Vitjan av føroyskum presti við samtal um lívið

Ein vitjan hjá einum føroyskum presti er meiri enn ein fyrilestur um trú. Í einum opnum samtali fáa børnini pláss til at leggja spurningar um lívið, sambandini og tær tilfinningar, sum liggja í dagligu lívi. Prestin skal virka við lærum og áheyrar, ikki koma og boða eina eindaliga søgu.

Vitjanin skal passa inn í skúlalívið hjá sjálvstøðuga barnaskúlinum, har føroyskar mentanartilvísingar eru ein sjálvstøðugur partur, og barnið skal finna eitt tryggt og húslegt felag at vøkna, læra og hava gaman. Upplysingar um fólk, skipan, stjórn, dagalína og aktivitarnar liggja á heimasíðan hjá Frískúlin í Havn.

Samtal sum røkkur lívið

Hugmyndin er, at hvert barn skal fáa eitt opið samtal, har tey møta eina vaksna, sum vill hyggja seg um tey. Spurningar um gleði, sorg, ógn, heima, vinir og framtíð mega liggja framan fyri ørum. Tá skal lærarin leggja sínar eignar spurningar fram og svara teimum í einum opnum orðagøta.

Prestin skal hyggja værig eftir onnrum, bidrúg teirra orðum at finna sambandin í menningini og síðan tvey orð ella eina frásøgn. Tá verður samtalin eyði fyri stakkin heldan enn leiðin fyri boðskap.

Á møtinum skal prestin føroyskt, og lærarin skal tryggja, at tey hava føroyskt orð til at leggja tey spurningar fram. Umframt triví og tvær føroysktar bønir koma føroyskt orðagøta, sum hjálpar børnunum at nýggja orðin sínar eignar.

Trú, etika og dagligt lív

Trúin skal vera ein meldur partur av samtalini, ikki eitt krav um trú. Børn og foreldrar kunna hava yvirbjóri um kristni, aðrar trúarsýnir ella ongin trú, og øll tey evni skulu fåa pláss uttan at nógv verður dømt. Prestin kann leggja frá um kirkjuligar bønir, hymnar, kirkjudagar og ritualar, sum hjálpa fólki at finna orð fyri tru og gleði.

Etikkin skal koma úr tíðindini, ikki úr abstraktari løgting. Að spyrja um gongd, løg um leikað orð, hjálp til onnum og orðin „eg fari“ er ein leið at gera etikkin sjáanleg. Tað økist í samtalini, tá ið sjóður-sambøndini verða sýnt við svør, val og gagn.

Søg og siður kunna eisini taka á trúarfróði. Frískúlin hefur lærum vit um nýgg lærugøgn um føroysk evni úr søgu og um sið, har kunn føroyskt kristni og siður verða settar í samhengi.

Evni Í samtalinum Í dagliga lívinum
Trú Opið samtal um trú, týðleika og túlk Bønir, hymnar og kirkjuligar hátíðir
Etika Um gongd, orð og ansvar Í sambandinum millum børn, vaksnin og felagið
Lívið Um gleði, sorg, framtíð og verðar Í skúladeginum, á heima og í frítíð
Samfelldræði Opið fýri fjølbroytingar Felagsskúli, sum vitir øll

Føroysk mentan og samvæta

Føroysk mentan hevir týnligt sess í skúlalívinum. Handverk, føroyskur songur, dansur, bókdagar og skúlasýningar geva børnunum øki at týna sjálv og fortelja. Í samtalini kann prestin knyta kirkjuligar frásøgnir og bibliskt orð við føroyskum lívsýni.

Tá ið børn gera eina bóksýning ella eina dansasýning, fær samtalini nýgg evni um rétt, samvæta og føroyskan kultur. Prestin kann spyrja, hvat orðið „heim“ týðir, hví ein songur rørir, og hvussu føroysk frásøgn ber vit fyri fólk.

Í einari felagsskúla er tað týðandi, at onnur fáa sama rúmið og at eingin verður úrvaldur. Tá skal prestin hyggja værig eftir onnrum, gera tey trygg og fylgja teirra leið. Samtal um lívið skal styrkja felagsskúlan, ikki leggja trú yvir øðrum.

Undirbygging fyrið samtal

Fyri at vitjanin skal vera trygg og geva nýja lærdóm, eig lærarin at undirbyggja møtiprestinum.

  • Goyr nógv tíð til skúlundirbyggingina, so eingin verður ovirt úr byrjan.
  • Leggjað fyri møtiprestin, hvat føroyskum evnum úr søgu og siðsøgu hann vildja leggja á.
  • Spyr barnini um tíðir, fólk og virksemdir, sum eru týðandi í hans lívi.
  • Goyr tað, at børn og foreldrar kunna svara ella tiga í frið.
  • Hav altíð ábygg fyri tey, sum vildja halda trygg.
  • Brúg orð, myndir, song og handverk, so samtalin fær fleiri máatar at fara í.

Eftir vitjanina er tað nytt at leggja tann fyri, kvað barnið helst helt og hvat spurningar framstóðu. Ein fylgjetýðni kann fanga svarið í mynd, skrift eða song, og halda samtalinu út fyri næstu dagar.

Samstarv framad á

Vitjanin skal vera partur av skúlalívinum, ikki eitt avsítrongt umhvørv. Frískúlin hevir í vitjan og tíðindi týnt á, at vitjanir og tíðindi kunna knytaast saman og berast út í kring skúla.

Í felagstroymin kunna lærarar, foreldrar, leiðing og prestur leggja sínar føroysktar royndir í. Tað ber eitt mánaðurligt evni, har vitjanin og ein lærdómsdagur um lívið føroyskt liggja í, og eisini eitt lítið tiltak fyri børnini. Tá fær prestavitjanin týðni, og skúlin fær nýggja frásøgn til sína heimasíðu og sýnisarlag.

Tíðin fyri næstu prestavitjan verður kunngjørd á skúlan. Foreldrar, lærarar og ønnir skúlaverkamannar kunna skriva til skúlan við spurningum og yvirbjórum, sum tey vildja røroa í felagsskúlinum.