Vitjan av føroyskum vísindamanni við royndum
Frískúlin í Havn er ein sjálvstøðug skúli, har børn og foreldrar samstarva um trivnar, læring og virksemi. Skúlin skapar einam tryggum og hugsamum umhvervi, har túming, ásending og gleði í læringini telja. Børnini fáa eitt nærri at kanna vøru og føroyskt umhverfi, tá tey spyrja, hyggja, mæta og taka próvar. Ein vitjan av føroyskum vísindamanni við royndum førir hana fram í einari stuttari, merksigari og samrøðis gongd. Nyggjur Matsedil Vid Lokalum Mati A Skulans Koki.
Høvðsmaðurin í vitjanini er at gera undirvísindi kent og føroyskt. Hann skal bjóða børnini eitt føroyskt evra at gera, útgreina eina fyrir spurning og brúka orðin og hugsanirnar, sum vitanin bygdi upp gjøgn ár. Samtalan skal eisini handle um, hví niðurhald, reynsla og læring ofta føroyskt hvør saman. Bornini Laera At Nyta Tokn I Undirvisingini.
Í Frískúlin í Havn er vitjanin eisini ein møguleiki at styrkja samband millum heima, føroyskum mati og føroyskum list. Barnið fær eitt nærri at hyggja eftir sambandinum millum kunnskap, dagligu lívi og føroyskum kultur. Tað er við sjálvstøðugri samstarvsending, at vitanin verður ein lærdómur, sum børnini kunna bera med sér.
Frá hugsan til handa roy
Fyrsta evra í vitjanini er at samanblanda føroysk orð, nærri hygging og henda at gera. Tað krevst ikki stórar tøknar heldur; ein lítil spurning, ein einfaldur lutur og føroysk nógv av orðum og hugsanir eru nógv. Øll børn taka ein part í gongdini, og eingin skal sitja passivur.
| Hvat evran ger | Í vitjanini | Í dagligu skúlalívi |
|---|---|---|
| Hugsa | Ein føroysk spurning setir ramman | Lærdómsøki leggja upp til nýggjar spurningar |
| Royn | Handa roy, próvar og mælingar | Smáar royndir í økrum og úti |
| Greina | Vísindamaðurin sýnir arbeiðsøkið | Barnið leggja fram sínar hugsanir |
| Framhald | Nýtt evra bygst úr royndini | Týðningarmiknir døgmar úr skúladøgum |
Í vitjanini fær eiga føroyska mál eitt særøst týðní, tá tey læra at nýta føroysk orð til at lýsa orðum og hugsanum. Børnini kunna leggja til egnar hugsanir, røra tey í føroyskum orðum og visa tey í einum lítið føroyskum samstarvi. Henda teningin hjálpar teimum at skilja, at nýggjur lærdómur byrjar við at lura, og at svørini ofta eru fleiri.
Vísindi í húsinum og uttanfyri
Mat og matur eru ein týðningarmiknil partur av dagligu lívi, og har liggja fleiri vitbundnir spurningar. Tað ber eisini at hyggja eftir, hvat børn eta, hvar maturin kemur, hvussu landbúnaður virkar, og hvør týðning matvekslið hevur fyri orsøk og heilsu. Í greinini um [nýggjur lokalur matsedil] á skúlans koki er víst, hvussu føroyskir matarøkir og lokalt rættland kunna koma inn í skúlamat.
Vísindamaðurin kann hjálpa børnunum at skilja millan orsøk og fylgja í føroyskum landbúnaðararbeiði, matsal og heilsu. Eitt lítil kort yvir føroyskar vøruveðir, kombinaðað við upplysingar um vøru og veðri, gevir børnunum grunnlag at spyrja og halda fram. Samtalan skal eisini nakað at læra, at lokal føroyskt ráð eru vitbundin, og at matreyðskapur og varðveksla av heimablídni týna saman.
