Vit læra at gera føroyskan glasgerð við einføldum tólum
Í Frískúlin í Havn fara børn at kenna skapandi verk, sum gróka úr daglegum livi og føroyskum menning. Í einum tryggum og hægri vinnutíð mega børnini vera fróð, gera misting og finna nýggjar leiðir saman.
Ein føroysk glasgerð kan vera lítil, men hon ber stóra søgu. Litir, formir og motiv spegla fjøll, sjø, hús og fólk, og tíðin føroyskar søgur. Til at byrja træna vit einfalda verkfrøði við pappír, litplast, skeið og blek.
Evnið styrkir føroysk orð og menning, samstundis at nógv av formunum er kent í føroyskum orðum, fræði og søgum. Børnin æra at gera sín egin skap og bygga saman í einum føroyskum heimi, har list, handverk, dans og sangur er heimili.
Skapandi arbeiði gevur eisini børnunum ro, einhøv og gróð. Tey læra at lesa søgu í litum, hyggja eftir smáðenum og gera av teirra hugsi ein sjálvgóðan framlegging. Slið lærustundin á Frískúlin í Havn byggir á virksemi, umhending og gleði.
Føroysk glasgerð ber føroyskar søgur
Føroysk glasgerð fangar føroyskt landskap, løg og søgu í smáum formum. Blátt sjór, grønt land, brúnir klettar og hví hús skapa eina sterkan litaskrá, sum ber kunning um heimlandið. Ein føroysk glasgerð skal skilja seg frá almennum handverki við motiv, lit og føroysk orð.
Lesin og skapið nýtta hvør øki føroyskt orð, og Frískúlin í Havn hevir eisini hyllt altjóða bókmennadag við føroyskt mál, ljóð og føroyskar søgur. Tá børn lesa um føroyskar landskøg, landamøt og fólk, fæa tey nýggjar hugsanir til verk, sum tær sjálvi skapa.
Í skúlanum passa dans, sangur, handverk og framleggingar saman. Tíðin føroyskar søgur verða sjónavirkini í dansinum, á ljóðinum og í gjørunum. Hetta styrkir samhøvis mellan yrktandi lista, føroyska mál og tíðina, íð vit deili í skúlaborginum.
Frá hugsið til føroyskra litir
Fyrst velja børn eitt motiv úr føroyskum landskapi. Tað kann vera eitt hús, ein klettur, ein fiskur ella eit føroyskt orð, sum tey skilja. Tey teyna einar einføldar skitsanir á pappír og velja litir, sum passa til hugsinum.
Dá verða pappír og litplast klippt. Børnin skerpa fyri einum ramma og leggja litaplastini í leið, sum tey sjálvi hava teymað. Tætta føroyskar myldir upp nýggjast, tá tey gøra løg úr litum, línum og smáum formum.
Til síðast seta børnin stykkini saman, tey skriva føroyskar orð og gøra verkini klár. Skarpir og smáar frávik kunna verða partur av útsýninum og minna um at full töklist ikki er tann einasti vegur til góðari framleggingar.
Verkfølið skal vera trygt og einfalt
Ein verkætlan skal passa øllum, sum eru vi. Ein lærarin útskýrir verkørini og býr fram øki, har børnin arbeiða í smáum pørrum. Litir, skrift og formir verða samstarvaðar, so at hvørki tvey tríppir eins í føroyskum orðum.
| Verkføri | Virksemið | Trygg leið at nýta tað |
|---|---|---|
| Pappír | Setur upp grunn og ramma | Sniðið um fyri føroysk motiv |
| Litplast | Leggur lit og ljós á framleggingina | Litað áðrenn tað verður klippt |
| Blek | Teknaðir teykkir, skrift og detaljar | Vatnbaserað blek heldst á pappír |
| Skeið | Samanber formina | Veksnir føroyskar formler |
| Lim | Setur stykkini saman | Almilt lim, sum lærarin útskýrir |
Tryggar kær, góð ljós og ein róleg vinnutíð eru týdningarmikl. Børnunum skal lata vera nakað lætta, og lærarin skal hjálpa teimum at halda stýri við verkina. Vøruvalið skal vera einfalt, so at tann kunstuliga parturin fær rúm til at vaksa.
Tólamótið hjá børnunum
Einfaldar tólir kunnu eisini vera tøkur, ein týni ella ein laptop. Tær kunna hjálpa børnunum at finna myldir av føroyskum landskapi, føroyskum húsum og týðar føroyskar søgum. Netbókingar og ljósmyndir kunnu vekja hugsanir, men tær skulu ikki fara fram fyri allt skapandi arbeiðið.
Netið hevur eisini fylgdir, sum vit ikki økrum at føroyskt barn skal fylgja. Tá ið tann nýggja kasinó-bonus verður framstiltð, skal lærarar og foreldrar sjá fyri, at áhugi og lovtíð ikki verða ruggað. Góðar netvenjingar og samanhangi millan lærusted og skap eru týdningarmiklir.
Ein lærarin skal hjálpa børnini at skilja frá trúgum upplýsingum, reklame og fólksligum áhuga. eingin persónligar upplýsingar skulu verða tiknar frá einum uppsetingarstøð, og öll nýggjur tækni skal eftir upplegan. Tólin skal vera hjálp, ikki ein fjarstøða frá lærarinum.
Slik føroysk glasgerð fara vit frem
Vitjanin hjá føroyskum rithøvundir gevur børnunum móti, sum tey kunna knýta føroysk orð, fræði og søgur saman við skapandi verk. Fróðskap, songur og dans kunna leggja út skap, og ein framlegging fyri familjuni ger arbeiðið til saman.
Føroyskt orð, føroysk list og tryggar verkfrøði kunna fara saman í einum lærustund, sum børnin skapa sjálvi:
- Vel eitt motiv úr føroyskum landskapi, til dømis eitt hús, ein klettur eller sjór.
- Teyn einar einføldar skitsanir á pappír, áðrenn litplastinið verður klippt.
- Klipp litplastinið í smá stykki og leggja einhvør løkt rundar um.
- Set saman lit, form og skrift í ein føroyskan heim.
- Gev verkini føroyskan heiti, sum fortelur um føroyska náttúru eller føroyska søgu.
- Samanber verkini, lesið frá øðrum og enda við framlegging, songi eller dansi.
Samanhugi er kring føroyska málinum, tíðina í skúlanum og tíðina, hvør eitt verk fær í teirra eigara hend. Tá tey framleggja verkini, fáa tey eisini føroyskt orð fyri gjørdan dag, og tey skilja hvat orðinið kann týna at gera.
Frí tíð til at skapa í Frískúlin í Havn
Frískúlin í Havn hevir eitt ríkt mentarvirksemi, har føroyskt sangur, dansur, handverk og framleggingar møtast. Tann føroyska málskøldin og menningin verða ørvis gjørd, tá børnin nýta einfalda tól til at skapa ein søgu í litum og formum.
Foreldrar, børn og onnur fjølskyldu er komin at Frískúlin í Havn til at læra framleggingina, próva einfaldar tólur og skapa saman eina føroyskan glasgerð. Tað føroyska mál, menning og gleði vaksa í einum tryggum vinnuhøpi, har hvør eigarið fær sin part.
