Nýggj ljóðbókarøð gevur lesingini nýtt lív

Á Frískúlanum í Havn verður bókin sædd sum ein týdningarmikil lykil til bæði vitan, hugflog og felagsskap. Tá ið børn lesa saman, lurta eftir søgum og sleppa at tosa um tað, tey uppliva, verður læringin livandi og persónlig. Tí hevur skúlin ment eina nýggja bókasavnsrøð við ljóðbókum, sum gevur næmingum fleiri møguleikar at finna gleði í frásagnum.

Ljóðbøkur kunnu brúkast á nógvum ymiskum stigum. Summi børn hava gleði av at lurta, meðan tey fylgja við í prentaða tekstinum. Onnur hava brúk fyri einum róligum inngangi til lesingina, har rødd, tónalag og ferð hjálpa teimum at skilja innihaldið. Á henda hátt verða bókasavnið og ljóðbókin ein stuðul fyri bæði sjálvstøðuga lesing og felags arbeiði.

Skúlans nýggj bókasavnsrøð við ljóðbókum er tí ikki bara ein samling av upptøkum. Hon er ein virkin partur av undirvísingini, har orð, myndir, ljóð, samtala og uppliving skapa eina heild. Næmingarnir fáa høvi at møta ymiskum tekstum og finna sín egna máta at nærkast teimum.

Hugurin at lesa fær fleiri dyr

Ein góð lesiuppliving kann byrja á ymiskan hátt. Eitt barn verður kanska drigið inn í eina søgu av permumyndini, eitt annað av einum áhugaverdum persóni, meðan eitt triðja fyrst verður fangað av røddini hjá tí, sum lesur. Við ljóðbókum verður inngongdin breiðari, tí næmingurin kann byrja við at lurta og síðani lata tekstin fylgja við.

Ljóðbøkur geva eisini møguleika at arbeiða við orðatilfeingi og framburði. Næmingarnir hoyra, hvussu setningar verða bygdir upp, hvussu orðini ljóða, og hvussu ein frásøgn fær lív gjøgnum steðgir og dentir. Hetta kann styrkja bæði lesifatan og málsligan tryggleika.

Ljóð og tekstur í samspæli

Tá ið tekstur og ljóð verða brúkt saman, verða fleiri sansir virknir. Næmingurin sær stavirnar, hoyrir orðini og kann samstundis gera sær myndir av søgugongdini. Henda samansetingin kann vera serliga góð fyri børn, sum halda lesing vera torføra ella hava ilt við at halda fast í longri tekstum.

Lærarin kann velja at lata allan flokkin lurta eftir einum broti, steðga á og tosa um tað, sum hendir. Síðani kunnu næmingarnir lesa víðari sjálvir, arbeiða við nýggjum orðum ella tekna eina mynd úr søguni. Við hesum verður ljóðbókin ein byrjan til nógvar ymiskar læringsleiðir.

Ein røð við rúmd fyri øllum

Ein fjølbroytt bókasavnsrøð skal rúma ymiskum áhugamálum, aldri og lesiførleikum. Tí verða bæði stuttar og longri søgur, skaldskapur, frásagnir, faktabøkur og tekstir við føroyskum evnum týdningarmiklir. Næmingurin skal kunna velja nakað, sum kennist viðkomandi, spennandi ella hóskandi til dagsins huglag.

Frásagnir kunnu eisini geva næmingum møguleika at kenna seg aftur í øðrum lívum. Hetta styrkir samkenslu og forvitni, tí børnini fáa innlit í tankar, støður og umhvørvi, sum tey annars kanska ikki høvdu møtt. Í arbeiðinum við rithøvundum og bókum hevur skúlin longu víst, hvussu nógv ein livandi frásøgn kann geva, sum sæst í lesutímanum við rithøvundum.

Lesing sum felagsskapur

Bókin er ikki bara eitt amboð, sum hvør næmingur brúkar einsamallur. Ein søga kann savna ein flokk, skapa látur, undran og álvarligar samrøður. Tá ið næmingarnir lurta saman, fáa teir eitt felags útgangsstøði, og øll kunnu luttaka, eisini tey, sum ikki enn lesa langar tekstir sjálvi.

Eftir eina ljóðbók kunnu næmingarnir arbeiða á nógvar hættir. Tey kunnu endurgeva søguna, gera persónslýsingar, spæla eina hending, skriva ein annan enda ella tosa um, hvussu teimum dámdi frásøgnina. Soleiðis verður lesingin knýtt at talu, skriving, drama og skapandi arbeiði.

Frásagnir, mentan og staðbundin rødd

Føroyskar bøkur og frásagnir hava ein serligan leiklut í skúlanum. Tær geva børnunum orð og myndir úr egnum umhvørvi og vísa, hvussu føroyskt mál kann brúkast livandi og fjølbroytt. Samstundis kunnu útlendskar søgur víðka sjónarringin og geva innlit í onnur lond og mentanir.

Lesing kann eisini knýtast at teimum upplivingum, sum fara fram uttan fyri bókarúmið. Tá ið skúlin arbeiðir við náttúru, handverki, sangi ella dansi, kunnu tekstir og ljóðbøkur geva nýggj sjónarhorn. Í greinini um náttúruna sum lærara sæst, hvussu umhvørvið rundan um børnini kann gerast ein virkin partur av læringini.

Soleiðis verður tilfarið brúkt

Ljóðbøkurnar kunnu brúkast í lesitímum, í smærri bólkum, sum partur av verkætlanum ella í løtum, har næmingurin hevur tørv á friði og sjálvstøðugum arbeiði. Lærarin kann laga uppgávurnar eftir aldursbólki og førleika, so sama søga fær ymiskar inngongdir.

Ein týðandi partur er eisini at lata næmingarnar greiða frá sínum upplivingum. Hvat var áhugavert? Hvør persónur broyttist? Hvussu ávirkaði røddin, tónalagið og ferðin, hvussu søgan varð fatað? Slíkar samrøður menna evnini at lurta, hugsa og seta orð á egnar meiningar. Í hesum sambandi eru lærararnir greiða frá, hvussu teirra egnu royndir eisini mynda arbeiðið við børnum og læring.

Ein greiður vegur inn í lesingina

Ein ljóðbók kann vera eitt gott stig á leiðini móti sjálvstøðugari lesing. Næmingurin kann fyrst lurta eftir einum broti, síðani fylgja við í tekstinum og at enda lesa ein part sjálvur. Tað er eingin neyð at skunda undir gongdina; endamálið er at byggja áhuga og tryggleika stig fyri stig.

Leið	Hvat næmingurin fær burturúr	Dømi um arbeiðshátt
At lurta	Betri fatan av frásøgn og orðalagi	Lurta saman og tosa um høvuðshendingina
At fylgja tekstinum	Samband millum ljóð og stavir	Lesa við, meðan upptøkan spælir
At lesa sjálvur	Meiri sjálvsálit og lesiferð	Velja eitt brot og lesa tað fyri flokkin
At arbeiða skapandi	Dýpri fatan og persónlig íognan	Tekna, skriva, dramatisera ella endurskapa søguna

Við nýggju røðini verður bókasavnið eitt stað, har næmingar kunnu nema sær vitan, finna frið og deila upplivingar. Foreldur og næmingar eru vælkomin at fylgja við í arbeiðinum hjá skúlanum og kanna, hvørjar bøkur og ljóðbøkur hóska til teirra tørv. Á Frískúlanum í Havn er pláss fyri forvitni, røddum og lesigleði hjá øllum børnum.