tey finna.
Lærarar kunnu geva børnunum einfaldar uppgávur, sum hóska til aldur og førleika. Tey kunnu til dømis finna eitt dýr, ið livir í Føroyum, tekna ein lut, lýsa litir og skap ella greiða frá, hvussu ein liviháttur hongur saman við umhvørvinum. Uppgávurnar hjálpa teimum at halda fast í eygleiðingunum uttan at taka frælsið frá teimum at undrast.
Tá ið børnini seinni koma aftur í skúlan, ber til at arbeiða víðari við upplivingini. Næmingarnir kunnu skriva stuttar frásagnir, gera felags plakatir, tekna eitt náttúrumotiv ella greiða flokkinum frá einum lut, sum gjørdi serligt inntrykk.
Ein vitjan uttan fyri skúlan gevur eisini møguleika at styrkja felagsskapin. Børnini skulu ganga saman, lurta eftir boðum og vísa hvørjum øðrum ans. Í bólkaarbeiðinum fáa tey venjing í at býta uppgávur, bíða eftir hvørjum øðrum og virða ymisk sjónarmið.
Trygd og trivnaður eru ein natúrligur partur av degnum. Tá ið karmarnir eru greiðir, kunnu børnini kenna seg trygg og brúka orkuna upp á at læra og kanna. Tað er eisini umráðandi, at øll sleppa framat, bæði tey, sum skjótt seta spurningar, og tey, sum fyrst vilja hyggja og lurta.
Á heimasíðu Frískúlans kunnu foreldur og onnur fáa meira at vita um skúlan, námsfrøðina og virksemið, sum stuðlar undir bæði fakligari og sosialari menning. Útferðir sum henda vísa, hvussu læring kann fara fram í øðrum umhvørvum enn í skúlastovuni.
Náttúrugripasavnið kann geva børnunum eina kenslu av, at náttúruvísindi ikki eru nakað fjart ella torført. Vitanin byrjar ofta við einum einföldum spurningi: Hvat er hetta? Hvar livir tað? Hvat etur tað? Hví sær tað soleiðis út?
Tá ið næmingar sleppa at seta sínar egnu spurningar, verða teir virknir luttakarar í læringini. Lærarin kann hjálpa teimum at finna svar, men eisini vísa á, at ikki allir spurningar verða svaraðir beinanvegin. Tað er í lagi at vera forvitin og halda fram at kanna.
| Partur Av Degnum | Hvat Børnini Fáa Burturúr |
|---|---|
| Fyrireiking í skúlanum | Orð, hugtøk og væntanir um føroyska náttúru |
| Kanning á savninum | Eygleiðing, samanbering og nýggj vitan |
| Arbeiði í bólkum | Samstarv, samskifti og ábyrgd |
| Samrøða eftir vitjanina | Endurgeving, tulking og persónligar upplivingar |
| Kreativ uppgáva | Møguleiki at vísa læring við teksti, mynd ella frásøgn |
Náttúran er ein týdningarmikil partur av føroyska samleikanum. Hav, fjøll, fuglalív, seyður, plantur og veðurlag eru ikki bara evni í eini náttúrufrøðibók; tey eru eisini knýtt at søgum, arbeiði, máli og siðum. Tí kann ein savnsvitjan gerast ein brúgv millum náttúrufrøði, søgu og føroyska mentan.
Í skúlanum ber til at knýta vitjanina saman við sangi, upplestri, handverki og frásøgnum. Børnini kunnu arbeiða við myndum av føroyskum dýrum, læra nøvn á plantum ella skapa lutir úr tilfari, sum minnir á náttúruna. Soleiðis verður læringin fjølbroytt og gevur pláss fyri ymiskum evnum og áhugamálum.
Felags mentanarligar løtur hava eisini stóran týdning í gerandisdegnum. Eitt dømi er føroyskt dansikvøld, har børnini kunnu uppliva føroyskan dans og felagsskap á ein annan hátt. Slík tiltøk kunnu saman við eini vitjan á náttúrugripasavninum geva børnunum eina sterkari kenslu av at hoyra til.
Ein góð námsuppliving kann halda fram leingi eftir, at vitjanin er liðug. Næmingarnir fara kanska heim við einum nýggjum spurningi, einum serligum myndaminni ella einum hugskoti um, hvussu náttúran kann verjast. Tá ið skúlin tekur støði í hesum upplivingum, verður vitanin fest í bæði minnið og gerandisdagin.
Lærarar kunnu brúka høvið til at tosa um ábyrgd okkara mótvegis náttúruni. Hvat kunnu vit gera fyri at verja fuglar og plantur? Hvussu ávirka rusk, veðurlag og mannaferð náttúruna? Hví er tað týdningarmikið at kenna tað, sum vit vilja ansa eftir? Slíkar samrøður geva børnunum bæði vitan og virðing.
Ein dagur á Føroya Náttúrugripasavni kann tí vera nógv meira enn ein framsýning. Hann kann verða byrjanin til nýggj hugskot, samrøður og arbeiði í flokkinum. Við at sameina eygleiðing, felagsskap og skapandi uppgávur fáa børnini eina læring, sum er bæði nærverandi og meiningsfull.
Frískúlin í Havn bjóðar foreldrum og áhugaðum at lesa meira um skúlan og síggja, hvussu tryggar karmar, virkin læring og føroyskt mentanarlív verða flættað saman í gerandisdegnum. Eitt gott næsta stig er at fylgja við í virkseminum og kanna, hvussu børnini kunnu fáa fleiri upplivingar, sum vekja forvitni fyri náttúru, mentan og hvørjum øðrum.