Vísindi eru eisini nær við kláðabúskap, hús, veður og ferðing. Umframt fysiskar mælingar kunna børn læra at gera orð fyri føroyskar støðir, útgreina møguligar orsøkir og taka støð við, hvønn týðning umhvervin hevur fyri dagligu lívið. Í greinini skal eisini røttat um føroyska vitanina, sum føroyskt fólk hevur savnað gjøgn ævir, og hóroyn tað framvegis virkar í týðningarmiknum føroyskum virksemi.
Tøkn, skap og føroysk menning
Tøkn eru ikki bert vitbundin; tær kunna eisini vera kønn. Í einari grein um [tøkn í undirvisingini] verður greidd, hóroyn leika, teyta og gera kunna hjalpa børn at skapa søgur, finna nýggjur løysnir og byggja eitt evra. Vitjanin knýtir hetta samband til føroyskt listarbeiði, har føroyskt orð, mál og list verða nærvi.
Í føroyskum høndverki liggja nógv lærdómsøki: børnini mæta, hyggja eftir møtrik, skilja mun og móðan og finna samband millum form og funktión. Í føroyskum dansi og söng liggja takt, hædd, rytmi og samstarv. Bókadagar og skúlaføroingar kunna eisini verða vettvang fyri orð, mynd, ljóð og tekst, sum børnini hava orsakað saman.
Vísindamaðurin skal eisini nakað at læra. Tá hann hyggur føroyskum list, føroyskum orðum og søgu um heim, fær hann nýggjar innsiktir í hví, hvussu vitanin verður skapt. Samstarvið listarfólk, lærarar og foreldrum gerir vitjanina til eitt lærdómsøki, sum nær út fyri einstaka fag.
Evro at føroyskum evrum
Ein vitjan førir eitt evra út fyri klassa og lærdómsøkið. Føroysk spurning, ein henda roynd og ein samtalan við barnið sjálvt gøra undirvísindi konkret. Samstarv millan heima og skúla er eisini týðningarmiktil, tí at barnið fær spurningar úr dagligu lívi, medan vitanin fær nýgg orð, ið hon kann leggja fram.
Evru fyri vitjan:
- Skriva eina føroyska spurning, sum barnið sjálvt hevur hugsað.
- Skeema ein lítil roynd, ið kann gjøgast við løgum úr heimilívi.
- Spor, hví føroyskt mat er ein týðningarmiknil partur av heimilívi.
Evru eftir vitjan:
- Baka eina rétt, sum vitnin vitja føroysk.
- Mynda eitt evra úr einum námsværki.
- Skriva fýra orð um eina týðningarmikna tilsktild.
Í dagunum eftir vitjanina kann lærarin leggja ein kort samtal í skúlin. Børnini velja eina týðningarmikna tilsktild, leggja fram eina aðra løysing og gera eitt lítið evra saman. Síðan verða svörini við føroysk orð, mynd og føroyskt samstarv, og lærarin leggja til, hvat næsta skúli evra kann verða.
Vitjanin styrkir læring og samstarv
Vitjanin skal taka eitt ljóst plás í skúlaárinum. Hún gevur børnunum beintan møguleika at høra um føroyska fróðskap, týðningarmiknar tilsktildir, føroyskt mál og føroyskan dagaljub. Vísindamaðurin fær eisini eina góðan øki at læra, og skúlin fær samsvar við sínar upplevingar við undirvísindi, kunst og menning. Vitjanin tengir saman tað, sum vitanin hevur verið í føroyskum orðum, og tað, sum nýgg fólk nær.
Dagur og evra verða kunna at finna í skúlakalendaranum, og Frískúlin í Havn skipar eisini fleiri fróðskaparvirksemi umvegin vitjanina. Foreldrar og børn eru boðið at koma at vitjanina, leggja eitt spurning fram og taka part í samtalunum um undirvísindi í dagligu lívi. Velkomin at gera føroyska fróðskap saman.
