Skúlans áramarknaður við børnaverkum og handverki

Áramarknaðurin á Frískúlanum í Havn er ein dagur, har hugflog, arbeiðsgleði og felagsskapur fáa rúmd. Næmingarnir vísa fram tað, tey hava skapað í skúlanum, og gestir fáa høvi at síggja, hvussu læring kann taka skap í litum, tilfari, orðum, sangi og hondum.

Tiltakið sameinir skúlalív og lokalsamfelag í einum hugnaligum umhvørvi. Børnini eru virknir luttakarar, meðan foreldur, ommur og abbar, vinir og onnur gestafólk fáa eina livandi mynd av gerandisdegnum á skúlanum. Tað er eisini ein góður møguleiki at hitta onnur og kenna seg sum part av felagsskapinum.

Í arbeiðinum fram ímóti áramarknaðinum sleppa næmingarnir at royna ymisk arbeiðshættir. Tey tekna, mála, klippa, seyma, smíða og endurnýta tilfar. Samstundis venja tey seg í at samstarva, greiða frá egnum verkum og taka ábyrgd av einum felags tiltaki.

Skapanargleði í gerandisdegnum

Børnaverkini eru ymisk, tí børnini hava ymisk áhugamál, førleikar og hugskot. Summi arbeiða nágreiniliga við mynstrum og smálutum, meðan onnur leggja dent á frítt skapandi litir og stórar rørslur. Á marknaðinum fær hvør næmingur høvi at síggja, at egna arbeiðið hevur virði.

Handverkið knýtir hug og hond saman. Tá eitt barn ger eina træmynd, eina bundna lut ella eina mynd úr endurnýttum tilfari, lærir tað at leggja til rættis, royna seg fram og loysa trupulleikar. Mistøk verða ein natúrligur partur av arbeiðinum, og næmingurin fær royndir við at broyta ætlanina, til úrslitið kennist rætt.

Á skúlanum verður eisini lagt upp fyri, at siðir og mentan kunnu vera ein partur av skapandi læring. Føroysk mynstur, søgur, sangir og gamlir arbeiðshættir kunnu geva íblástur til nýggj verk. Soleiðis verður handverkið ein brúgv millum søguna og tað, børnini sjálv skapa í dag.

Læring í felagsskapi

Ein áramarknaður verður ikki til av einum einstøkum arbeiði. Næmingarnir mugu tosa saman um litir, uppgávur, framsýning og sølu. Tey læra at bíða eftir hvørjum øðrum, lurta eftir hugskotum og finna felags loysnir. Hetta styrkir sosialar førleikar, sum hava týdning bæði í skúlanum og uttan fyri skúlagátt.

Samstarvið sæst eisini, tá børnini fyrireika borð, skelting og framløgur. Summi vilja bjóða gestum vælkomnum, onnur vilja greiða frá, hvussu ein lutur varð gjørdur. Onnur taka sær av sangi, dansi ella stuttum framførslum. Á henda hátt verður hvør næmingur partur av degnum á sínum egna hátt.

Samskifti hevur stóran týdning í øllum arbeiðinum. Í eini frásøgn um málmenning og føroyskt teknmál fáa børnini eisini innlit í, hvussu orð og tekin kunnu brúkast til at skapa felagsskap og tryggleika. Tað minnir okkum á, at øll skulu hava møguleika at verða hoyrd og skilja tað, sum fer fram.

Ein opni skúlin fyri øll

Áramarknaðurin gevur foreldrum og øðrum gestum høvi at koma inn í skúlan og síggja arbeiðið hjá børnunum. Í staðin fyri bara at hoyra um undirvísingina, kunnu tey síggja verkstøð, framsýningar og næmingar, sum greiða frá sínum egna arbeiði. Tað ger sambandið millum heim og skúla sterkari.

Eldri fólk í nærumhvørvinum kunnu eisini geva tiltakinum serligt innihald. Teirra frásagnir um leik, arbeiði, jólahald og handverk fyrr í tíðini kunnu geva børnunum nýggjan íblástur. Ein vitjan av eldri borgarum vísir, hvussu samrøður millum ættarlið kunnu gera læringina meira livandi og persónliga.

