Á Frískúlin í Havn føroysku børnini læra føroyskt, men tey skapa eisini søgu um tey sjálv. Í eitt verk skriva tey egnu ævintýr við myndum, har tey velja høvðpersón, stað og rættan. Myndirnar gøra orðið sjáan og hjálpa teimum at finna vegin gjøgn søguna.
Ein tryggur, stimilandi og virðsamur skúlaheimur gørir hetta møguligt. Barnið fær røtt til at próeva, feila og yrkja seg, meðan lærarar og vinir styðja framhaldin. Tey læra eisini, at føroyskt mál, skapandi verk og gleði í læringinum passe saman.
| Atriðið | Myndarævintýr | Tekstarrævintýr |
|---|---|---|
| Høgni | Myndin førir eyga og hug | Teksturin førir tankar og skild |
| Uppbygging | Ein gongur við føroyskum orðum | Fleiri smáhendingar skapa spennu |
| Føroyskt mál | Týðandi orð og lýsingar | Greitt søguform og nær høgend |
| Skapandi verk | Myndin opnir nýggjar leiðir | Teksturin nýggjar orðatøg |
| Áhugi | Boð og leið hjá barninum | Orð og orðatøg hjá barninum |
Barnaskrivingin byrjar oft við eitt samtal um ein dag, ein uppleving ella eit óðrum. Børnini velja, hvat tey vilsi at gera hesin og hvat søgan skal siga. Tey blanda fantasi við dagligt lív, síggja føroyskt landskap, hafn, garð ella fjøll, og soðan tekur søgan form.
Týdningarmiktið er, at vitjan av eldri borgarum gevur børnunum orðaløg, ið flyta týðisligar minningar, føroyskar søgur og søgur úr daglegum lívi til orða. Sambandið millan orðum, sleppi og myndum styrkir skrivingina og gøra hana nærri føroysku árbeiðinum.
Í verkunum mega orð, persónan og umhvørvið verða til saman. Tá myndin og teksturin nýta sama orð, føroyskar minningar og føroyskt dagalívi, verður søgan sjáan fyri barnið sjálvt. Þetta hjálpar barninu at finna sí egið sjónarhorn og gøra egnar upplevingar til týðan part av skúlalívinum.
Á fyrsta stigi hyggir lærarin saman við barnið um høvðpersón, mál og stað. Spurningar hjálpa barninu at greina, hvat ein høvðpersón ger, hvat er helst og hvat ævintýrið skal enda á. Børnini kunnu eisini velja, um søgan skal vera fræh, ódømir, gö-gøt ella føroysk.
Seyðan skriva tey eitt uppkast, seta myndirnar við tekstin og gera eina nýggja endurskriving. Tá hyggja tey aftur á, hvat myndin sigir, og tekstur og mynd verða ofti betri saman. Myndskápið er eisini partur av ferðini, tíðan þar ið barnið fær at royna nýggjar teknir og síðani velja tað, ið virkar best.
Tíðin varð styrkt av løgum, sum lærarar visa fram list í skúlaheiminum. Børnini sá, at list er meiri enn eitt endaligt úrslit: hon kan vera á ferð, og feilin kunna læra barnið nýja leið. Tað styrkir alla skapandi vinnu í klassinum.
Myndin hevur týðandi uppgávt í verknum. Hon kann visa stáð, føroyskt dagalív, orð fyri orð, ella gera eit avbrikkið, sum teksturin annars ikki fær út. Børnini nýta ymsar teknar: blýant, lit, klæði, pappír og digitalar myndir. Illustreringin hjálpar teimum at síggja søguna uttanfyri orðini.
Fyri søguna kunna tey velja:
Myndin skal eisini gera tey fyri meg at síggja søguna uttanfyri orðini. Að beringsat láta hana týðandi hjálpar teimum at fá eitt heilt yvirblik yvir hendingarnar.
Fyri myndina er nyttugt at hava:
Tá arbeiðið gerast, lærir barnið at sjá sambandið millan orð og form. Myndin førir eyga, teksturin førir skild, og saman skapa tey eitt heilt verk. Tað er eisini íð framhaldin førir nýggjar hugmyndir fram, ið eru týðandi fyri eina stóra søgu.
Føroyskt mál fær djúpan týðing í verkunum. Børnini velja orð, sum eyga vind, sjór, tær og føroyskar søgur, og tey læra, at ein nákvæm lýsing oftar sagtir meiri enn ein lang setning. Munnligar søgur, songur og dansur nýta seg eisini orð, rødd og hædd, sum flyta skap til nýggjum myndum.
Verkini kunna eisini bera heimin inn í skúlan. Í einum av verkunum liggur ein kortlærdómur um, hvussu Føroyar á kortinum liggja millan onnur land. Tá læra børn, at føroyskt evni kann vera útgangsstøð fyri at spyrja um verð, náttúra, mentan og dagleg lív í øðrum landum.
Samhengið við føroyska mentan er týðandi. Handverk, føroyskur sangur, dans, bogadagar og skúlasýnir kunna allar verða partur av verkunum. Eitt barn kann teyma eina føroyska dansi í eitt ævintýr, og eitt annarrt mala eina gøta, sum teksturin og myndin skulu framvísa. Svør ein føroyskur songur kann eisini fáa nýggja týðing í søguni.
Í tryggum og virðsamum umhvervi fær barnið hug til at próeva nýtt og taka medal. Lærarin viðger eina meting, sum hyggjer eftir framhaldi, skapandi móti og evni til at skriva ein týðan tekst. Slíkt viðmæli gørir ferðina trygga og lærir barnið at nýta feil sum lærdóm.
Uppkast, myndir, dagbøkur og endaligt verk kunna liggja í eini samling. Saman sýna tey, hvussu hugmyndin hevur vaxið, hvat varð broytt og hvat lærdómur hevði vunnið. Sligt framhald gørir læringin sjáan og letur børnini taka eigin ansvar.
Samskapt er eisini partur av skapandinum. Børnini mega leggja mynd saman, skriva føroyskt í týðandi orð og hava lærarar, fjølskyldur og gestfólk at hyggja verkini. Á skúlasýnum fær hvørt verk ein alvrugan rømm, har fólk viðfylgir framhaldinum í orðum og myndum.
Í slíkum verkum vøru tey føroysk orð, sett tey føroyskar søgur um tey sjálv og fólk í umhvervinum vakaði um skap þeirra. Orð, myndir, mál og samstarv eru týðandi partar av einum sterkum dagalívi, har børn vaksa, læra og gleða seg.
Foreldrar, ið vilda at barn teyra farið í einum sterkum og skapandi læringarheim, kunna kunnugera Frískúlin í Havn, dagalívið og tilmeldingarnar. Vitjanir á skúlanum geva tíð til at ítrúplað føroysk skap, samstarv og gleði í læringinum, áðrenn nýgg børn taka pláss.
Vit Frískúlin í Havn á einum vitanardegi, ella kontakt skúlan fyri upptøku nýggs barns. Í Frískúlin í Havn fær hvøtt barn pláss at skapa, voksa og gleða seg í einum tryggum og stimilandi skúlaheimi.