Tá børnini hitta fólk við ymiskum royndum, læra tey at seta spurningar og lurta við virðing. Samstundis fáa gestirnir innlit í, hvussu børn í dag arbeiða við mentan, skapan og felags ábyrgd. Áramarknaðurin verður tí eisini eitt stað, har ymiskar ættarlið og lívsroyndir møtast.

Verkstøð, mentan og framløga

Fyrireikingarnar kunnu fevna um nógv ymisk verkstøð. Í einum rúmi arbeiða børnini kanska við pappíri, leiri og litum, meðan onnur gera smærri lutir úr træi, seyma ella binda. Endurnýtsla kann verða ein partur av arbeiðinum, so gamalt tilfar fær nýtt lív og børnini hugsa um virði og umhvørvi.

Mentanarliga innihaldið gevur degnum eina serliga dám. Føroysk kvæði, felagssangur, dansur og handverk kunnu verða løgd saman við nútímans hugskotum. Bókadagar og upplivingar við søgum kunnu eisini seta orð á tað, sum børnini skapa. Soleiðis verður áramarknaðurin meira enn ein framsýning av lutum; hann verður ein framløga av tí, skúlin leggur dent á.

Ein góður framløguháttur hjálpir gestunum at skilja arbeiðsgongdina. Ein lítil tekstur við hvørjum verki kann siga, hvat barnið ætlaði, hvørji amboð vórðu brúkt, og hvat var torført. Tá børnini sjálv greiða frá, venja tey bæði mál, frásøgn og sjálvsálit.

Tryggur karmur og felags ábyrgd

Ein tryggur karmur ger tað lættari hjá børnum at vísa síni verk fram. Tey skulu kunna gleða seg um tað, tey hava gjørt, uttan at kenna trýst um, at alt skal vera fullkomið. Tí er tað arbeiðsgongdin, forvitnið og royndin, sum hava størstan týdning.

Foreldur og starvsfólk kunnu hjálpa við at skapa ró og greiðar karmar. Tað kann vera við at skipa borð, seta verkini væl upp og gera tað lætt hjá gestum at finna fram. Børnini kunnu tó fáa veruliga ábyrgd, so tey kenna, at marknaðurin er teirra tiltak og ikki bara nakað, vaksin hava gjørt fyri tey.

Eisini er týdningarmikið at tosa um trygd og ábyrgd á netinum, tá børnini arbeiða við myndum, kunning og talgildum tilfari. Tey kunnu læra at meta um, um ein síða er álítandi, og at vera varin við tilboðum, sum royna at fáa tey at trýsta ella deila upplýsingar. Eitt dømi um nettilboð kann nýtast sum grundarlag fyri eini samrøðu um kritiska hugsan og trygga netnýtslu, uttan at børnini sjálv skulu brúka slíkar tænastur.

Virksemi	Tað læra næmingarnir	Tað uppliva gestirnir
Børnaverk og myndir	At arbeiða skapandi og vísa egnar tankar	Ein litríka og persónliga framsýning
Handverk úr træi, toyi og endurnýtslu	At brúka amboð, arbeiða neyvt og loysa trupulleikar	Nýggjar lutir við søgu og arbeiðsgongd
Sangur, dansur og framførslur	At samstarva og standa fram fyri øðrum	Ein livandi mynd av mentanarlívinum
Samrøður við gestir	At greiða frá og lurta við virðing	Nærleika millum børn, heim og lokalsamfelag
Framløga og søla	At taka ábyrgd og skipa eitt felags tiltak	Ein hugnaligan dag við felagsskapi

Komið á áramarknaðin á Frískúlanum í Havn og upplivið, hvussu børnini skapa, læra og samstarva. Við tykkara stuðli fáa tey mót at vísa verkini fram, greiða frá sínum hugskotum og kenna gleðina við at skapa nakað, sum onnur kunnu njóta.